Ehm Welk: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
(Linki zewnętrzne)
(Nie pokazano 2 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
 
__NOTOC__
 
__NOTOC__
{{WEdycji}}
+
 
 
{{Osoba infobox
 
{{Osoba infobox
 
|osoba=Ehm Welk
 
|osoba=Ehm Welk
Linia 86: Linia 86:
 
*[http://www.museumangermuende.de Muzeum w Angermünde]  
 
*[http://www.museumangermuende.de Muzeum w Angermünde]  
 
[[Kategoria:Pomeranica]]
 
[[Kategoria:Pomeranica]]
 +
[[Kategoria:Szczecin]]
 +
[[Kategoria:Dołuje]]
 +
[[Kategoria:Bad Doberan]]
 
[[Kategoria:Pomeranica - Pisarze]]
 
[[Kategoria:Pomeranica - Pisarze]]
 
[[Kategoria:Pomeranica - Dziennikarze]]
 
[[Kategoria:Pomeranica - Dziennikarze]]
 +
[[Kategoria:Pomeranica - Biografie]]
 
{{DEFAULTSORT:Welk, Ehm}}
 
{{DEFAULTSORT:Welk, Ehm}}
 
{{AutorP|[[Użytkownik:I.strzelecka|Izabela Strzelecka]]}}
 
{{AutorP|[[Użytkownik:I.strzelecka|Izabela Strzelecka]]}}
 +
{{RedaktorP|[[User:Sylwia Wesołowska|Sylwia Wesołowska]]}}

Wersja z 10:44, 16 sie 2019


Ehm Welk
dziennikarz, pisarz
Data urodzenia 29 sierpnia 1884
Miejsce urodzenia Biesenbrow
Data śmierci 19 grudnia 1966
Miejsce śmierci Bad Doberan
Narodowość niemiecka


Ehm Welk (1884-1966) – niemiecki dziennikarz i pisarz.

Życiorys

Dom urodzenia Ehma Welka
Szkoła, do której uczęszczał Ehm Welk

Emil Gustav Welk przyszedł na świat 29 sierpnia 1884 r. w Biesenbrow. Skróconą formę imienia – Ehm – pisarz przyjął oficjalnie w 1924 r., ale tak wołano do niego już we wczesnym dzieciństwie, w domu rodzinnym i w szkole. Był czwartym dzieckiem Gottfrieda Welka (1847-1938) i jego żony Auguste z domu Wall (1848-1920).

Jako mały chłopiec Ehm wykazywał niezwykłe jak na jego wiek zainteresowanie nauką. W szkole był najlepszym uczniem, równieśnicy wołali na niego z szacunkiem „Dr. Klew“, co było ananimem słowa Welk. Niestety, mimo ogromnego potencjału intelektualnego nie kontynuował nauki w szkole średniej, prawdopodobnie ze względu na brak funduszy finansowych na ten cel.

1 października 1900 r. szesnastoletni Ehm rozpoczął staż kupiecki w szczecińskiej firmie P. Puchsteina, jednak praca w charakterze subiekta nie przynosiła mu satysfakcji i zadowolenia. W Szczecinie Ehm zainteresował się teatrem, był stałym bywalcem teatrów: Stadtheater, Apollo, Zentralhallen i Bellevue. Próbował także swoich sił jako aktor, został członkiem Stwowarzyszenia Dramatyczno-Literackiego i chórzystą w dykteryjce "Alt-Heidelberg".

15 marca 1904 r. Welk rozpoczął wolontariat w redakcji "Stettiner Abendpost", a jesienią zaproponowano mu pracę w liberalnej "Stettiner Neueste Nachrichten"". Przez rok redagował wiadomości lokalne. Przebywał w Szczecinie do 31 sierpnia 1905 r.

Ze Szczecina Welk przeniósł się do Bremerhaven, gdzie objął posadę w "Provinzial-Zeitung". Wkrótce powierzono mu kierowanie tą gazetą, został najmłodszym redaktorem naczelnym w ówczesnych Niemczech. Następnie dość często zmieniał pracę: w 1906 r. zatrudniony był w Gardelegen (Saksonia-Anhalt), w 1907 r. został redaktorem naczelnym "Altmärker" w Stendal (Saksonia-Anhalt), w 1909 r. przez trzy miesiące był redaktorem naczelnym "Stolper Neueste Nachrichten" w Słupsku.

21 marca 1908 r. Ehm Welk poślubił Käthe Levy, córkę handlarza papierosami i wrakami statków. Małżeństwo zakończyło się rozwodem w 1921 r. Jedyne dziecko tej pary zmarło wkrótce po urodzeniu.

Z początkiem roku 1910 r. Ehm z żoną przeprowadzili się do Brunszwiku, gdzie objął posadę redaktora naczelnego liberalnej gazety "Allgemeinen Anzeiger". W mieście tym osiadł na ponad dziesięć lat.

Na krótko przed wybuchem I wojny światowej Welk udał się w do Belgii, wrażenia z podróży opublikował najpierw na łamach gazety, a następnie wydał je w postaci książki pt. "Belgische Skizzenbuch", w której zawarł również swoje opinie krytyczne na temat ówczesnej sytuacji ekonomicznej i politycznej.

Latem 1915 r. dziennikarz został powołany do służby wojskowej, 16 grudnia przydzielono go do dywizjonu piechoty jako przewodnika psów ratowniczych. 29 lipca 1917 r. został zwolniony z armii z powodów zdrowotnych.

