Elisabeth Cradel: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 31: Linia 31:
 
Jej wychowaniem zajęła się macocha. Dzięki wstawiennictwu wuja, [[David Reutzius|Davida Reutziusa]], Elisabeth została przyjęta do fraucymeru księżnej [[Zofia Szlezwicko-Holsztyńska|Zofii Szlezwicko-Holsztyńskiej]], wdowy po księciu [[Filip II|Filipie II]], która przebywała w swojej wdowiej posiadłości w [[Trzebiatów|Trzebiatowie]]. Tutaj niewątpliwie Elisabeth nabrała ogłady i zdobywała kolejne umiejętności. Po roku, na  życzenie ciotki Reginy Reutz, powróciła do Szczecina. Pomagała jej w prowadzeniu domu, ale też nie zaniedbano jej edukacji.
 
Jej wychowaniem zajęła się macocha. Dzięki wstawiennictwu wuja, [[David Reutzius|Davida Reutziusa]], Elisabeth została przyjęta do fraucymeru księżnej [[Zofia Szlezwicko-Holsztyńska|Zofii Szlezwicko-Holsztyńskiej]], wdowy po księciu [[Filip II|Filipie II]], która przebywała w swojej wdowiej posiadłości w [[Trzebiatów|Trzebiatowie]]. Tutaj niewątpliwie Elisabeth nabrała ogłady i zdobywała kolejne umiejętności. Po roku, na  życzenie ciotki Reginy Reutz, powróciła do Szczecina. Pomagała jej w prowadzeniu domu, ale też nie zaniedbano jej edukacji.
  
W [[1636]] roku, w wieku 14 lat wyszła za mąż za [[Daniel Lange|Daniela Lange]], młodego pastora z koscióla zamkowego. Małżeństwo trwało krótko. Jej mąż zmarł 2 lata później. We wdowieństwie nie pozostała długo. [[22 listopada]] [[1639]] roku poślubiła pastora [[Balthasar Kansdorff|Balthasara Kansdorffa]], który także zawodowo związany był z wymienionym kościołem.
+
W [[1636]] roku, w wieku 14 lat wyszła za mąż za [[Daniel Lange|Daniela Lange]], młodego pastora z koscióla zamkowego. Małżeństwo trwało krótko. Jej mąż zmarł 2 lata później. We wdowieństwie nie pozostała długo. [[22 listopada]] [[1639]] roku poślubiła pastora [[Balthasar Kansdorff|Balthasara Kansdorffa]].
 
 
 
Para doczekała się gromadki dzieci, z których dorosłość osiągnęło sześcioro. Trzy córki i trzech synów. Syn [[Daniel Kansdorff]] był profesorem języka hebrajskiego i teologii, archidiakonem w kościele Mariackim w Szczecinie, wykładowcą w tutejszym [[Pedagogium|Gimnazjum Carolinum]]. Gotthard został kupcem, Balthasar aptekarzem. Córka Dorota poślubiła prepozyta Theodora Habersacka z [[Gryfino|Gryfina]], Ursula kupca Christiana Gärtnera, a Anna Regina związanego z wojskiem brandenburskim oficera Andreasa Reichwaldesa.
 
Para doczekała się gromadki dzieci, z których dorosłość osiągnęło sześcioro. Trzy córki i trzech synów. Syn [[Daniel Kansdorff]] był profesorem języka hebrajskiego i teologii, archidiakonem w kościele Mariackim w Szczecinie, wykładowcą w tutejszym [[Pedagogium|Gimnazjum Carolinum]]. Gotthard został kupcem, Balthasar aptekarzem. Córka Dorota poślubiła prepozyta Theodora Habersacka z [[Gryfino|Gryfina]], Ursula kupca Christiana Gärtnera, a Anna Regina związanego z wojskiem brandenburskim oficera Andreasa Reichwaldesa.
  

Wersja z 20:06, 2 kwi 2020

Elisabeth Cradel
żona Balthasara Kansdorffa, teologa i pastora
Data urodzenia 9 kwietnia 1622
Miejsce urodzenia Szczecin
Data śmierci 15 sierpnia 1678
Miejsce śmierci Szczecin
Narodowość niemiecka


Elisabeth Cradel (primo voto Lange, secundo voto Kansdorff ) (1622-1678) – żona Balthasara Kansdorffa teologa, pastora w kościele św. Piotra i św. Pawła w Szczecinie.

