Cmentarz przykościelny przy ul. Klonowej

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Wersja z dnia 12:37, 14 lis 2013 autorstwa Busol (dyskusja | edycje) (zamienił w treści „Kategoria: Cmentarze” na „Kategoria:Cmentarze Szczecina”)
(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Cmentarz przykościelny przy ul. Klonowej
Cmentarz przykościelny przy ul. Klonowej
widok na przykościelny skwer, dawny teren cmentarza
Osiedle Płonia
Adres ul. Klonowa 14-16
Powierzchnia 0,3 ha
Wyznanie ewangelicki
Data powstania XIII/XIV w.
Data zamknięcia lata 20-ste XX w.
Stan obecny zlikwidowany
Zobacz cmentarz na:
Mapa Google.
Google Street View.
200px-Obiekt zabytkowy znak.svg.png nr rej. nr 1166 z dnia 10 listopada 1990[1]

Geolokalizacja: 53.351272,14.732682


Cmentarz przykościelny przy ul. Klonowej - Najstarszy cmentarz ewangelicki w Płoni (niem. Buchholz) funkcjonujący wokół kościoła pw. Najświętszej Rodziny zlokalizowanego na nawsiu, przy ul. Klonowej 14-16 (niem. Buchholzer Dorfstraße).

Historia cmentarza

plan obecnego terenu przykościelnego z Karty Cmentarza z 1996 r.

Zgodnie z tradycją chowania zmarłych w cieniu świątyni, cmentarz w Płoni powstał prawdopodobnie na przełomie XIII i XIV wieku wraz z budową kościoła, na równym terenie, otoczonym kamiennym murem. We wschodniej części przykościelnego terenu już wówczas rosła zabytkowa lipa św. Ottona. Brak źródeł nie pozwala odtworzyć dokładnej historii cmentarza, jego wyglądu oraz nazwisk spoczywających nań mieszkańców dawnej wsi. Można domniemywać, że zgodnie z ówczesnymi zwyczajami, rzadko kiedy stawiano trwały nagrobek, gdyż groby były wielokrotnie przekopywane. Ważniejsze osoby chowano natomiast wewnątrz kościoła, upamiętniając je płytą nagrobną, o czym świadczy jedyna zachowana taka płyta należąca do zmarłego w 1575 r. pastora z Płoni.

Cmentarz funkcjonował co najmniej do II połowy XIX w., gdyż wówczas założono nowe miejsce spoczynku dla mieszkańców Płoni przy ul. Ceramicznej. Jednakże prawdopodobnie zmarłych chowano także na starym, przykościelnym cmentarzu, ponieważ został on zamknięty dopiero w latach 20 – tych XX w.

Po 1945 r. teren przykościelnej nekropolii został uprzątnięty, zasiano trawę, zasadzono młody ozdobny drzewostan (świerki, daglezje). Jednakże zachowany kamienny mur ogrodzeniowy pozwala odczytać granice pierwotnego układu przestrzennego cmentarza.

W 1990 r. szachulcowy kościół wraz z terenem dawnego cmentarza wpisany został do rejestru zabytków Szczecina, natomiast w 2002 r. na listę Pomników Przyrody wpisana została lipa św. Ottona (wys: ok. 30 m., obwód: ok. 900 cm.)

Zabytek

Obiekt wpisany do Wojewódzkiego Rejestru Zabytków pod numerem 1166 (decyzja Kl.3-5340/185/90 z dnia 10 listopada 1990, nazwa na liście: cmentarz przykościelny).[1] Pod tym samym numerem zarejestrowany jest także Kościół Najświętszej Rodziny w Szczecinie Płoni.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Wojewódzki rejestr zabytków, w: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online] [Przeglądany 10.08.2013] Dostępny w: http://wkz.bip.alfatv.pl/strony/menu/9.dhtml

Bibliografia

  • Agata Freindorf, Funkcje estetyczno – kulturowe ewangelickich cmentarzy Szczecina do 1945 roku, Szczecin 2010 [praca magisterska obroniona w IHiSM US]
  • Henryk Grecki, Cmentarze Szczecina - karty cmentarzy wykonane na zlecenie Biura Dokumentacji Zabytków i Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Szczecinie, Szczecin 1996
  • Bogdan Frankiewicz, Szczecińskie cmentarze, Szczecin 2003



IES64.png
Autor opracowania: Agata Freindorf