Kino Colosseum: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 87: Linia 87:
 
== Bibliografia ==
 
== Bibliografia ==
 
* (a), ''Pod rękę z X muzą'', [[Kurier Szczeciński|„Kurier Szczeciński”]] 1965 nr 54, s. 4
 
* (a), ''Pod rękę z X muzą'', [[Kurier Szczeciński|„Kurier Szczeciński”]] 1965 nr 54, s. 4
 +
* ''„COLOSSEUM” to nadal brzmi dumnie. Kto pamięta tamte loże?'', [[Kurier Szczeciński|„Kurier Szczeciński”]] 1988 nr 31, s. 8
 
* ''[[Encyklopedia Szczecina]]'' Suplement 2 (pod red. [[Tadeusz Białecki|Tadeusza Białeckiego]], autor hasła Janusz Ławrynowicz), [[Uniwersytet Szczeciński]], [[Szczecin]] 2007
 
* ''[[Encyklopedia Szczecina]]'' Suplement 2 (pod red. [[Tadeusz Białecki|Tadeusza Białeckiego]], autor hasła Janusz Ławrynowicz), [[Uniwersytet Szczeciński]], [[Szczecin]] 2007
 
* Anna Folkman, ''Dawne kino Colosseum. Powstanie tu jeden z największych klubów fitness w Polsce!'', „Głos Szczeciński” z dn. 24 października 2010 (wersja elektroniczna)
 
* Anna Folkman, ''Dawne kino Colosseum. Powstanie tu jeden z największych klubów fitness w Polsce!'', „Głos Szczeciński” z dn. 24 października 2010 (wersja elektroniczna)

Wersja z 21:04, 15 cze 2019

Kino „Colosseum” – jedno z najważniejszych i największych kin Szczecina, działające w latach 1945-2003 przy ul. 5 Lipca 46

STRONA W BUDOWIE


Historia

Obiekt sportowy

W roku 1900 przy Grünstraße (obecna ul. 5 Lipca) wzniesiono neogotycki budynek z czerwonej cegły z przeznaczeniem na cele sportowe. Gmach składał się z dwóch części. Pierwszą, wyższą, zdobił smukły dach z czterema sterczynami wieńczącymi fasadę budynku. Drugi, niższy, z przyporami, charakteryzował się dwiema gotyckimi rozetami, zdobiącymi neoromańskie okna.

Turnhalle des Stettiner Turnverein (Hala Gimnastyczna Szczecińskiego Związku Gimnastycznego) była drugim tego typu obiektem w mieście. Pierwsza, drewniana, hala gimnastyczna powstała w 1860 roku przy Birkenallee (obecna ul. Malczewskiego). W nowym gmachu mieściła się duża sala ćwiczeń o pow. 40 x 25 m, dwie mniejsze sale gimnastyczne, kręgielnia i sala bilardowa. Na początku XX wieku był to jedyny tego typu obiekt w mieście. Ze względu na dużą powierzchnię, sale wynajmowano na koncerty, zebrania związkowe i mityngi polityczne. W czasie II wojny światowej budynek uległ częściowemu zniszczeniu. Podczas pierwszego, poważnego nalotu na Szczecin, przeprowadzonego przez samoloty alianckie z 20/21 kwietnia 1943 roku, bomby trafiły w część administracyjną Turnhalle.

Hala Gimnastyczna w latach 1900-1945




Kino

W 1945 roku dawną salę gimnastyczną zaadaptowano na potrzeby kultury. Uruchomiono w niej prywatne kino, które otrzymało nazwę „Colosseum”. Nazwa nawiązywała do sporych gabarytów obiektu. Tuż po wojnie „Colosseum” było największym kinem w Polsce. Sala dysponowała około 800 miejscami. Niedługo po otwarciu budynek spłonął. Przyczyny pożaru do dzisiaj nie wyjaśniono. Nie wykluczano celowego podpalenia.

W 1946 roku budynek przejął Okręgowy Zarząd Kin w Szczecinie, wchodzący w skład Przedsiębiorstwa Państwowego „Film Polski”, który podjął decyzję o odbudowie obiektu. Już na początku września tego samego roku ogłoszono przetarg nieograniczony na wykonanie robót elektrycznych, wodno-kanalizacyjnych i instalacji centralnego ogrzewania. W trakcie prac remontowych, w 1947 roku przebudowano także fasadę gmachu. W wyższej części budynku zniesiono szczyt, zmieniono okna, czerwoną cegłę otynkowano, co spowodowało, że ta część budowli straciła swój dotychczasowy neogotycki charakter. Zmianie nie uległa natomiast niższa część obiektu, w której mieściło się kino. Całość budynku od strony podwórza, gdzie mieściły się wyjścia z sali kinowej, również otynkowano.

