Cmentarz przykościelny przy ul. Kościelnej

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Wersja z dnia 12:36, 14 lis 2013 autorstwa Busol (dyskusja | edycje) (zamienił w treści „Kategoria: Cmentarze” na „Kategoria:Cmentarze Szczecina”)
(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Cmentarz przykościelny w Stołczynie
Cmentarz przykościelny w Stołczynie
teren dawnego cmentarza
Osiedle Stołczyn
Adres ul. Kościelna
Powierzchnia 0, 40 ha
Wyznanie ewangelicki
Data powstania XV w. ?
Data zamknięcia XIX w.
Stan obecny zlikwidowany
Zobacz cmentarz na:
Mapa Google.
Google Street View.
200px-Obiekt zabytkowy znak.svg.png nr rej. nr 793 z dnia 15 marca 2011[1]

Geolokalizacja: 53.49428,14.599368

Cmentarz przykościelny przy ul. Kościelnej – nieistniejący obecnie cmentarz funkcjonujący niegdyś wokół kościoła w Stołczynie

Historia cmentarza

fragment mapy z 1938 r.

Przy skrzyżowaniu współczesnych ulic W. Nehringa oraz Kościelnej od późnego średniowiecza funkcjonował przykościelny cmentarz. Na niewielkim obszarze, otoczonym murem, zmarłych z tutejszej parafii chowano prawdopodobnie do połowy XIX w., tj. do czasu otwarcia cmentarza przy ul. Nehringa. Roślinność cmentarzy przykościelnych z reguły stanowiły lipy posadzone wzdłuż cmentarnego muru. Stołczyńska, przykościelna nekropolia również wpisuje się w ten kanon, gdyż wzdłuż ogrodzenia zachowało się kilka starych lip, w tym jedna z nich o obwodzie 500 cm.

W 1858 r. gdy zmarł pastor ze Stołczyna, Karl Steinbrück, pochowano go na cmentarzu przykościelnym. Jego wnuk Emil w 1926 r., z okazji rodzinnego zjazdu, postawił nowy pomnik nagrobny dla swego dziadka Karla oraz dla ojca Hermanna, również pastora.

Teren cmentarza z resztek nagrobków uprzątnięto zapewne po II wojnie światowej. Pozostałością po cmentarnej infrastrukturze jest ceglano-kamienny mur (ok. 100 m.) oraz wspomniane wcześniej lipy. Po lewej stronie od wejścia na teren pocmentarny znajduje się cokół z ustawioną nań figurą Jezusa Chrystusa; cokół wyglądem przypomina poniemiecki postument, który został pomalowany, by służyć jako podstawa pod rzeczoną figurę.

Pomnik poległych w I wojnie światowej

W 1925 r. firma Lucht & Sohn w narożniku cmentarnego muru, przy skrzyżowaniu ulicy Kościelnej i Nehringa, utworzyła ceglaną bramkę zwieńczoną łukiem, w której to stanął pomnik poświęcony poległym w czasie I wojny światowej mieszkańcom wsi. Napis na pomniku się nie zachował, tak samo jak tablice z nazwiskami poległych, które to wisiały po obu stronach pomnika (zostały po nich jedynie bolce). Na jednej z cegieł widnieje również wyryty napis informujący o dacie wybudowania pomnika oraz firmie (” ERBAUT 1925 LUCHT & SOHN” )

Zabytek

Obiekt wpisany do Wojewódzkiego Rejestru Zabytków pod numerem 793 (decyzja DZ.5130.03.2011.AR z dnia 15 marca 2011, nazwa na liście: cmentarz przykościelny).[1]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Wojewódzki rejestr zabytków, w: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online] [Przeglądany 10.08.2013] Dostępny w: http://wkz.bip.alfatv.pl/strony/menu/9.dhtml

Bibliografia

  • Agata Freindorf, Funkcje estetyczno – kulturowe ewangelickich cmentarzy Szczecina do 1945 roku, Szczecin 2010 [praca magisterska obroniona w IHiSM US]
  • Bogdan Frankiewicz, Szczecińskie cmentarze, Szczecin 2003
  • Henryk Grecki, Cmentarze Szczecina - karty cmentarzy wykonane na zlecenie Biura Dokumentacji Zabytków i Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Szczecinie, Szczecin 1996
  • Marek Łuczak, Szczecin Skolwin, Stołczyn, Szczecin 2008

Zobacz też



IES64.png
Autor opracowania: Agata Freindorf