Pomiędzy 1918 a 1923 Welk opublikował około 350 esejów i artykułów w gazetach codziennych, najpierw brunszwickich, a potem lipskich ("Braunscheigische Morgenzeitung", "Braunschweiger Allgemeinen Anzeiger", "Braunschweigische Landeszeitung", "Leipziger Tageblatt" i "Neue Leipziger Zeitung"), w których dzieli się z czytelnikami swoimi poglądami na ówczesne tematy polityczne, społeczne i gospodarcze.

17 kwietnia 1923 wyruszył do Stanów Zjednoczonych, gdzie przebywał ponad sześć miesięcy. Przez kilka tygodni był zatrudniony na statku, podróżował do Benos Aires, Rio de Janeiro i na Bermudy. Ameryka rozczarowała go, swój zawód wyraził w wierszu "So stehen wir da: U.S.A.", opublikowanym w 1924 r. na łamach "Weltbühne" oraz w książce "Ich sah Amerika".

W 1924 r. Ehm poślubił Agathe Lindner. W Berlinie-Friedenau napisał dwie sztuki teatralne. Sztuka "Burza nad Gotlandią" ("Gewitter über Gottland") ukazała się drukiem w 1926 r., "Zejście z krzyża" ("Kreuzabnahme"), tragedia w trzech aktach, w 1927 r. W marcu 1927 r. wystawiono pierwszą ze sztuk, wyreżyserował ją kontrowersyjny reżyser, twórca teatru zaangażowanego politycznie - Erwin Piscator.

Od 1926 r. do 1934 r. Welk związany był z koncernem Ullstein, który od 1927 r. wydawał tygodnik pt. "Grüne Post". Początkowo pracował jako dziennikarz, zajmujący się tematyką związaną z rolnictwem, a artykuły publikował pod pseudonimem Thomas Trimm. W 1934 r. został desygnowany na stanowisko redaktora naczelnego. Po opublikowaniu listu otwartego skierowanego do Josepha Goebelsa pt. "Herr Reichsminister, ein Wort bitte" osadzony w obozie koncentracyjnym w Oranienburgu. Po kilku dniach został zwolniony na wniosek zagranicznych dziennikarzy, zakazano mu jednak działalności publicystycznej zaangażowanej politycznie. Pozostawał bez pracy i bez jakichkolwiek szans na zatrudnienie.

1 kwietnia 1935 r. Ehm z rodziną przeprowadził się do Lübbenau, gdzie spędził kolejne pięć lat. W drugiej połowie 1935 r. pisarz rozpoczął pracę nad książką "Poganie z Kumerowa" ("Die Heiden von Kummerow"). W 1940 r. Welkowie kupili dom z dużym ogrodem w Dołujach. Tu też autor ukończył drugi tom sagi o Kumerowie – "Sprawiedliwi z Kumerowa" ("Gerechten von Kummerow"). W 1945 r. małżonkowie opuścili Dołuje, od lutego 1946 r. zamieszkali w Szwerinie, gdzie Welk zajął się pracą kulturalno-oświatową. Założył w Meklemburgii sześć wyższych szkół ludowych, w 1946 r. był dyrektorem szkoły ludowej w Szwerinie.

W 1950 r. przeprowadził się do Bad Doberan i powrócił do działalności literackiej.

Otrzymał wiele nagród państwowych, m. in. został honorowym obywatelem Bad Doberan i Angermünde. W 1956 r. przyznano mu tytuł doktora honorowego, a w 1964 r. profesora honorowego uniwersytetu w Greifswaldzie.

Zmarł 19 grudnia 1966 r. w Bad Doberan.

Publikacje

  • 1913 "Belgisches Skizzenbuch"
  • 1926 "Gewitter über Gottland"
  • 1927 "Kreuzabnahme"
  • 1933 "Schwarzbrot"
  • 1935 "Der deutsche Wald"
  • 1937 "Die Heiden von Kummerow"
  • 1938 "Die Lebensuhr des Gottlieb Grambauer"
  • 1939 "Der hohe Befehl"
  • 1940 "Die wundersame Freundschaft"
  • 1942 "Die Fanfare im Pariser Einzugsmarsch"
  • 1943 "Gerechten von Kummerow"
  • 1949 "Parkplatz 23"
  • 1950 "Der Nachtmann"
  • 1952 "Mein Land das ferne leuchtet"
  • 1953 "Im Morgennebel"
  • 1954 "Kein Hüsung"
  • 1954 "Mutafo"
  • 1958 "Der Hammer will gehandhabt sein"
  • 1959 "Der wackere Kühnemann aus Puttelfingen"
  • 1960 "Geschichte einer armen Liebe"

Bibliografia

  • Hammer, Klaus. Kummerow im Bruch hinterm Berge: ein pommersches Dorf als Stoffgrundlage im literarischen Schaffen von Ehm Welk. W: Dzieje wsi pomorskiej: IX Międzynarodowa Konferencja Naukowa. Dygowo ; Szczecin ; Pruszcz Gdański 2010, s. 181-190.
  • Hammer, Klaus. "aber Dickköpfe waren sie alle": das Pommernbild des Kummerow Autors und "Lebensphilosophen" Ehm Welk. W: Wielkie Pomorze: tożsamość i wielokulturowość. Słupsk 2011, s. 210-228.
  • Reich, Konrad. Ehm Welk – Stationen eines Lebens. Rostock 1976.
  • Vahlefeld Elsbeth. Das irdische Paradies hat in Vorpommern gelegen. Auf den Spuren Ehm Welks in Pommern. "Pommern. Zeitschrift für Kultur und Geschichte" 2009, H.9, s. 39–42.

Linki zewnętrzne



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Izabela Strzelecka