Podczas przebudowy sali kinowej wyposażono ją w loże, dzięki czemu zwiększyła się liczba tzw. miejsc pierwszych. Po remoncie „Colosseum” było nadal największym kinem w mieście i drugim co do wielkości kinem w Polsce. Placówkę upaństwowiono, zachowując dotychczasową nazwę. Patronat nad „Colosseum” przejął Okręgowy Zarząd Kin w Szczecinie. Otwarcie kina nastąpiło w grudniu 1947 roku. Wyświetlono wówczas głośny amerykański film wojenny Konwój z 1943 roku z Humphrey'em Bogartem w roli głównej. Pokazy filmowe często były dodatkami do uroczystości państwowych lub lokalnych, np. akademię z okazji 70 rocznicy urodzin Józefa Stalina połączono z projekcją filmu Bitwa o Stalingrad.

Swoją rangę czołowego kina Szczecina utraciło „Colosseum” w 1959 roku po wybudowaniu od podstaw kina „Kosmos” przy al. Wojska Polskiego. Liczące 830 miejsc kino w chwili otwarcia stało się jednym z najnowocześniejszych obiektów tego typu w Polsce. Mimo bardzo wysokiego standardu „Kosmosu”, „Colosseum” było jednak nadal kinem bardzo chętnie odwiedzanym przez szczecinian.

W drugiej połowie 1961 roku Wojewódzki Zarząd Kin w Szczecinie podjął decyzję o przeprowadzeniu remontu poprawiającego estetykę i funkcjonalność kina „Colosseum”. Ze względu na zabytkowy charakter obiektu, robót adaptacyjnych podjęło się Przedsiębiorstwo Konserwacji Zabytków. Zakończenie remontu przewidywano na III kwartał 1962 roku. Podczas remontu sali kinowej, przeprowadzonego wg projektu inż. arch. inż. arch. Romana Czerwieńca i Wiesława Zawojskiego z Pracowni Sztuk Plastycznych w Szczecinie, przebudowano widownię. Dzięki likwidacji balkonów zyskano większą powierzchnię obiektu. Salę wyposażono w 1035 wygodnych foteli. Tym samym „Colosseum” nadal dzierżyło prym w ilości miejsc kinowych w Szczecinie. Dla polepszenia akustyki i uzyskania przytulności, łukowaty sufit przykryto konstrukcją (podwieszany strop) wykonaną z lekkich materiałów w kolorze kości słoniowej. Szafirowe ściany ozdobiono grubymi linami konopnymi, naciągniętymi w formie ażurowej boazerii od podłogi do wysokości drzwi. Kolejne zmiany projektu przewidywały m.in. uruchomienie w podziemiach kameralnej sali kinowej (Kino Aktualności) oraz kawiarni na piętrze. Ze względu na liczne trudności, m.in. częste zmiany w dokumentacji, brak kosztorysów, kłopoty z materiałami budowlanymi, pracę na jedną zmianę, kino ponownie uruchomiono dopiero 13 kwietnia 1963 roku. Wyświetlono wówczas Godzinę pąsowej róży z Elżbietą Czyżewską w roli głównej. Kierownikiem kina został wieloletni pracownik Wojewódzkiego Zarządu Kin, Alfons Maciejewski. Po remoncie obiekt otrzymał rangę tzw. kina zeroekranowego, czyli kina wyposażonego w najlepszą aparaturę projekcyjną, panoramiczny ekran i wyświetlającego premierowe filmy. Taki stan trwał niemal 20 lat. Dopiero w latach 80. w kabinie operatorskiej zainstalowano nowoczesną stereofoniczną aparaturę projekcyjną z niskoszumowym systemem dolby.

