Cmentarzysko w Marianowie

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Wersja z dnia 14:50, 27 gru 2019 autorstwa Izabela Strzelecka (dyskusja | edycje)
(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cmentarzysko w Marianowie
Cmentarzysko w Marianowie
Badania wykopaliskowe na cmentarzysku w 1963 r.
Wymiary {{{wymiary}}}


Cmentarzysko płaskie z okresu przedrzymskiego z Marianowa (niem. Marienfliess, Kr. Saatzig), w powiecie stargardzkim, w gminie Chociwel.

Grób popielnicowy (ob. 31) w obstawie kamiennej
Zabytki metalowe znalezione na obszarze cmentarzyska w latach 30. XX w.
Naczynia ceramiczne z wyposażenia grobu w Marianowie, badania z lat 30. XX w.

Opis

Cmentarzysko, na którym odkryto groby płaskie, ciałopalne ludności kultury jastorfskiej, pojedyncze i wielopochówkowe.

Część odkrytych w Marianowie grobów popielnicowych i jamowych posiadała konstrukcje kamienne. Pięć grobów ciałopalnych było wielopochówkowych, z których każdy odznaczał się indywidualnym obrządkiem. Grobom towarzyszyły bruki kamienne i jamy pozbawione szczątków ludzkich.

Zabytki ruchome łączą stylistyki kultury jastorfskiej, pomorskiej i łużyckiej. Stanowisko eponimiczne dla tzw. horyzontu marianowskiego wyznaczającego na Pomorzu Zachodnim najwcześniejszą fazę chronologiczną kultury jastorfskiej.

Tradycję kultury jastorfskiej reprezentują głównie zabytki metalowe, np. zausznice żaglowate z brązu, szpila typu Bombenkopfnadel, czy trójramienna klamra do pasa. W ceramice z kolei wskazać można wpływy kultury pomorskiej w postaci naczyń ze zredukowanym ornamentem twarzowym i naczynia flaszowatego oraz elementy kultury łużyckiej np. naczynie beczułkowate i smukły puchar.

Historia

Cmentarzysko w Marianowie (stan. 1) odkryto przypadkowo w 1934 r. podczas karczowania lasu. Pierwszy grób, prawdopodobnie pochówek poczwórny znaleziono w wykrocie po korzeniu. Pierwsze zabytki znajdywano na stanowisku wcześniej, trafiały one do muzeum w Stargardzie, którym wówczas kierował dr Martin Hasenjäger. On też amatorsko wyeksplorował pierwsze groby w Marianowie, w nieznanej liczbie. Badania wykopaliskowe podjął w 1936 r. Hans Jürgen Eggers z ramienia muzeum w Szczecinie. Odsłonięto wówczas około 170 m2 powierzchni stanowiska. Łącznie przed 1945 r., w ramach wspomnianych wykopalisk i wcześniej odkryto w Marianowie około 14 obiektów. Po II wojnie światowej w 1963 r. badania wykopaliskowe cmentarzyska podjął Ryszard Wołągiewicz, nawiązując do wykopalisk H. J. Eggersa. Badania objęły wówczas 2300 m2 powierzchni nekropolii, odsłonięto kolejne 44 obiekty. Łącznie odkryto w Marianowie około 58 obiektów archeologicznych, z czego 55 w trakcie badań wykopaliskowych w 1936 i 1963 r.

Bibliografia

  • Rogalski B. Cmentarzysko w Marianowie i problem fazy marianowskiej. W: Między kulturą łużycką a pomorską. Przemiany kulturowe we wczesnej epoce żelaza, red. M. Fudziński, H. Paner. Gdańsk 2010, s. 135-152.
  • Rogalski B. Cmentarzysko ludności kultury jastorfskiej w Marianowie, pow. stargardzki, stan. 1. Materiały Zachodniopomorskie. Nowa Seria, 2018, s. 13-95.
  • Wołągiewicz R. Cmentarzysko w Marianowie i problem schyłkowej fazy kultury łużyckiej na Pomorzu. W: Problemy kultury łużyckiej na Pomorzu, red. T. Maliński. Słupsk 1989, s. 307-321.



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: dr Bartłomiej Rogalski