Fragment murów obronnych i fundamenty Baszty Okrągłej przy Bramie św. Ducha

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Wersja z dnia 12:50, 17 wrz 2016 autorstwa Schulz (dyskusja | edycje)
(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Relikty średniowiecznego miejskiego muru obronnego z Basztą Okrągłą
Relikty średniowiecznego miejskiego muru obronnego z Basztą Okrągłą
Odkryty fragment fundamentów Baszty Okrągłej przy Bramie św. Ducha
(stan z czerwca 2004 roku)
Nazwa niemiecka Runde Turm
Lokalizacja ulica Św. Ducha 5, 5a, 5b
Data budowy mur miejski XIV wiek, baszta prawdopodobnie 1467 r.
[ Zobacz Relikty średniowiecznego miejskiego muru obronnego z Basztą Okrągłą na mapie.]

Geolokalizacja: 53.421966,14.55701

200px-Obiekt zabytkowy znak.svg.png nr rej. nr 232 z dnia 25 października 2005[1]

Baszta Okrągła, baszta cylindryczna, nakryta spiczastym hełmem. Położona w ciągu muru miejskiego przylegającego do klasztoru Franciszkanów, pomiędzy rzeką Odrą a Bramą Świętego Ducha. Prawdopodobnie powstała od podstaw w drugiej połowie XV wieku po przebudowie istniejącej w tym miejscu otwartej półkolistej baszty łupinowej (w czasach Warcisława X, 1467 rok). [2]

To wyjątkowa perełka i musi być zachowana [...] nigdzie indziej nie dokopaliśmy się do murów obronnych - mówi o odkrytej dwa tygodnie temu średniowiecznej baszcie Ryszard Kotla. Czy tak się stanie, nie wiadomo. Archeolodzy wciąż badają odkrycie. Świetnie zachowane XIV-wieczne fundamenty znaleziono na prywatnej działce przy ul. św. Ducha. [3]

Historia odkrycia

W maju 2004 miejscowa prasa doniosła, ze przy ulicy Świętego Ducha, na placu obok kościoła św. Jana Ewangelisty, odkryto fragmenty średniowiecznych murów obronnych i fundamenty baszty. O obecności w tym miejscu jej resztek pisał już w 1925 roku C. Fredrich, który w swojej pracy o zachowanym fragmencie muru miejskiego przy ul. Kłodnej. wspomina o fundamentach baszty średniowiecznej w piwnicach bocznego skrzydła kamienicy przy ulicy Klosterstraße 2, widocznych również z zewnątrz na parceli przy Heiligegeiststraße 8. Zabytkowe mury znajdowały się na głębokości 3 m pod ziemią. Odkryty fragment fundamentów baszty miał 3,25 m wewnętrznej średnicy, a grubość jej muru wynosiła 1,70 m. Grubość odsłoniętego muru miejskiego wynosiła 1,10 m. Cylindryczna baszta stała na dwóch warstwach kamienia. Zachowała się również dolna część baszty wykonana z cegieł. Jej dno było wyłożone kamieniami. Po wypompowaniu zalegającej na dnie wody znaleziono 4 kamienne kule armatnie, czaszkę ludzką i kości, oraz resztki ceramiki pochodzące prawdopodobnie z XVI wieku. Po zinwentaryzowaniu i naniesieniu na mapy geodezyjne mury rozebrano. Stanął na nich budynek mieszkalno-usługowy (ul. Św. Ducha 5,5a,5b). Ponieważ zewnętrzna południowa ściana nowego budynku przechodziła równo przez środek baszty, zgodnie z decyzją konserwatora jej obrys został odtworzony na poziomie chodnika. Wewnątrz budynku przebieg muru obronnego i drugie półkole baszty odwzorowano na posadzce podziemnego garażu, pod którą pozostały zabytkowe fragmenty ich fundamentów. [4].

Galeria


Zabytek

Obiekt wpisany do Wojewódzkiego Rejestru Zabytków pod numerem 232 (decyzja DZ-4200/47/O/04/2005 z dnia 25 października 2005, nazwa na liście: relikty średn.,miejskiego muru obronnego z basztą) .[1]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Wojewódzki rejestr zabytków, w: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online] [Przeglądany 10.08.2013] Dostępny w: http://wkz.bip.alfatv.pl/strony/menu/9.dhtml
  2. Datę roczną podaję za: Seyda B., Z przeszłości służby zdrowia i szpitali Szczecina W: Szczecin. Pismo poświęcone sprawom regionu Zachodniopomorskiego. Zeszyt 1-2 (4-5). Szczecin 1958, s. 75.
  3. Konieczny K., Odkrytą przy ul. św. Ducha basztę trzeba zachować W: Gazeta.pl (Gazeta Wyborcza) z 4 czerwca 2004) (fragment artykułu).
  4. WUOZ w Szczecinie, rejestr zabytków nieruchomych w Szczecinie, poz. 204: ul. Św. Ducha 5,5a,5b, relikty średn. miejskiego muru obronnego z basztą, nr rej. 232. Decyzja DZ-4200/47/O/04/2005 z dnia 25.10.2005. Z jakiego powodu rejestr określa basztę nazwą ” Wittkop” nie udało się ustalić. Według Fredricha półbaszta łupinowa ” Witt Kopp” (Biała Główka) położona była w murze otaczającym klasztor franciszkanów od strony wschodniej, zob. Fredrich C., Die Baugeschichte Stettins unter König Friedrich Wilhelm I W: BSt NF Bd. XXXI, Stettin 1929, s. 100; tamże ryc. 23.

Bibliografia

  • C. Fredrich, Ein Stück der Mittelalterlichen Stadtmauer Stettins W: BSt NF Bd. XXVII, Stettin 1925.
  • C. Fredrich, Die Baugeschichte Stettins unter König Friedrich Wilhelm I W: BSt NF Bd. XXXI, Stettin 1929.
  • B. Seyda, Z przeszłości służby zdrowia i szpitali Szczecina W: Szczecin. Pismo poświęcone sprawom regionu Zachodniopomorskiego. Zeszyt 1-2 (4-5). Szczecin 1958.
  • Sensacyjne znalezisko W: Głos Szczeciński z 26 maja 2004.
  • Średniowieczne zagadki W: Głos Szczeciński, 27 maja 2004.
  • Znalezisko na dnie starej baszty. Średniowieczny mur odsłonięty W: Kurier Szczeciński z 27 maja 2004.
  • Odsłonią mur W: Głos Szczeciński, 28 maja 2004.
  • K. Konieczny, Odkrytą przy ul. św. Ducha basztę trzeba zachować W: Gazeta.pl (Gazeta Wyborcza) z 4 czerwca 2004.
  • Awantura o basztę W: Głos Szczeciński, 24 czerwca 2004.
  • Fragmenty baszty i murów fortecznych na ul.Św.Ducha [Portal Miłośników Dawnego Szczecina sedina.pl] [dostęp 2012-04-10]
  • Fragmenty baszty i murów fortecznych na ul.Św.Ducha [Portal Miłośników Dawnego Szczecina sedina.pl] [dostęp 2012-04-10]



IES64.png
Autor opracowania: Jan Iwańczuk