Podobnie jak przed wojną, ze względu na brak w Szczecinie hali widowiskowej z prawdziwego zdarzenia, w „Colosseum” odbywały się ważne uroczystości, akademie, koncerty, widowiska i występy kabaretowe. W związku z występami popularnego w Polsce włoskiego piosenkarza Marino Mariniego, salę kina zradiofonizowano, a także zbudowano specjalną estradę (1964). W 1966 roku w „Colosseum” odbył się Konkurs Młodych Talentów, w którym startowały zespoły big beatowe z całego kraju, w tym m.in. szczecińskie Kon-Tiki. Także w latach 60. odbywały się uroczystości związane z wręczeniem prestiżowej nagrody aktorskiej, Bursztynowych Pierścieni. W 1971 roku, tuż przed koncertem polsko-holenderskiej supergrupy rockowej Hard Road, doszło do zdemolowania kilku rzędów krzeseł przez zniecierpliwioną oczekiwaniem na występ publiczność. Mimo tych ekscesów koncert się odbył. W kolejnych latach w sali występowały również zespoły jazzowe, m.in. słynny Big Band Woody'ego Hermana i trębacz Dizzy Gillespie.

Na przełomie lat 80. i 90. wprowadzenie do powszechnego użytku magnetowidów spowodowało masowe odejście widzów z kin. Szybkość, z jaką docierały do Polski nowinki filmowe z całego świata, doprowadziły do stopniowej redukcji i zamykania sal kinowych w kraju. Okręgowe Przedsiębiorstwo Rozpowszechniania Filmów, które było monopolistą na polskim rynku, sukcesywnie pozbywało się przynoszących straty finansowe kin. Te przejmowali prywatni dystrybutorzy, którzy jednak nie byli w stanie sprostać wymaganiom widzów. Nieremontowane, często źle wyposażone kina przegrywały w konkurencji z siecią nowoczesnych kin wielosalowych (np. Helios), które pojawiły się w Polsce na początku lat 90. Podobna sytuacja spotkała także szczecińskie „Colosseum”. Przez ostatnich kilkanaście lat właścicielem kina była poznańska spółka Art Film. Mimo zapewnień dyrektora spółki Andrzeja Lorycha o utrzymaniu „Colosseum”, 25 lipca 2003 roku kino zamknięto jako nierentowne. Ostatnim wyświetlanym tu filmem była Policja z Kurtem Russelem.



Po 2003 roku

W 2005 roku w niższej części budynku uruchomiono sklep samoobsługowy „Palladium”. Trzy lata później właścicielem obiektu stała się spółka Euro Centrum Pomerania. Początkowo rozpatrywano przeniesienie do pomieszczeń po kinie „Colosseum” Teatru Lalek „Pleciuga”, który ze względu na budowę Centrum Handlowego „Kaskada”, musiał opuścić swoją siedzibę przy ul. Kaszubskiej.

W 2008 roku powstały plany adaptacji kina „Colosseum” na budynek mieszkalny. Koncepcję przebudowy opracowała firma Herman Studio Projektowe ze Szczecina. Na pięciu kondygnacjach miało powstać 56 nowoczesnych mieszkań, w tym mieszkania dwupoziomowe na wyższych piętrach. W skład kompleksu miał wchodzić również nowy obiekt z 34 mieszkaniami, wybudowany w podwórzu, na zapleczu byłego kina. Pod budynkami przewidziano parkingi podziemne. Oprócz nowoczesnych mieszkań inwestor zamierzał również odtworzyć historyczny wygląd przebudowanej po pożarze fasady budynku od strony ul. 5 Lipca. Kryzys na rynku nieruchomości pokrzyżował jednak te plany.

W 2009 roku rozpoczęto negocjacje w sprawie wydzierżawienia obiektu po kinie Operze na Zamku, która szukała czasowej siedziby w związku z kapitalnym remontem pomieszczeń w Zamku Książąt Pomorski. Do podpisania umowy jednak nie doszło. Zdaniem dyrekcji Opery, Spółka Euro Centrum Pomerania postawiła zbyt wygórowane żądania finansowe, uzasadniając je wysokimi kosztami adaptacji dawnej sali kinowej. Z kolei spółka przedstawiła ekspertyzy architektów, z których wynikało, że budynek dawnego „Colosseum” jest zbyt mały. Konieczna byłaby adaptacja pomieszczeń piwnicznych pod tarasem na garderoby i pomieszczenia gospodarcze dla personelu.