Życiorys

Elisabeth Cradel urodziła się w Szczecinie 9 kwietnia 1622 roku. Jej ojcem był Philipp Cradel pastor w kościele św. Piotra i św. Pawła. Matka Dorothea Reutz była córką Paula Reutza, pastora w kościele św. Mikołaja w Rostocku.

Ojciec Elisabeth zmarł w 1625 roku podczas zarazy wraz z trojgiem dzieci. Czteroletnia Elisabeth z pozostałym rodzeństwem znalazła się w sierocińcu. Tam zachorowała na karbunkuł, czyraka wywoływanego przez gronkowca złocistego. Pomocy dziewczynce udzielił lekarz Peter Blumen.

Elisabeth wykazywała zamiłowanie do nauki. Uczyła się sama i z udziałem nauczycieli. Przysposabiana była także do prac praktycznych i umiejętności, które to posiadać musiała panna jej stanu.

Matka Elisabeth wyszła ponownie za mąż za pastora Christophora Ditmara (1626). W 1634 roku, mając 12 lat Elisabeth straciła matkę.

Jej wychowaniem zajęła się macocha. Dzięki wstawiennictwu wuja, Davida Reutziusa, Elisabeth została przyjęta do fraucymeru księżnej Zofii Szlezwicko-Holsztyńskiej, wdowy po księciu Filipie II, która przebywała w swojej wdowiej posiadłości w Trzebiatowie. Tutaj niewątpliwie Elisabeth nabrała ogłady i zdobywała kolejne umiejętności. Po roku, na życzenie ciotki Reginy Reutz, powróciła do Szczecina. Pomagała jej w prowadzeniu domu, ale też nie zaniedbano jej edukacji.

W 1636 roku, w wieku 14 lat wyszła za mąż za Daniela Lange, młodego pastora z koscióla zamkowego. Małżeństwo trwało krótko. Jej mąż zmarł 2 lata później. We wdowieństwie nie pozostała długo. 22 listopada 1639 roku poślubiła pastora Balthasara Kansdorffa. Para doczekała się gromadki dzieci, z których dorosłość osiągnęło sześcioro. Trzy córki i trzech synów. Syn Daniel Kansdorff był profesorem języka hebrajskiego i teologii, archidiakonem w kościele Mariackim w Szczecinie, wykładowcą w tutejszym Gimnazjum Carolinum. Gotthard został kupcem, Balthasar aptekarzem. Córka Dorota poślubiła prepozyta Theodora Habersacka z Gryfina, Ursula kupca Christiana Gärtnera, a Anna Regina związanego z wojskiem brandenburskim oficera Andreasa Reichwaldesa.

Elisabeth była osobą schorowaną. Przeżycia z najmłodszych lat jak i późniejsze trudy życia i dolegliwości odcisnęły piętno na jej zdrowiu.

Zmarła 15 sierpnia 1678 roku. Przeżyła 56 lat. Jej ciało złożono do grobu 24 września.

Bibliografia

  • Joachim Fabricius. Assaphica Cum Deo In Terris Delectatio, Die Belüstigung des Assaphs, so Er mit und an Gott dem Herrn auf Erden gehabt, Beschrieben in dem 73. Psalm [...] Bey der Volckreichen [...] Leichbestätigung, der[...] Fr. Elisabeth Cradelin, Des [...] Hn. Balthasaris Kansdorffen [...] Pastoris [...] in Stettin [...] Ehegenossin, Alss dieselbe [...] den 15. Augusti [...] Anno 1678 [...] eingeschlaffen ..., [Alten Stettin], gedruckt bey Daniel Starcken, [1678].
  • Daniel Kansdorff. Supremum Pietatis Officium Matri [...] Elisabetae Cradeliae, Anno AEtatis LVI. pie in Servatore defunctae, & VIII. Cal. Octobr. an. MDCLXXVIII. honorifice efferendae, Moestus exhibet ; ac Patrem Viduum Dn. M. Baltasarem Kansdorff, Pastorem Petrinum, & Paulinum in nonum & trigesimum annum optime meritum, Stetinenis; [...] Salatio erigit ..., Stetini, [1678].





Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Alicja Łojko