W październiku 2010 roku Euro Centrum Pomerania podpisała umowę z niemiecką firmą McGym, która 15 stycznia 2011 roku w jednej z części dawnego kina „Colosseum” otworzyła klub fitness i siłownię. W budynku mieści się także Colosseum Pub Cafe, solarium, gabinet masażu, studio fryzjerskie. Inną atrakcją budynku stała się ściana wspinaczkowa Trango Towers, największy tego typu obiekt w mieście (500 m kw pow.).

W styczniu 2012 roku 5-letnią umowę na wynajem pomieszczeń w budynku przy ul. 5 Lipca 46 znalazła Fundacja Balet w Szczecinie, która od kilku lat prowadzi remont w uzyskanym od miasta na swoje potrzeby budynku dawnej olejarni przy ul. Dębogórskiej. Do dyspozycji Fundacji oddano około 230 metrów kwadratowych powierzchni „Colosseum”, na które złożyły się dwie sale z lustrami i drążkami do ćwiczeń, trzy szatnie dla uczniów, poczekalnia dla rodziców, biuro i toaleta przystosowana do potrzeb najmłodszych.

Budynek w roku 2015

(fot. Mariusz Brzeziński)



Ważniejsze imprezy

  • 1960 – szczecińska premiera filmu Janusza Morgensterna Do widzenia, do jutra ze Zbigniewem Cybulskim w roli głównej (27 kwietnia)
  • 1961 – przegląd przedwojennych polskich filmów fabularnych zorganizowany z okazji pięciolecia Dyskusyjnego Klubu Filmowego Inteligencji i Studentów w Szczecinie (od 18 marca)
  • 1964 – występ Marino Mariniego z kwartetem i piosenkarką Vitorią Rafel z Włoch (15-16 kwietnia)
  • 1965Na medal - program sportowo-rozrywkowy z udziałem zespołu Czerwono-Czarni z okazji 20-lecia Federacji Klubów Sportowych „Gwardia” (23-24 lutego)
  • 1965 – występ zespołu Niebiesko-Czarni (12-14 i 20 marca)
  • 1966 – Dni Fil­mu Czechosłowackiego (17-26 maja)
  • 1969 – uroczyste wręczenie Bursztynowych Pierścieni 1968 laureatom oraz nagród czytelnikom biorącym udział w IV edycji plebiscytu „Kuriera Szczecińskiego” (12 stycznia)
  • 1972 – uroczyste wręczenie Bursztynowych Pierścieni 1971 laureatom oraz nagród czytelnikom biorącym udział w VII edycji plebiscytu „Kuriera Szczecińskiego” (16 stycznia)
  • 1972 – koncert Ryszarda Gruszczyńskiego, wybitnego niewidomego barytona, z okazji 40-lecia pracy artystycznej (13 i 15 listopada)
  • 1978 – występ Big Bandu Woody'ego Hermana (USA)
  • 1979 – występ trębacza Dizzy Gillespiego (USA)



Bibliografia

  • (a), Pod rękę z X muzą, „Kurier Szczeciński” 1965 nr 54, s. 4
  • „COLOSSEUM” to nadal brzmi dumnie. Kto pamięta tamte loże?, „Kurier Szczeciński” 1988 nr 31, s. 8
  • Encyklopedia Szczecina Suplement 2 (pod red. Tadeusza Białeckiego, autor hasła Janusz Ławrynowicz), Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 2007
  • Anna Folkman, Dawne kino Colosseum. Powstanie tu jeden z największych klubów fitness w Polsce!, „Głos Szczeciński” z dn. 24 października 2010 (wersja elektroniczna)
  • Kinga Konieczny, Ekskluzywne mieszkania w kinie Colosseum, „Gazeta Wyborcza - Szczecin” z dn. 11 sierpnia 2008 (wersja elektroniczna)
  • Janina Kosman, „Quo vadis”, „Żyd Süss”, „Świniarka i pastuch”... W szczecińskim starym kinie 1910-1952, „Zeszyty Szczecińskie” z. 8, Publisher's, Szczecin 2002
  • Janusz Ławrynowicz, Pożegnanie „Colosseum”?, „Kurier Szczeciński” z dn. 24 stycznia 2003, s. 12
  • Elżbieta Sadowska, Dawne kino Colosseum zostało nową siedzibą Fundacji Balet, „naszemiasto.pl szczecin” z dn. 22 stycznia 2012 (wersja elektroniczna)

Inne

  • Zdjęcia autorstwa Mariusza Brzezińskiego oraz ze zbiorów fotopolska.eu i portalu sedina.pl



IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz