Książnica Pomorska im. Stanisława Staszica w Szczecinie: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 20 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
 
{{WEdycji}}
 
{{WEdycji}}
 +
__NOTOC__
 
[[Plik:Ksiaznica Pomorska 01.JPG|250px|right|thumb]]
 
[[Plik:Ksiaznica Pomorska 01.JPG|250px|right|thumb]]
'''Książnica Pomorska im. Stanisława Staszica w Szczecinie''' - instytucja kultury [[Samorząd Województwa Zachodniopomorskiego|Samorządu Województwa Zachodniopomorskiego]], główna wojewódzka [http://pl.wikipedia.org/wiki/Biblioteka biblioteka] publiczna o statusie naukowym.
+
'''Książnica Pomorska im. Stanisława Staszica w Szczecinie''' - jest biblioteką główną województwa zachodniopomorskiego. Bezpośredni nadzór oraz kontrolę organizacyjną i finansową nad działalnością Książnicy sprawuje Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego, a nadzór merytoryczny minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.
  
 
Książnica Pomorska działa na podstawie ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (Dz. U. Nr 85, poz. 539 z późniejszymi zmianami), ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. Nr 114, poz. 493 z późniejszymi zmianami) i Statutu nadanego jej uchwałą Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 19 kwietnia 2000 r.
 
Książnica Pomorska działa na podstawie ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (Dz. U. Nr 85, poz. 539 z późniejszymi zmianami), ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. Nr 114, poz. 493 z późniejszymi zmianami) i Statutu nadanego jej uchwałą Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 19 kwietnia 2000 r.
 +
 +
Do głównych zadań Biblioteki należy:
 +
* zaspokajanie potrzeb czytelniczych społeczeństwa;
 +
* wspomaganie systemu edukacji i nauki;
 +
* zaspokajanie potrzeb oświatowych, kulturalnych i informacyjnych ogółu społeczeństwa;
 +
* upowszechnianie wiedzy i kultury;
 +
* ochrona, pomnażanie i popularyzacja dziedzictwa kulturalnego Pomorza Zachodniego.
  
 
==Historia==
 
==Historia==
Historia Książnicy Pomorskiej sięga początku XX w. Pierwsze prace nad utworzeniem biblioteki publicznej w Szczecinie rozpoczęto w październiku [[1901]] r. Podjęto wówczas uchwałę powołującą dr. Theodora Münstera na stanowisko bibliotekarza miejskiego. Podstawę księgozbioru nowo utworzonej placówki stanowiła część zasobów biblioteki ratuszowej (''Rathsbibliothek''). Po śmierci Münstera funkcja bibliotekarza miejskiego była nieobsadzona przez blisko pół roku. W lipcu [[1903]] r. stanowisko to objął prof. dr Karl Kunze. Jego zadaniem było scalenie niejednorodnego księgozbioru w zasób mogący służyć zaspokajaniu zarówno naukowych, jak i ogólnych potrzeb czytelniczych mieszkańcom Szczecina oraz udostępnianie go czytelnikom.  
+
[[Plik:Biblioteka 01.jpg|200px|right|thumb|Biblioteka Miejska, <br/>przed 1945 r.]]
 
+
Historia Książnicy Pomorskiej sięga początku XX w. Pierwsze prace nad utworzeniem biblioteki publicznej w Szczecinie rozpoczęto w październiku [[1901]] r. Podjęto wówczas uchwałę powołującą dr. Theodora Münstera na stanowisko bibliotekarza miejskiego. Podstawę księgozbioru nowo utworzonej placówki stanowiła część zasobów biblioteki ratuszowej (''Rathsbibliothek''). Po śmierci Münstera funkcja bibliotekarza miejskiego była nieobsadzona przez blisko pół roku. W lipcu [[1903]] r. stanowisko to objął prof. dr Karl Kunze. Jego zadaniem było scalenie niejednorodnego księgozbioru w zasób mogący służyć zaspokajaniu zarówno naukowych, jak i ogólnych potrzeb czytelniczych mieszkańców Szczecina oraz udostępnianie go czytelnikom.  
 +
[[Plik:Erwin Ackerknecht.jpg|150px|right|thumb|Erwin Ackerknecht, dyrektor biblioteki w latach 1907-1945]]
 
Od [[1905]] r. siedzibą Biblioteki Miejskiej (''Stadtbibliothek'') stał się gmach przy obecnej ulicy Dworcowej 8  (''Grüne Schanze'' 8), w którym wcześniej mieściło się Gimnazjum Miejskie (''Stadtgymnasium''). Pierwsi czytelnicy odwiedzili bibliotekę [[3 października]]. W początkowym okresie zajmowała jedynie drugie piętro budynku, na którym zorganizowano czytelnię książek, czytelnię czasopism oraz wypożyczalnię. Z czasem gdy zbiorów zaczęło przybywać biblioteka zajęła cały budynek. W pierwszych latach działalności księgozbiór biblioteki liczył ok. 25 tys. książek, z których większość stanowiły dary. Udostępnianie zbiorów odbywało się bezpłatnie (lecz wyłącznie w czytelniach), później za wypożyczanie książek do domu pobierano opłaty. Raz w tygodniu organizowano pokazy nowości książkowych, aby zaznajomić czytelników z najnowszymi nabytkami. Od [[1907]] r. spisy nowości książkowych drukowano w niedzielnych wydaniach poczytnych dzienników szczecińskich.
 
Od [[1905]] r. siedzibą Biblioteki Miejskiej (''Stadtbibliothek'') stał się gmach przy obecnej ulicy Dworcowej 8  (''Grüne Schanze'' 8), w którym wcześniej mieściło się Gimnazjum Miejskie (''Stadtgymnasium''). Pierwsi czytelnicy odwiedzili bibliotekę [[3 października]]. W początkowym okresie zajmowała jedynie drugie piętro budynku, na którym zorganizowano czytelnię książek, czytelnię czasopism oraz wypożyczalnię. Z czasem gdy zbiorów zaczęło przybywać biblioteka zajęła cały budynek. W pierwszych latach działalności księgozbiór biblioteki liczył ok. 25 tys. książek, z których większość stanowiły dary. Udostępnianie zbiorów odbywało się bezpłatnie (lecz wyłącznie w czytelniach), później za wypożyczanie książek do domu pobierano opłaty. Raz w tygodniu organizowano pokazy nowości książkowych, aby zaznajomić czytelników z najnowszymi nabytkami. Od [[1907]] r. spisy nowości książkowych drukowano w niedzielnych wydaniach poczytnych dzienników szczecińskich.
 
+
[[Plik:Biblioteka 02.jpg|200px|right|thumb|Wnętrze Biblioteki, <br/>przed 1945 r.]]
 
W [[1907]] r. Karl Kunze opuścił Szczecin, a stanowisko bibliotekarza miejskiego przejął dr [[Erwin Ackerknecht]].  W styczniu [[1907]] r. biblioteka powiększyła swoje zbiory, przejmując zasób tzw. Biblioteki Sztuki Miasta Szczecina (''Kunstbibliothek der Stadt Stettin''), zarządzanej przez nadburmistrza [[Hermann Haken|Hermanna Hakena]], rok później zaś przyjęła w depozyt zbiory Biblioteki Zarządu Kościołów Miejskich (''Bibliothek des Ministeriums der Stadtkirchen Stettins''). Depozyt ten liczył 4300 woluminów (w tym rękopisy i starodruki). W 1914 r. do Biblioteki Miejskiej trafiła część księgozbiorów bibliotek Gimnazjum Miejskiego (''Bibliothek des Stadtgymnasiums'') oraz Gimnazjum Mariackiego (''Bibliothek des Marienstiftsgymnasiums''), w tym inkunabuły, pierwodruki, muzykalia, zbiory Matthäusa Heinricha von Liebeherra, Joachima Bernharda Steinbrücka i jego syna Johanna Joachima. Od [[1910]] r. biblioteka rozpoczęła gromadzenie księgozbioru dla niewidomych, a od [[1912]] r. zaczęła udostępniać zbiory muzyczne (''Musikalienbücherei'').  
 
W [[1907]] r. Karl Kunze opuścił Szczecin, a stanowisko bibliotekarza miejskiego przejął dr [[Erwin Ackerknecht]].  W styczniu [[1907]] r. biblioteka powiększyła swoje zbiory, przejmując zasób tzw. Biblioteki Sztuki Miasta Szczecina (''Kunstbibliothek der Stadt Stettin''), zarządzanej przez nadburmistrza [[Hermann Haken|Hermanna Hakena]], rok później zaś przyjęła w depozyt zbiory Biblioteki Zarządu Kościołów Miejskich (''Bibliothek des Ministeriums der Stadtkirchen Stettins''). Depozyt ten liczył 4300 woluminów (w tym rękopisy i starodruki). W 1914 r. do Biblioteki Miejskiej trafiła część księgozbiorów bibliotek Gimnazjum Miejskiego (''Bibliothek des Stadtgymnasiums'') oraz Gimnazjum Mariackiego (''Bibliothek des Marienstiftsgymnasiums''), w tym inkunabuły, pierwodruki, muzykalia, zbiory Matthäusa Heinricha von Liebeherra, Joachima Bernharda Steinbrücka i jego syna Johanna Joachima. Od [[1910]] r. biblioteka rozpoczęła gromadzenie księgozbioru dla niewidomych, a od [[1912]] r. zaczęła udostępniać zbiory muzyczne (''Musikalienbücherei'').  
  
Linia 15: Linia 24:
  
 
Z inicjatywy Erwina Ackerknechta w [[1923]] r. powołana została Pomorska Biblioteka Wędrowna (''Pommersche Landeswanderbücherei'').  
 
Z inicjatywy Erwina Ackerknechta w [[1923]] r. powołana została Pomorska Biblioteka Wędrowna (''Pommersche Landeswanderbücherei'').  
 
+
[[Plik:Biblioteka 03.jpg|200px|right|thumb|Biblioteka Miejska, <br/>prawdopodobnie koniec lat 40. XX w.]]
 
W [[1934]] r. Biblioteka otrzymała w darze cenne muzykalia, rękopisy i listy [[Carl Loewe|Carla Loewego]], a także zbiór poetyckich i medycznych rękopisów [[Carl Ludwig Schleich|Carla Ludwiga Schleicha]]. W roku następnym Ackerknecht utworzył Miejskie Archiwum Ikonograficzne (''Städtisches Bildarchiv''). Jego podstawę stanowił zbiór fotografii Miejskiego Urzędu Budownictwa i Szczecińskiego Związku Komunikacji.  
 
W [[1934]] r. Biblioteka otrzymała w darze cenne muzykalia, rękopisy i listy [[Carl Loewe|Carla Loewego]], a także zbiór poetyckich i medycznych rękopisów [[Carl Ludwig Schleich|Carla Ludwiga Schleicha]]. W roku następnym Ackerknecht utworzył Miejskie Archiwum Ikonograficzne (''Städtisches Bildarchiv''). Jego podstawę stanowił zbiór fotografii Miejskiego Urzędu Budownictwa i Szczecińskiego Związku Komunikacji.  
  
Linia 21: Linia 30:
  
 
[[7 lipca]] [[1945]] r. uchwałą władz miejskich powołana została Biblioteka Miejska – pierwsza polska placówka kultury w Szczecinie. Przejęła ona budynek i zbiory dawnej ''Stadtbücherei'' (ok. 200 tys. tomów księgozbioru naukowego oraz ok. 100 tys. tomów beletrystyki). W pierwszym okresie działalności instytucji skupiono się głównie na usuwaniu skutków działań wojennych, porządkowaniu księgozbiorów oraz przejmowaniu i zabezpieczaniu ocalałych, ale rozproszonych zbiorów, m.in.: części księgozbioru Biblioteki Gimnazjum Mariackiego w Szczecinie oraz Biblioteki Gimnazjum im. Petera Groeninga w Stargardzie. Pierwsze polskie książki biblioteka otrzymała w darze od osadników, którzy zostali tu przesiedleni z Kresów Wschodnich. [[1 marca]] [[1946]] r. Biblioteka Miejska uruchomiła pierwszą w Szczecinie wypożyczalnię polskich książek (choć w dniu otwarcia dysponowała zaledwie 15 polskimi tytułami).
 
[[7 lipca]] [[1945]] r. uchwałą władz miejskich powołana została Biblioteka Miejska – pierwsza polska placówka kultury w Szczecinie. Przejęła ona budynek i zbiory dawnej ''Stadtbücherei'' (ok. 200 tys. tomów księgozbioru naukowego oraz ok. 100 tys. tomów beletrystyki). W pierwszym okresie działalności instytucji skupiono się głównie na usuwaniu skutków działań wojennych, porządkowaniu księgozbiorów oraz przejmowaniu i zabezpieczaniu ocalałych, ale rozproszonych zbiorów, m.in.: części księgozbioru Biblioteki Gimnazjum Mariackiego w Szczecinie oraz Biblioteki Gimnazjum im. Petera Groeninga w Stargardzie. Pierwsze polskie książki biblioteka otrzymała w darze od osadników, którzy zostali tu przesiedleni z Kresów Wschodnich. [[1 marca]] [[1946]] r. Biblioteka Miejska uruchomiła pierwszą w Szczecinie wypożyczalnię polskich książek (choć w dniu otwarcia dysponowała zaledwie 15 polskimi tytułami).
 
+
[[Plik:Stanisław Badoń 2.jpg|150px|right|thumb|Stanisław Badoń, dyrektor Biblioteki w latach 1955-1974]]
 
Nieustabilizowany powojenny status Szczecina sprawił iż w latach [[1946]]-[[1951]] na mocy decyzji politycznych część zbiorów Biblioteki Miejskiej przekazano w depozyt innym bibliotekom naukowym w Polsce (ok.100 tys. woluminów)  
 
Nieustabilizowany powojenny status Szczecina sprawił iż w latach [[1946]]-[[1951]] na mocy decyzji politycznych część zbiorów Biblioteki Miejskiej przekazano w depozyt innym bibliotekom naukowym w Polsce (ok.100 tys. woluminów)  
  
Linia 27: Linia 36:
  
 
W latach [[1962]]-[[1965]] nastąpiła pierwsza rozbudowa Biblioteki. Odbudowano zniszczony w czasie działań wojennych gmach byłej szkoły podstawowej mieszczącej się przy ulicy Podgórnej 15/16, łącząc go z budynkiem głównym biblioteki. Niezwykle ważne dla WiMBP były działania Stanisława Badonia na rzecz scalenia księgozbiorów historycznych rozproszonych po całym regionie. W [[1963]] r. WiMBP otrzymała od Muzeum Pomorza Zachodniego ok. 600 woluminów zabytkowych druków (w tym 11 inkunabułów i 3 kodeksy pergaminowe z XIV i XV w.).
 
W latach [[1962]]-[[1965]] nastąpiła pierwsza rozbudowa Biblioteki. Odbudowano zniszczony w czasie działań wojennych gmach byłej szkoły podstawowej mieszczącej się przy ulicy Podgórnej 15/16, łącząc go z budynkiem głównym biblioteki. Niezwykle ważne dla WiMBP były działania Stanisława Badonia na rzecz scalenia księgozbiorów historycznych rozproszonych po całym regionie. W [[1963]] r. WiMBP otrzymała od Muzeum Pomorza Zachodniego ok. 600 woluminów zabytkowych druków (w tym 11 inkunabułów i 3 kodeksy pergaminowe z XIV i XV w.).
 
+
[[Plik:Biblioteka 04.jpg|200px|right|thumb|Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna po rozbudowie, 1965 r.]]
 +
[[Plik:Stanislaw Krzywicki 2011-wiki.jpg|150px|right|thumb|Stanisław Krzywicki, dyrektor Biblioteki w latach 1974-2003]]
 
Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [[14 lipca]] [[1965]] r.  biblioteka otrzymała prawo zatrudniania pracowników naukowych (bibliotekarzy dyplomowanych).<ref>Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 lipca 1965 r. w sprawie ustalenia stanowisk i uposażeń bibliotekarzy dyplomowanych w niektórych bibliotekach. Dziennik Ustaw 1965, nr 30, poz. 198.</ref>
 
Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [[14 lipca]] [[1965]] r.  biblioteka otrzymała prawo zatrudniania pracowników naukowych (bibliotekarzy dyplomowanych).<ref>Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 lipca 1965 r. w sprawie ustalenia stanowisk i uposażeń bibliotekarzy dyplomowanych w niektórych bibliotekach. Dziennik Ustaw 1965, nr 30, poz. 198.</ref>
  
Linia 39: Linia 49:
  
 
Książnica Pomorska jest obecnie samorządową instytucją kultury, pełniącą funkcję centralnej biblioteki całego Pomorza i wojewódzkiej biblioteki publicznej.
 
Książnica Pomorska jest obecnie samorządową instytucją kultury, pełniącą funkcję centralnej biblioteki całego Pomorza i wojewódzkiej biblioteki publicznej.
 +
  
 
==Struktura organizacyjna==
 
==Struktura organizacyjna==
Linia 45: Linia 56:
  
 
Dyrektor zarządza Książnicą przy pomocy zastępcy. Od [[13 maja]] [[2013]] r. funkcję tę pełni Bożena Winiarska.
 
Dyrektor zarządza Książnicą przy pomocy zastępcy. Od [[13 maja]] [[2013]] r. funkcję tę pełni Bożena Winiarska.
===Dział Dyrekcja===
+
===<small>Dział Dyrekcja</small>===
 
*'''Sekretarz naukowy''' odpowiada za całokształt spraw związanych z rozwojem naukowym Książnicy Pomorskiej. Od [[1 lutego]] [[2019]] r. funkcję sekretarza naukowego pełni dr Agnieszka Borysowska.  
 
*'''Sekretarz naukowy''' odpowiada za całokształt spraw związanych z rozwojem naukowym Książnicy Pomorskiej. Od [[1 lutego]] [[2019]] r. funkcję sekretarza naukowego pełni dr Agnieszka Borysowska.  
 
* '''Bibliotekarz systemowy''' odpowiada za całokształt prac związanych z prawidłowym funkcjonowaniem zintegrowanego systemu bibliotecznego. Od [[2007]] r. funkcję bibliotekarza systemowego pełni Lilia Marcinkiewicz.
 
* '''Bibliotekarz systemowy''' odpowiada za całokształt prac związanych z prawidłowym funkcjonowaniem zintegrowanego systemu bibliotecznego. Od [[2007]] r. funkcję bibliotekarza systemowego pełni Lilia Marcinkiewicz.
Linia 55: Linia 66:
 
* '''Służba BHP'''
 
* '''Służba BHP'''
  
===Dział Gromadzenia i Opracowania Zbiorów===
+
===<small>Dział Gromadzenia i Opracowania Zbiorów</small>===
 
Zadania Działu Gromadzenia i Opracowania Zbiorów realizowane są przez:
 
Zadania Działu Gromadzenia i Opracowania Zbiorów realizowane są przez:
  
Linia 64: Linia 75:
 
Do zakresu działania jednostki należy m. in.: gromadzenie zbiorów dla Książnicy Pomorskiej; współpraca z innymi bibliotekami w kraju i za granicą w zakresie opracowania zbiorów; przechowywanie wybranych wydawnictw (polskich i obcych) jako rezerwy zbiorów Książnicy Pomorskiej oraz gospodarowanie dubletami i drukami zbędnymi; opracowanie formalne i rzeczowe oraz inwentaryzowanie wydawnictw zwartych i ciągłych, niezależnie od nośnika; wydawanie opinii o wartości zbiorów i innych materiałów bibliotecznych np. oferowanych do zakupu; wymiana materiałów bibliotecznych z instytucjami krajowymi i zagranicznymi oraz osobami prywatnymi.  
 
Do zakresu działania jednostki należy m. in.: gromadzenie zbiorów dla Książnicy Pomorskiej; współpraca z innymi bibliotekami w kraju i za granicą w zakresie opracowania zbiorów; przechowywanie wybranych wydawnictw (polskich i obcych) jako rezerwy zbiorów Książnicy Pomorskiej oraz gospodarowanie dubletami i drukami zbędnymi; opracowanie formalne i rzeczowe oraz inwentaryzowanie wydawnictw zwartych i ciągłych, niezależnie od nośnika; wydawanie opinii o wartości zbiorów i innych materiałów bibliotecznych np. oferowanych do zakupu; wymiana materiałów bibliotecznych z instytucjami krajowymi i zagranicznymi oraz osobami prywatnymi.  
 
   
 
   
===Dział Udostępniania Zbiorów===
+
===<small>Dział Udostępniania Zbiorów</small>===
 
Zadania Działu Udostępniania Zbiorów realizują:
 
Zadania Działu Udostępniania Zbiorów realizują:
  
Linia 75: Linia 86:
 
Do zakresu działania jednostki należy m. in.: współpraca z innymi działami w kształtowaniu polityki gromadzenia zbiorów Książnicy; przechowywanie i ochrona zbiorów  obejmujących  wydawnictwa od XIX w., z wyłączeniem dziedzin wyodrębnionych w działach specjalnych; melioracja zbiorów; udostępnianie zbiorów (wypożyczanie zbiorów na zewnątrz, udostępnianie zbiorów na miejscu, realizowanie zamówień międzybibliotecznych);
 
Do zakresu działania jednostki należy m. in.: współpraca z innymi działami w kształtowaniu polityki gromadzenia zbiorów Książnicy; przechowywanie i ochrona zbiorów  obejmujących  wydawnictwa od XIX w., z wyłączeniem dziedzin wyodrębnionych w działach specjalnych; melioracja zbiorów; udostępnianie zbiorów (wypożyczanie zbiorów na zewnątrz, udostępnianie zbiorów na miejscu, realizowanie zamówień międzybibliotecznych);
  
===Dział Zbiorów Specjalnych===
+
===<small>Dział Zbiorów Specjalnych</small>===
 
Zadania Działu Zbiorów Specjalnych realizują:
 
Zadania Działu Zbiorów Specjalnych realizują:
 
*'''Oddział Zbiorów Muzycznych i Ikonograficznych''';
 
*'''Oddział Zbiorów Muzycznych i Ikonograficznych''';
Linia 84: Linia 95:
 
Do zakresu działania jednostki należy m. in.: gromadzenie i opracowanie zbiorów specjalnych; pozyskiwanie archiwów i spuścizn (literackich i rodzinnych); przechowywanie, zabezpieczanie i ochrona zbiorów; prowadzenie katalogów i kartotek zgodnie z wymogami dotyczącymi poszczególnych rodzajów zbiorów specjalnych; udostępnianie  zbiorów na zewnątrz i na miejscu w Czytelni Zbiorów Specjalnych; udzielanie informacji o zbiorach i katalogach, opracowywanie kwerend; prowadzenie, w oparciu o zbiory, prac bibliograficznych i badawczych oraz publikowanie ich wyników; popularyzowanie zbiorów, w tym organizowanie: lekcji bibliotecznych, spotkań autorskich i promocji książek, wystaw i okolicznościowych prezentacji zbiorów, koncertów, itp.; prowadzenie współpracy z bibliotekami, instytucjami naukowymi, muzycznymi, towarzystwami kulturalnymi w kraju i za granicą w zakresie gromadzenia zbiorów, wymiany informacji, popularyzacji zbiorów i prac badawczych oraz organizacja i udział w pracach sympozjów, konferencji krajowych i międzynarodowych.
 
Do zakresu działania jednostki należy m. in.: gromadzenie i opracowanie zbiorów specjalnych; pozyskiwanie archiwów i spuścizn (literackich i rodzinnych); przechowywanie, zabezpieczanie i ochrona zbiorów; prowadzenie katalogów i kartotek zgodnie z wymogami dotyczącymi poszczególnych rodzajów zbiorów specjalnych; udostępnianie  zbiorów na zewnątrz i na miejscu w Czytelni Zbiorów Specjalnych; udzielanie informacji o zbiorach i katalogach, opracowywanie kwerend; prowadzenie, w oparciu o zbiory, prac bibliograficznych i badawczych oraz publikowanie ich wyników; popularyzowanie zbiorów, w tym organizowanie: lekcji bibliotecznych, spotkań autorskich i promocji książek, wystaw i okolicznościowych prezentacji zbiorów, koncertów, itp.; prowadzenie współpracy z bibliotekami, instytucjami naukowymi, muzycznymi, towarzystwami kulturalnymi w kraju i za granicą w zakresie gromadzenia zbiorów, wymiany informacji, popularyzacji zbiorów i prac badawczych oraz organizacja i udział w pracach sympozjów, konferencji krajowych i międzynarodowych.
  
===Dział Regionalny===
+
===<small>Dział Regionalny</small>===
 
Zadania Działu Regionalnego realizują:
 
Zadania Działu Regionalnego realizują:
 
* '''Czytelnia Pomorzoznawcza''';
 
* '''Czytelnia Pomorzoznawcza''';
 
* '''Pracownia Bibliografii Pomorza Zachodniego'''.
 
* '''Pracownia Bibliografii Pomorza Zachodniego'''.
  
Do zakresu działania jednostki należy m. in.: gromadzenie, opracowywanie i udostępnianie zbiorów regionalnych; przechowywanie, zabezpieczanie i kwalifikowanie zbiorów do renowacji; prowadzenie regionalnych katalogów, kartotek, komputerowych baz danych; prowadzenie działalności informacyjnej i dydaktycznej w zakresie specjalizacji działu; prowadzenie prac badawczych i publikowanie ich wyników; realizacja kwerend; inspirowanie i organizowanie kulturalnych działań regionalnych – wystaw, publikacji, konferencji popularnonaukowych itp.; nawiązywanie i utrzymywanie kontaktów z instytucjami i organizacjami regionalnymi w kraju i za granicą; organizacja i udział w pracach sympozjów, konferencji krajowych i międzynarodowych; opracowywanie bibliografii Pomorza Zachodniego w zakresie piśmiennictwa krajowego; popularyzacja bibliografii jako regionalnego źródła badawczego oraz współpraca z zespołami redagującymi bibliografie regionalne w kraju i za granicą.
+
Zadaniem Działu jest m. in.: gromadzenie, opracowywanie i udostępnianie zbiorów regionalnych; przechowywanie, zabezpieczanie i kwalifikowanie zbiorów do renowacji; prowadzenie regionalnych katalogów, kartotek, komputerowych baz danych; prowadzenie działalności informacyjnej i dydaktycznej w zakresie specjalizacji działu; prowadzenie prac badawczych i publikowanie ich wyników; realizacja kwerend; inspirowanie i organizowanie kulturalnych działań regionalnych – wystaw, publikacji, konferencji popularnonaukowych itp.; nawiązywanie i utrzymywanie kontaktów z instytucjami i organizacjami regionalnymi w kraju i za granicą; organizacja i udział w pracach sympozjów, konferencji krajowych i międzynarodowych; opracowywanie bibliografii Pomorza Zachodniego w zakresie piśmiennictwa krajowego; popularyzacja bibliografii jako regionalnego źródła badawczego oraz współpraca z zespołami redagującymi bibliografie regionalne w kraju i za granicą.
  
 
====Biblioteka Niemiecka. Medioteka Języka Niemieckiego====
 
====Biblioteka Niemiecka. Medioteka Języka Niemieckiego====
Linia 97: Linia 108:
 
Do głównych zadań jednostki należy: gromadzenie, opracowanie formalne i rzeczowe zbiorów niemieckojęzycznych oraz ich udostępnianie; spełnianie funkcji Medioteki Języka Niemieckiego; upowszechnianie języka niemieckiego, oraz nauki języka niemieckiego w regionie; prowadzenie działalności kulturalnej, dydaktycznej i informacyjnej w zakresie specjalizacji Biblioteki Niemieckiej; upowszechnianie czytelnictwa w języku niemieckim; prowadzenie stałej działalności informacyjnej o krajach niemieckojęzycznych; popularyzacja pracy Biblioteki Niemieckiej i jej zbiorów; utrzymywanie stałej współpracy z Instytutem Goethego w Niemczech i w Polsce, a także z innymi instytucjami kultury, nauki i szkolnictwa w zakresie specjalizacji Biblioteki Niemieckiej.
 
Do głównych zadań jednostki należy: gromadzenie, opracowanie formalne i rzeczowe zbiorów niemieckojęzycznych oraz ich udostępnianie; spełnianie funkcji Medioteki Języka Niemieckiego; upowszechnianie języka niemieckiego, oraz nauki języka niemieckiego w regionie; prowadzenie działalności kulturalnej, dydaktycznej i informacyjnej w zakresie specjalizacji Biblioteki Niemieckiej; upowszechnianie czytelnictwa w języku niemieckim; prowadzenie stałej działalności informacyjnej o krajach niemieckojęzycznych; popularyzacja pracy Biblioteki Niemieckiej i jej zbiorów; utrzymywanie stałej współpracy z Instytutem Goethego w Niemczech i w Polsce, a także z innymi instytucjami kultury, nauki i szkolnictwa w zakresie specjalizacji Biblioteki Niemieckiej.
  
===Dział Informacji Naukowej i Promocji===
+
===<small>Dział Informacji Naukowej i Promocji</small>===
 
Zadania Dział Informacji Naukowej i Promocji realizują:
 
Zadania Dział Informacji Naukowej i Promocji realizują:
 
* '''Informatorium''';
 
* '''Informatorium''';
Linia 107: Linia 118:
 
oprowadzanie zorganizowanych grup młodzieży szkolnej, studentów, gości krajowych i  zagranicznych  po  agendach  Książnicy,  zapoznawanie  ich  z  historią, strukturą i działalnością biblioteki; przechowywanie, zabezpieczanie i ochrona zbiorów oraz kwalifikowanie zbiorów do renowacji; prowadzenie prac badawczych w zakresie informacji naukowej i bibliotekoznawstwa oraz publikowanie ich wyników; opracowywanie formalne i przedmiotowe wydawnictw normalizacyjnych, oraz aktualizowanie istniejących opisów bibliograficznych; opracowywanie informatorów o działalności Książnicy, materiałów okolicznościowych, katalogów wystaw; rozwijanie współpracy Książnicy z instytucjami krajowymi i zagranicznymi; organizowanie konferencji prasowych, utrzymywanie stałego kontaktu z dziennikarzami, przygotowywanie i przekazywanie informacji o działaniach podejmowanych przez Książnicę; planowanie i organizowanie imprez kulturalnych, edukacyjnych i promocyjnych w Książnicy Pomorskiej; prowadzenie  kalendarza  wystaw,  spotkań,  konferencji  oraz  rocznic; prowadzenie spraw związanych z nadawaniem honorowych wyróżnień Książnicy, osobom zasłużonym dla biblioteki; organizacja  i  udział  w sympozjach, konferencjach krajowych i międzynarodowych oraz prowadzenie działalności dydaktycznej w zakresie informacji naukowej, gospodarczej i prawnej.
 
oprowadzanie zorganizowanych grup młodzieży szkolnej, studentów, gości krajowych i  zagranicznych  po  agendach  Książnicy,  zapoznawanie  ich  z  historią, strukturą i działalnością biblioteki; przechowywanie, zabezpieczanie i ochrona zbiorów oraz kwalifikowanie zbiorów do renowacji; prowadzenie prac badawczych w zakresie informacji naukowej i bibliotekoznawstwa oraz publikowanie ich wyników; opracowywanie formalne i przedmiotowe wydawnictw normalizacyjnych, oraz aktualizowanie istniejących opisów bibliograficznych; opracowywanie informatorów o działalności Książnicy, materiałów okolicznościowych, katalogów wystaw; rozwijanie współpracy Książnicy z instytucjami krajowymi i zagranicznymi; organizowanie konferencji prasowych, utrzymywanie stałego kontaktu z dziennikarzami, przygotowywanie i przekazywanie informacji o działaniach podejmowanych przez Książnicę; planowanie i organizowanie imprez kulturalnych, edukacyjnych i promocyjnych w Książnicy Pomorskiej; prowadzenie  kalendarza  wystaw,  spotkań,  konferencji  oraz  rocznic; prowadzenie spraw związanych z nadawaniem honorowych wyróżnień Książnicy, osobom zasłużonym dla biblioteki; organizacja  i  udział  w sympozjach, konferencjach krajowych i międzynarodowych oraz prowadzenie działalności dydaktycznej w zakresie informacji naukowej, gospodarczej i prawnej.
  
===Dział Instrukcyjno-Metodyczny===
+
===<small>Dział Instrukcyjno-Metodyczny</small>===
Do zakresu działania jednostki należy: współpraca z bibliotekami samorządowymi województwa zachodniopomorskiego (prowadzenie działalności instruktażowej w zakresie całokształtu pracy bibliotek publicznych; współpraca i sprawowanie nadzoru merytorycznego nad bibliotekami samorządowymi zgodnie z zadaniami biblioteki wojewódzkiej; udzielanie informacji władzom samorządowym na temat działalności bibliotek; współpraca z bibliotekami samorządowymi w zakresie komputeryzacji prac bibliotecznych; organizacja wymiany doświadczeń pomiędzy bibliotekami); prowadzenie działalności dydaktycznej dla bibliotekarzy województwa zachodniopomorskiego (współpraca z ośrodkami doskonalenia i kształcenia bibliotekarzy; opracowywanie i realizacja planu doskonalenia zawodowego bibliotekarzy bibliotek publicznych województwa zachodniopomorskiego; organizowanie praktyk dla nowo zatrudnionych bibliotekarzy w Książnicy Pomorskiej; prowadzenie praktyk dla studentów; organizacja szkoleń dla pracowników Książnicy; opracowywanie statystyki rocznej z działalności bibliotek publicznych w województwie zachodniopomorskim; opracowywanie sprawozdań ze stanu czytelnictwa i rozwoju bibliotek publicznych w województwie zachodniopomorskim; wsparcie metodyczne działań mających na celu poprawę jakości usług Książnicy oraz gromadzenie i opracowywanie materiałów metodycznych.
+
Do zadań Działu Instrukcyjno-Metodycznego należy współpraca z bibliotekami samorządowymi województwa zachodniopomorskiego (prowadzenie działalności instruktażowej w zakresie całokształtu pracy bibliotek publicznych; współpraca i sprawowanie nadzoru merytorycznego nad bibliotekami samorządowymi zgodnie z zadaniami biblioteki wojewódzkiej; udzielanie informacji władzom samorządowym na temat działalności bibliotek; współpraca z bibliotekami samorządowymi w zakresie komputeryzacji prac bibliotecznych; organizacja wymiany doświadczeń pomiędzy bibliotekami); prowadzenie działalności dydaktycznej dla bibliotekarzy województwa zachodniopomorskiego (współpraca z ośrodkami doskonalenia i kształcenia bibliotekarzy; opracowywanie i realizacja planu doskonalenia zawodowego bibliotekarzy bibliotek publicznych województwa zachodniopomorskiego; organizowanie praktyk dla nowo zatrudnionych bibliotekarzy w Książnicy Pomorskiej; prowadzenie praktyk dla studentów; organizacja szkoleń dla pracowników Książnicy; opracowywanie statystyki rocznej z działalności bibliotek publicznych w województwie zachodniopomorskim; opracowywanie sprawozdań ze stanu czytelnictwa i rozwoju bibliotek publicznych w województwie zachodniopomorskim; wsparcie metodyczne działań mających na celu poprawę jakości usług Książnicy oraz gromadzenie i opracowywanie materiałów metodycznych.
  
===Dział Informatyki===
+
===<small>Dział Informatyki</small>===
 
Do zakresu działania jednostki należy m. in.: instalowanie i wdrażanie programów i systemów komputerowych; opieka merytoryczna, aktualizacja i pomoc w eksploatacji  używanych programów; udzielanie pomocy i rad fachowych przy projektach instalacji nowych programów komputerowych w bibliotekach samorządowych; instalowanie i konserwacja sprzętu komputerowego oraz urządzeń peryferyjnych; administrowanie bibliotecznym systemem komputerowym i bazami danych; zarządzanie Zachodniopomorską Biblioteką Cyfrową „POMERANIA” i systemami do jej tworzenia; zarządzanie Rozproszonym Katalogiem Centralnym Bibliotek Szczecina i Regionu oraz systemami do jego tworzenia; administrowanie  witrynami  internetowymi  Zachodniopomorskiej  Biblioteki Cyfrowej i Rozproszonego Katalogu Centralnego Bibliotek Szczecina i Regionu; przygotowywanie wytycznych do digitalizacji zbiorów Książnicy; sprawdzanie technicznej poprawności obiektów cyfrowych powstałych w wyniku digitalizacji i przekazywanie ich do opracowania; zabezpieczanie obiektów cyfrowych, ewidencja i przechowywanie ich w Archiwum Cyfrowym Plików Wzorcowych Zachodniopomorskiej Biblioteki Cyfrowej oraz administrowanie i zarządzanie siecią komputerową, serwerami, kontami poczty elektronicznej, witryną internetową Książnicy Pomorskiej.
 
Do zakresu działania jednostki należy m. in.: instalowanie i wdrażanie programów i systemów komputerowych; opieka merytoryczna, aktualizacja i pomoc w eksploatacji  używanych programów; udzielanie pomocy i rad fachowych przy projektach instalacji nowych programów komputerowych w bibliotekach samorządowych; instalowanie i konserwacja sprzętu komputerowego oraz urządzeń peryferyjnych; administrowanie bibliotecznym systemem komputerowym i bazami danych; zarządzanie Zachodniopomorską Biblioteką Cyfrową „POMERANIA” i systemami do jej tworzenia; zarządzanie Rozproszonym Katalogiem Centralnym Bibliotek Szczecina i Regionu oraz systemami do jego tworzenia; administrowanie  witrynami  internetowymi  Zachodniopomorskiej  Biblioteki Cyfrowej i Rozproszonego Katalogu Centralnego Bibliotek Szczecina i Regionu; przygotowywanie wytycznych do digitalizacji zbiorów Książnicy; sprawdzanie technicznej poprawności obiektów cyfrowych powstałych w wyniku digitalizacji i przekazywanie ich do opracowania; zabezpieczanie obiektów cyfrowych, ewidencja i przechowywanie ich w Archiwum Cyfrowym Plików Wzorcowych Zachodniopomorskiej Biblioteki Cyfrowej oraz administrowanie i zarządzanie siecią komputerową, serwerami, kontami poczty elektronicznej, witryną internetową Książnicy Pomorskiej.
 
   
 
   
===Dział Reprografii i Konserwacji Zbiorów===
+
===<small>Dział Reprografii i Konserwacji Zbiorów</small>===
 
Zadania Dział Reprografii i Konserwacji Zbiorów realizują:
 
Zadania Dział Reprografii i Konserwacji Zbiorów realizują:
 
*'''Oddział Reprografii''';
 
*'''Oddział Reprografii''';
Linia 120: Linia 131:
  
 
Do zakresu działania jednostki należy: opracowanie techniczne, skład i drukowanie wydawnictw Książnicy Pomorskiej; drukowanie akcydensów o charakterze użytkowym; prowadzenie bieżącej profilaktyki konserwatorskiej zbiorów o wartości muzealnej; renowacja i konserwacja zbiorów Książnicy Pomorskiej; mikrofilmowanie i digitalizacja zbiorów Książnicy oraz dokumentacja fotograficzna ważnych wydarzeń mających miejsce w Książnicy.  
 
Do zakresu działania jednostki należy: opracowanie techniczne, skład i drukowanie wydawnictw Książnicy Pomorskiej; drukowanie akcydensów o charakterze użytkowym; prowadzenie bieżącej profilaktyki konserwatorskiej zbiorów o wartości muzealnej; renowacja i konserwacja zbiorów Książnicy Pomorskiej; mikrofilmowanie i digitalizacja zbiorów Książnicy oraz dokumentacja fotograficzna ważnych wydarzeń mających miejsce w Książnicy.  
===Dział ds. Organizacji Pracy i Kadr===
+
===<small>Dział ds. Organizacji Pracy i Kadr</small>===
===Dział Księgowości===
+
===<small>Dział Księgowości</small>===
===Dział Administracyjno-Gospodarczy===
+
===<small>Dział Administracyjno-Gospodarczy</small>===
 +
 
 +
==Zbiory==
 +
Zbiory Książnicy Pomorskiej liczą ok. 1 200 000 jednostek<ref>Stan na 31.12.2018 r.</ref>.
 +
 
 +
Księgozbiór zawiera piśmiennictwo ze wszystkich dziedzin wiedzy, wydawnictwa naukowe, popularnonaukowe, literaturę piękną oraz periodyki  fachowe, naukowe, społeczno-polityczne, ekonomiczne, kulturalno-literackie i regionalne.
 +
 
 +
W Bibliotece gromadzone są także zbiory specjalne, tzn.: rękopisy, stare druki, mapy, obrazy, fotografie, rzeźby, nuty itp.
 +
 
 +
===Rękopisy===
 +
Zbiór rękopisów Książnicy Pomorskiej składa się z ok. 5500 jednostek. Obejmuje rękopisy starego zasobu, przejęte w [[1945]] roku po byłej Stadtbücherei oraz nabytki powojenne.
 +
 
 +
Najstarsze rękopisy będące w zasobach biblioteki  pochodzą m.in. ze zbiorów dawnych bibliotek kościelnych i szkolnych oraz szczecińskich towarzystw i instytucji. Do niezwykle cennych należą kodeksy późnośredniowieczne, w tym również pergaminowe, dokumenty z kancelarii książąt pomorskich, imienny rejestr studentów szczecińskiego Pedagogium Książęcego prowadzony od XVII do XIX w. oraz Pomorskie Archiwum Biograficzne, gromadzone od [[1918]] roku, zawierające fotografie i informacje o znaczących postaciach miasta i regionu. Są to archiwa: Johanna Georga Karla Langego, [[Franz Theodor Kugler|Franza Kuglera]], [[Carl Ludwig Schleich|Carla Ludwiga Schleicha]], Carla Augusta Dohrna, [[Heinrich Dohrn jun.|Heinricha Dohrna]], Hansa Hoffmanna oraz wielu innych.
 +
 
 +
Cymelium współczesne stanowi zespół listów [[W:Stanisław Ignacy Witkiewicz|Stanisława I. Witkiewicza (Witkacego)]] do żony z lat 1923-1939, archiwum Jadwigi Witkiewiczowej oraz bogate archiwum artysty rzeźbiarza [[W:Xawery Dunikowski|Xawerego Dunikowskiego]].
 +
 
 +
Wśród nabytków powojennych najliczniejsze są regionalia – archiwa twórcze pisarzy szczecińskich, m. in.: [[Henryk Banasiewicz|Henryka Banasiewicza]], [[Maria Boniecka|Marii Bonieckiej]], [[Józef Bursewicz|Józefa Bursewicza]], [[Ryszard Dżaman|Ryszarda Dżamana]], [[Ryszard Grabowski|Ryszarda Grabowskiego]], [[Ireneusz Gwidon Kamiński|Ireneusza Gwidona Kamińskiego]], [[Zbigniew Kosiorowski|Zbigniewa Kosiorowskiego]], [[Ryszard Liskowacki|Ryszarda Liskowackiego]], [[Adolf Momot|Adolfa Momota]], oraz piszącego w jidisz znakomitego poety żydowskiego [[Eliasz Rajzman|Eliasza Rajzmana]].
 +
 
 +
Ponadto są tu archiwa znaczących malarzy szczecińskich: Stanisławy Klimkowskiej-Bieńkowskiej, Eugeniusza Macijewicza, [[Łukasz Niewisiewicz|Łukasza Niewisiewicza]], [[Guido Reck]]a. Początków szczecińskiego życia literackiego dotyczą częściowo archiwa Marii Kureckiej, Witolda Wirpszy oraz pierwszego prezydenta miasta – [[Piotr Zaremba|prof. Piotra Zaremby]], [[Leonard Borkowicz|Leonarda Borkowicza]] (pierwszego wojewody szczecińskiego) i [[Leon Babiński|prof. Leona Babińskiego]], rektora Akademii Handlowej w Szczecinie.
 +
 
 +
Bogata i bardzo ciekawa jest kolekcja listów, są w niej m. in.: pismo z kancelarii Zygmunta III Wazy z [[1604]] roku, list królewicza Jakuba Sobieskiego, listy Stanisława Augusta Poniatowskiego, Ignacego Krasickiego, Tadeusza Kościuszki, Józefa Ignacego Kraszewskiego, Marii Konopnickiej, Marii Rodziewiczówny, Marii Dąbrowskiej, Teodora Parnickiego, Jerzego Giedroycia, Edwarda Stachury, Ryszarda Krynickiego oraz listy z oflagów i z zesłania na Syberię.
 +
 
 +
Duże zespoły rękopisów pochodzą ze spuścizn Edmunda Męclewskiego, prof. Kazimierza Studentowicza, Zbigniewa Flisowskiego, Stanisława Strumpha-Wojtkiewicza. Cennym nabytkiem są autografy dwóch powieści Teodora Parnickiego, a także osobiste pamiątki, fotografie i dokumenty Andrzeja Kuśniewicza i rękopisy Marty Tomaszewskiej.
 +
 
 +
W zbiorach Biblioteki znajdują się także: cząstkowe archiwa polskich działaczy i twórców emigracyjnych ([[Anna Freilich|Anny Frajlich-Zając]], Marii Tutkowskiej oraz Marii Tatarczuch); część archiwum szczecińskiego Wydawnictwa „Glob”; Tora z XIX w. (zwój pergaminowy liczący 38 m); rękopis z Tajlandii z XIX w. na paskach z liści palmowych; archiwum [[Edward Balcerzan |prof. Edwarda Balcerzana]] i jego żony Bogusławy Latawiec.
 +
 
 +
W Czytelni Zbiorów Specjalnych udostępnia się pamiętniki – plon konkursu pamiętnikarskiego „Dzieje Szczecińskich Rodzin w XX wieku” przeprowadzanego corocznie (od 1969 r.) przez Szczecińskie Towarzystwo Kultury. Prace te są cennym źródłem wiedzy dla czytelników zainteresowanych historią regionu, łącznie ok. 700 jednostek.
 +
 
 +
Ciekawą grupą rękopisów są także tzw. sekretne archiwa rodzinne (listy, dokumenty, fotografie rodzin związanych z Pomorzem Zachodnim), m. in. Czetwertyńskich, Kaszyńskich z Grodna, Kratterów i Sawczyńskich ze Lwowa, Gilnreinerów i Leżeńskich z Galicji – towarzyszą im unikatowe dokumenty, listy i fotografie w pięknie zdobionych albumach. Są również w zbiorach liczne archiwalia i eksponaty związane z przesiedlaniem z byłych polskich kresów wschodnich. Dokumentują one tułacze losy mieszkańców Pomorza Zachodniego. Unikatowe są fotografie i wspomnienia polonii mandżurskiej przekazane Bibliotece przez Klub Harbińczyków działający aktywnie w Szczecinie.
 +
 
 +
W zbiorach znajdują się ponadto spuścizny pisarzy z grupy literackiej „Kwadryga”, m.in. Stefana Flukowskiego, Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, Stanisława Marii Salińskiego, Władysława Sebyły, Stanisława Ryszarda Dobrowolskiego, Elżbiety Szemplińskiej-Sobolewskiej, [[Nina Rydzewska|Niny Rydzewskiej]].
 +
===Stare druki===
 +
Książnica Pomorska posiada ponad 30 tys. druków z XV-XVIII w. Jest to księgozbiór o charakterze uniwersalnym. Obejmuje druki ze wszystkich dziedzin ówczesnej wiedzy: filozofii, medycyny, geografii, historii powszechnej i historii literatury. Obficie reprezentowana jest literatura prawnicza oraz protestancka i katolicka teologia. Pokaźna jest kolekcja literatury antycznej w tłumaczeniach i przeróbkach. Księgozbiór podzielony jest na inkunabuły, polonika, pomeranika i druki obce, które stanowią największą część zbioru i reprezentują głównie druki z oficyn niemieckich, natomiast w mniejszym stopniu z niderlandzkich, szwajcarskich, francuskich włoskich, hiszpańskich czy skandynawskich. Językiem większości dzieł jest łacina i niemiecki. Nieliczne są druki w innych językach europejskich oraz w językach orientalnych.
 +
=====Inkunabuły=====
 +
Inkunabuły stanowią zbiór liczący 52 dzieła (41 wol.), będący najcenniejszą częścią kolekcji Biblioteki. Większość z nich ma proweniencję pomorską. Wywodzą się z biblioteki kapitulnej przy katedrze w Kamieniu Pomorskim i kościoła Mariackiego w Stargardzie.
 +
 
 +
Jedynym polonikum jest dzieło ''„Sermones”'' Mikołaja z Błonia wydane w Strasburgu w [[1495]] roku.
 +
 
 +
Najpiękniejszym inkunabułem pod względem artystycznym jest dzieło św. Bonawentury ''„Opuscula”'', wydane w Strasburgu w [[1489]] roku. Ozdobione jest drzeworytową, kolorowaną wyklejką z podobizną autora. Kolekcja XV-wiecznych ksiąg tłoczona była przez wybitnych drukarzy europejskich: Antoniego Kobergera, Georga Husnera czy Aldusa Manutiusa.
 +
 
 +
=====Polonika=====
 +
Zbiór poloników liczy ponad 2200 wol. Gromadzi się w nim druki wydane na terenie państwa polskiego oraz polonika zagraniczne. Do najciekawszych należą m. in. drugie wydanie epokowego dzieła Mikołaja Kopernika ''„De revolutionibus orbium coelestium”'' (Bazylea [[1566]]), prace astronomiczne Jana Heweliusza ''„Selenographia”'' i ''„Machina coelestis”'' (Gdańsk [[1673]], [[1679]]).
 +
 
 +
Literaturę piękną reprezentują dzieła poetów i pisarzy polskich wszystkich okresów literackich. Jest także literatura obca tłumaczona na język polski, natomiast wśród autorów dzieł historiograficznych znajdują się m. in. Jan Łaski, Maciej Miechowita, Jan Długosz. Na wyjątkową uwagę zasługują druki ariańskie, wydane w Rakowie, m. in. ''„Catechismus”'' z [[1612]] roku.
 +
 
 +
=====Pomeranika=====
 +
Zbiór obejmuje przeszło 4000 wol. Gromadzi dzieła wydane na terenie Pomorza Zachodniego w jego historycznych granicach oraz Pomorza dotyczące. Najcenniejsze pomeranika pochodzą z biblioteki książęcej w Szczecinie oraz biblioteki kapitulnej w Kamieniu Pomorskim, m. in. ''„Missale Caminense”'', wydany w Schneebergu w [[1506]] roku. Dzieło to, świadczące o katolickiej przeszłości Pomorza jest jednym z trzech egzemplarzy notowanych w kraju. Druki o proweniencji książęcej w większości opatrzone są superexlibrisem z herbem Gryfitów. Najliczniejszą grupę pomeraników stanowią zarządzenia władz Księstwa Pomorskiego, a więc książąt, zarządców szwedzkich i pruskich oraz literatura okolicznościowa i dysertacje profesorów i uczniów szczecińskiego Pedagogium.
 +
 
 +
Powstała w XVII i XVIII w. literatura historiograficzna do dziś stanowi podstawowe źródło do badań przeszłości Pomorza. Wśród tych opracowań na uwagę zasługują: genealogia książąt pomorskich [[Andreas Hildebrandt |Andreasa Hildebrandta]] (''„Genealogia... Pomeraniae Ducum”'', Szczecin [[1622]]), kronika Kościoła [[Daniel Cramer |Daniela Cramera]] (''„Das Grosse Pommrische Kirchen Chronicon”'', Szczecin [[1628]]), historia Pomorza Johanna Micraeliusa (''„Sechs Bücher vom Alten Pommerlande”'', Szczecin-Lipsk [[1723]]) oraz dzieło Martina Zeillera, zawierające liczne ryciny miast pomorskich ''„Topographia Electoratus Brandenburgici et Ducatus Pomeraniae”'' (Frankfurt a. M., [[1652]]).
 +
===Zbiory kartograficzne===
 +
Zalążek zbioru kartograficznego Książnicy Pomorskiej stanowi zbiór przedwojennej biblioteki miejskiej, w skład którego wchodziły atlasy, mapy, plany i panoramy miast, szczególnie Szczecina.
 +
 
 +
Do najcenniejszych atlasów w kolekcji należy atlas amsterdamskiej oficyny wydawniczej Wilhelma i Johanna Blaeu wydany w latach [[1642]]-[[1647]]. Tom 1 zawiera głównie mapy Europy, a wśród nich mapę Polski. Mapa Pomorza i Rugii opracowana została przez [[Eilhard Lubinus|Eilharda Lubinusa]]. Cenne są także dwa atlasy wydane w XVIII w. w norymberskiej oficynie Jana Baptysty Homanna z mapami miedziorytniczymi słynnych kartografów: T. Mayera i G. De L Isle. Na uwagę zasługuje wydany w [[1772]] roku ''„Atlas dziecinny”''  z 24 kolorowymi mapami – pierwszy wydany w Polsce atlas w języku ojczystym. Stare plany i panoramy Szczecina dają obraz rozwoju miasta począwszy od XVI w. do czasów współczesnych (m.in. ''„Alten Stettin”'' z ok. [[1590]] roku G. Bruina, miedzioryt E. Dahlberga z [[1659]] roku).
 +
 
 +
===Zbiory ikonograficzne===
 +
Zbiory ikonograficzne Książnicy Pomorskiej obejmują obrazy, rysunki, grafiki, fotografie, ekslibrisy, kartki pocztowe,  medale i rzeźby
 +
=====Obrazy=====
 +
Kolekcja obrazów liczy ponad 600 prac autorstwa twórców tak uznanych, jak i amatorów reprezentujących współczesne malarstwo polskie. Duża część zbiorów to obrazy artystów związanych ze Szczecinem i regionem: [[Ziemowit Szuman|Ziemowita Szumana]], [[Guido Reck]]a, Jarosława i Zygmunta Eysymontów, [[Łukasz Niewisiewicz|Łukasza Niewisiewicza]], [[Erazm Kalwaryjski|Erazma Kalwaryjskiego]] i in., ponadto dzieła takich artystów jak: Jerzy Duda-Gracz, Kiejstut Bereźnicki, Franciszek Maśluszczak i in.
 +
=====Rysunki=====
 +
Kolekcja rysunków liczy około 200 prac; są to prace wykonane w większości ołówkiem lub tuszem, a wśród nich dzieła takich twórców jak: Józef Wilkoń, [[Paweł Bałakirew]], Kiejstut Bereźnicki, Henryk Boehlke, Xawery Dunikowski, Antoni Uniechowski i in.
 +
=====Grafika=====
 +
Dawną europejską grafikę obcą reprezentują: Hubert Clerget, Edurad Ludwig Lütke, Françios-Louis Couché, Karol Auer; polską grafikę dawną reprezentują prace m.in. Antoniego Oleszczyńskiego, Jana Lewickiego czy Stefana Mrożewskiego; współczesna grafika artystyczna to dzieła różnych polskich artystów, znaczna część kolekcji to obiekty plastyków z naszego regionu, np. Jana Bujnowskiego, Ryszarda Korżanowskiego, Arkadego Kondratskiego, Kazimierza Kardasińskiego, [[Erazm Kalwaryjski|Erazma Kalwaryjskiego]], [[Leszek Żebrowski|Leszka Żebrowskiego]] i in. W Czytelni Zbiorów Specjalnych eksponowane są linoryty Andrzeja Wajdy, wybitnego twórcy filmowego, wykonane  podczas jego pobytu w Szczecinie w [[1948]] roku.
 +
=====Fotografie=====
 +
Kolekcja fotografii liczy ponad 3 tysiące zdjęć; fotografie stare to pozytywy (odbitki fotograficzne) Szczecina z XIX i XX wieku, a współczesna fotografia obejmuje: fotoreprodukcje (zestawy CAF - Centralnej Agencji Fotograficznej), kolekcję zdjęć tzw. AGS-u, czyli Archiwum Głosu Szczecińskiego (fotografia dokumentalna, reportażowa, portretowa),  kolekcję  „Polska Fotografia w świecie”, a także prace  fotografików związanych z naszym regionem: [[Wanda Cieślak|Wandy]] i [[Stefan Cieślak|Stefana Cieślaków]], [[Witold Chromiński|Witolda Chromińskiego]], Krystyny Łyczywek i [[Anatol|Weczer|Anatola Weczera]]. Ciekawym dokumentem są zdjęcia, rejestrujące rozwój bibliotek i bibliotekarstwa w naszym regionie po [[1945]] roku.
 +
=====Ekslibrisy=====
 +
Na kolekcję ekslibrisów składają się albumy i pojedyncze małe grafiki. W zasobach Książnicy Pomorskiej znajdują się ekslibrisy bibliotek, stowarzyszeń, wydawnictw, muzeów czy antykwariatów, jak również ekslibrisy należące do księgozbiorów osób prywatnych. Autorami tych małych form graficznych są artyści polscy: [[Marian Nyczka]], Wojciech  Jakubowski, Wieńczysław Mazuś i in.
 +
=====Kartki pocztowe=====
 +
Zbiór kartek pocztowych liczy prawie 1500 jednostek; są to zarówno karty korespondencyjne, jak i widokówki wydane przed [[1945]] rokiem. Są wśród nich pocztówki polskie, niemieckie, rosyjskie, tematycznie związane ze sztuką (malarstwo i grafika), widokówki przedstawiające panoramy miast, widoki ulic, architekturę krajobrazu, budynki przemysłowe, budynki użyteczności publicznej, infrastrukturę turystyczną miast będących obecnie w granicach naszego województwa.
 +
=====Rzeźby=====
 +
Kolekcja rzeźb liczy 59 obiektów; są to rzeźby w drewnie, kamieniu i  metalu, prace przedstawiające i abstrakcyjne. Ciekawe obiekty to popiersia Zbigniewa Herberta i Carla Loewego, autorstwa [[Stanisław Biżek|Stanisława Biżka]]. Wśród autorów rzeźb są również [[Sławomir Lewiński]] i Stanisław Rudzik.
 +
Zbiory muzyczne Książnicy Pomorskiej obejmują: nuty, kasety magnetofonowe, płyty analogowe, w tym zabytkowe egzemplarze szybkoobrotowe, płyty CD, rękopisy muzyczne, muzyczne materiały wtórne (odbitki litograficzne, fotokopie, kserokopie) oraz książki.
 +
===Zbiory muzyczne===
 +
Zbiory muzyczne Książnicy Pomorskiej obejmują: nuty, kasety magnetofonowe, płyty analogowe, w tym zabytkowe egzemplarze szybkoobrotowe, płyty CD, rękopisy muzyczne, muzyczne materiały wtórne (odbitki litograficzne, fotokopie, kserokopie) oraz książki.
 +
 
 +
Do najcenniejszych muzykaliów można zaliczyć rzadkie wydania oraz pierwodruki z XVIII i XIX wieku, m.in. W. A. Mozarta, L. v. Beethovena, F. Schuberta, R . Schumanna, F. Liszta, F. Chopina, a zwłaszcza szczecińskiego kompozytora C. Loewego. Zbiór pomeraników zawiera rękopisy, książki i wydawnictwa nutowe szczecińskich kompozytorów dawnych i współczesnych.
  
 
==Bibliografia==
 
==Bibliografia==
 +
* Od Stadtbibliothek do Książnicy Pomorskiej 1905-2005. Red. Hanna Niedbał, Barbara Chojnacka, Agnieszka Gnat-Leśniańska ; aut. Małgorzata Bartosik [et al.] ; tł. Leszek Arsoba, Torsten Salzer. Szczecin: Książnica Pomorska, 2005.
 
* Regulamin organizacyjny Książnicy Pomorskiej
 
* Regulamin organizacyjny Książnicy Pomorskiej
 +
* Skarby Książnicy Pomorskiej. [Oprac. Agnieszka Borysowska [et al.]. Wyd. 3 uzup. Szczecin: Książnica Pomorska, 2007.
 +
* Statut Książnicy Pomorskiej im. Stanisława Staszica w Szczecinie. Załącznik do uchwały Nr XXXIII527/18 Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 28 czerwca 2018 r.
 +
* Zwierzewicz, Katarzyna. Powstanie Książnicy Pomorskiej kamieniem milowym dla nauki i kultury pomorskiej. W: Kamienie milowe : materiały opracowane z okazji obchodów Europejskich Dni Dziedzictwa 2011 w województwie zachodniopomorskim. Szczecin 2011, s. 113-122.
 +
==Linki zewnętrzne==
 +
* [https://www.ksiaznica.szczecin.pl/ Książnica Pomorska im. Stanisława Staszica w Szczecinie]
 +
* [https://zbc.ksiaznica.szczecin.pl/dlibra Zachodniopomorska Biblioteka Cyfrowa Pomerania]
 
{{Przypisy}}
 
{{Przypisy}}

Aktualna wersja na dzień 18:23, 7 lis 2019

200px-Monobook icon.svg.png Ten artykuł jest w trakcie opracowywania. Prosimy nie edytować strony do czasu zniknięcia tej wiadomości. Nazwa użytkownika, który dodał tę wiadomość, jest wyświetlona na stronie historii.


Ksiaznica Pomorska 01.JPG

Książnica Pomorska im. Stanisława Staszica w Szczecinie - jest biblioteką główną województwa zachodniopomorskiego. Bezpośredni nadzór oraz kontrolę organizacyjną i finansową nad działalnością Książnicy sprawuje Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego, a nadzór merytoryczny minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.

Książnica Pomorska działa na podstawie ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (Dz. U. Nr 85, poz. 539 z późniejszymi zmianami), ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. Nr 114, poz. 493 z późniejszymi zmianami) i Statutu nadanego jej uchwałą Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 19 kwietnia 2000 r.

Do głównych zadań Biblioteki należy:

  • zaspokajanie potrzeb czytelniczych społeczeństwa;
  • wspomaganie systemu edukacji i nauki;
  • zaspokajanie potrzeb oświatowych, kulturalnych i informacyjnych ogółu społeczeństwa;
  • upowszechnianie wiedzy i kultury;
  • ochrona, pomnażanie i popularyzacja dziedzictwa kulturalnego Pomorza Zachodniego.

Historia

Biblioteka Miejska,
przed 1945 r.

Historia Książnicy Pomorskiej sięga początku XX w. Pierwsze prace nad utworzeniem biblioteki publicznej w Szczecinie rozpoczęto w październiku 1901 r. Podjęto wówczas uchwałę powołującą dr. Theodora Münstera na stanowisko bibliotekarza miejskiego. Podstawę księgozbioru nowo utworzonej placówki stanowiła część zasobów biblioteki ratuszowej (Rathsbibliothek). Po śmierci Münstera funkcja bibliotekarza miejskiego była nieobsadzona przez blisko pół roku. W lipcu 1903 r. stanowisko to objął prof. dr Karl Kunze. Jego zadaniem było scalenie niejednorodnego księgozbioru w zasób mogący służyć zaspokajaniu zarówno naukowych, jak i ogólnych potrzeb czytelniczych mieszkańców Szczecina oraz udostępnianie go czytelnikom.

Erwin Ackerknecht, dyrektor biblioteki w latach 1907-1945

Od 1905 r. siedzibą Biblioteki Miejskiej (Stadtbibliothek) stał się gmach przy obecnej ulicy Dworcowej 8 (Grüne Schanze 8), w którym wcześniej mieściło się Gimnazjum Miejskie (Stadtgymnasium). Pierwsi czytelnicy odwiedzili bibliotekę 3 października. W początkowym okresie zajmowała jedynie drugie piętro budynku, na którym zorganizowano czytelnię książek, czytelnię czasopism oraz wypożyczalnię. Z czasem gdy zbiorów zaczęło przybywać biblioteka zajęła cały budynek. W pierwszych latach działalności księgozbiór biblioteki liczył ok. 25 tys. książek, z których większość stanowiły dary. Udostępnianie zbiorów odbywało się bezpłatnie (lecz wyłącznie w czytelniach), później za wypożyczanie książek do domu pobierano opłaty. Raz w tygodniu organizowano pokazy nowości książkowych, aby zaznajomić czytelników z najnowszymi nabytkami. Od 1907 r. spisy nowości książkowych drukowano w niedzielnych wydaniach poczytnych dzienników szczecińskich.

Wnętrze Biblioteki,
przed 1945 r.

W 1907 r. Karl Kunze opuścił Szczecin, a stanowisko bibliotekarza miejskiego przejął dr Erwin Ackerknecht. W styczniu 1907 r. biblioteka powiększyła swoje zbiory, przejmując zasób tzw. Biblioteki Sztuki Miasta Szczecina (Kunstbibliothek der Stadt Stettin), zarządzanej przez nadburmistrza Hermanna Hakena, rok później zaś przyjęła w depozyt zbiory Biblioteki Zarządu Kościołów Miejskich (Bibliothek des Ministeriums der Stadtkirchen Stettins). Depozyt ten liczył 4300 woluminów (w tym rękopisy i starodruki). W 1914 r. do Biblioteki Miejskiej trafiła część księgozbiorów bibliotek Gimnazjum Miejskiego (Bibliothek des Stadtgymnasiums) oraz Gimnazjum Mariackiego (Bibliothek des Marienstiftsgymnasiums), w tym inkunabuły, pierwodruki, muzykalia, zbiory Matthäusa Heinricha von Liebeherra, Joachima Bernharda Steinbrücka i jego syna Johanna Joachima. Od 1910 r. biblioteka rozpoczęła gromadzenie księgozbioru dla niewidomych, a od 1912 r. zaczęła udostępniać zbiory muzyczne (Musikalienbücherei).

Od października 1918 r. weszła w użycie nowa nazwa Biblioteki Miejskiej – Stadtbücherei. Wiązało się to z otwarciem 20 stycznia 1919 r. na parterze budynku Centrali Bibliotek Ludowych (Volksbüchereizentrale), przy której funkcjonowały także: Wyższa Szkoła Ludowa (Volkshochschule) oraz Biblioteka Ludowa (Volksbücherei). Erwin Ackerknecht został kierownikiem całości. Placówki te prowadziły cykliczne wykłady o różnorodnej tematyce, organizowały kursy dla bezrobotnych, wieczory poetyckie, przedstawienia teatru cieni, wieczory pieśni ludowych, wycieczki i lekcje gimnastyki.

Z inicjatywy Erwina Ackerknechta w 1923 r. powołana została Pomorska Biblioteka Wędrowna (Pommersche Landeswanderbücherei).

Biblioteka Miejska,
prawdopodobnie koniec lat 40. XX w.

W 1934 r. Biblioteka otrzymała w darze cenne muzykalia, rękopisy i listy Carla Loewego, a także zbiór poetyckich i medycznych rękopisów Carla Ludwiga Schleicha. W roku następnym Ackerknecht utworzył Miejskie Archiwum Ikonograficzne (Städtisches Bildarchiv). Jego podstawę stanowił zbiór fotografii Miejskiego Urzędu Budownictwa i Szczecińskiego Związku Komunikacji.

W okresie II wojny światowej najcenniejsza część księgozbioru zabezpieczono w piwnicach Miejskiej Kasy Oszczędności w Szczecinie, a także w dworach właścicieli ziemskich w Jagowie, Boguszynach, Tychowie, Pęzinie, Śniatowie, Kamiennym Moście. 7 marca 1945 r. Erwin Ackerknecht wraz z rodziną wyjechał ze Szczecina.

7 lipca 1945 r. uchwałą władz miejskich powołana została Biblioteka Miejska – pierwsza polska placówka kultury w Szczecinie. Przejęła ona budynek i zbiory dawnej Stadtbücherei (ok. 200 tys. tomów księgozbioru naukowego oraz ok. 100 tys. tomów beletrystyki). W pierwszym okresie działalności instytucji skupiono się głównie na usuwaniu skutków działań wojennych, porządkowaniu księgozbiorów oraz przejmowaniu i zabezpieczaniu ocalałych, ale rozproszonych zbiorów, m.in.: części księgozbioru Biblioteki Gimnazjum Mariackiego w Szczecinie oraz Biblioteki Gimnazjum im. Petera Groeninga w Stargardzie. Pierwsze polskie książki biblioteka otrzymała w darze od osadników, którzy zostali tu przesiedleni z Kresów Wschodnich. 1 marca 1946 r. Biblioteka Miejska uruchomiła pierwszą w Szczecinie wypożyczalnię polskich książek (choć w dniu otwarcia dysponowała zaledwie 15 polskimi tytułami).

Stanisław Badoń, dyrektor Biblioteki w latach 1955-1974

Nieustabilizowany powojenny status Szczecina sprawił iż w latach 1946-1951 na mocy decyzji politycznych część zbiorów Biblioteki Miejskiej przekazano w depozyt innym bibliotekom naukowym w Polsce (ok.100 tys. woluminów)

Z końcem 1947 r. rozpoczęła działalność Wojewódzka Biblioteka Publiczna, którą kierował Jan Zarański. Z połączenia bibliotek: Miejskiej i Wojewódzkiej w 1955 r. utworzono Wojewódzką i Miejską Bibliotekę Publiczną, której dyrektorem został Stanisław Badoń. Jej zadanie polegało na tworzeniu sieci terenowych bibliotek publicznych i nadzorze merytorycznym nad nimi.

W latach 1962-1965 nastąpiła pierwsza rozbudowa Biblioteki. Odbudowano zniszczony w czasie działań wojennych gmach byłej szkoły podstawowej mieszczącej się przy ulicy Podgórnej 15/16, łącząc go z budynkiem głównym biblioteki. Niezwykle ważne dla WiMBP były działania Stanisława Badonia na rzecz scalenia księgozbiorów historycznych rozproszonych po całym regionie. W 1963 r. WiMBP otrzymała od Muzeum Pomorza Zachodniego ok. 600 woluminów zabytkowych druków (w tym 11 inkunabułów i 3 kodeksy pergaminowe z XIV i XV w.).

Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna po rozbudowie, 1965 r.
Stanisław Krzywicki, dyrektor Biblioteki w latach 1974-2003

Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 1965 r. biblioteka otrzymała prawo zatrudniania pracowników naukowych (bibliotekarzy dyplomowanych).[1]

3 maja 1966 r. podczas inauguracji Dni Oświaty, Książki i Prasy WiMBP nadano imię [[W:Stanisław Staszic|Stanisława Staszica.

Bogate zbiory WiMBP, jak również jej działalność naukowa i oświatowa zadecydowały o nadaniu jej 1968 r. statusu biblioteki naukowej[2], a także o przyznaniu jej egzemplarza obowiązkowego wszystkich druków ukazujących się w Polsce.<Zarządzenie Ministra Kultury i Sztuk z dnia 2 sierpnia 1968 r. w sprawie dostarczania bibliotekom obowiązkowych egzemplarzy druków i nagrań dźwiękowych. Monitor Polski 1968, nr 34, poz. 234.</ref>

W 1974 r. dyrektorem WiMBP został Stanisław Krzywicki - autor i realizator pierwszych etapów rozbudowy Biblioteki. To za jego kadencji w 1999 r. oddano do użytku nowy, nowoczesny gmach Książnicy o kubaturze 40 tys. m³. Również dzięki inicjatywie Stanisława Krzywickiego podjęto starania mające na celu odtworzenie zbiorów regionalnych, nasilono też działania w kierunku odzyskania zbiorów wywiezionych z Biblioteki w latach czterdziestych.

Na podstawie uzgodnień siedmiu wojewodów regionu Pomorza, od 1994 r. Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna została przekształcona w Książnicę Pomorską i otrzymała nowy statut.

Książnica Pomorska jest obecnie samorządową instytucją kultury, pełniącą funkcję centralnej biblioteki całego Pomorza i wojewódzkiej biblioteki publicznej.


Struktura organizacyjna

Na czele Książnicy Pomorskiej stoi dyrektor, którego powołuje i odwołuje Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego. Od 14 czerwca 2004 r. funkcję dyrektora Książnicy Pomorskiej pełni Lucjan Bąbolewski.

Dyrektor zarządza Książnicą przy pomocy zastępcy. Od 13 maja 2013 r. funkcję tę pełni Bożena Winiarska.

Dział Dyrekcja

  • Sekretarz naukowy odpowiada za całokształt spraw związanych z rozwojem naukowym Książnicy Pomorskiej. Od 1 lutego 2019 r. funkcję sekretarza naukowego pełni dr Agnieszka Borysowska.
  • Bibliotekarz systemowy odpowiada za całokształt prac związanych z prawidłowym funkcjonowaniem zintegrowanego systemu bibliotecznego. Od 2007 r. funkcję bibliotekarza systemowego pełni Lilia Marcinkiewicz.
  • Oddział kontroli zbiorów
  • Oddział ds. zamówień publicznych i pozyskiwania środków pomocowych
  • Radca prawny
  • Specjalista ds. informacji niejawnych i ochrony ppoż
  • Sekretariat
  • Służba BHP

Dział Gromadzenia i Opracowania Zbiorów

Zadania Działu Gromadzenia i Opracowania Zbiorów realizowane są przez:

  • Oddział Gromadzenia Zbiorów,
  • Oddział Opracowania Zbiorów.

Do zakresu działania jednostki należy m. in.: gromadzenie zbiorów dla Książnicy Pomorskiej; współpraca z innymi bibliotekami w kraju i za granicą w zakresie opracowania zbiorów; przechowywanie wybranych wydawnictw (polskich i obcych) jako rezerwy zbiorów Książnicy Pomorskiej oraz gospodarowanie dubletami i drukami zbędnymi; opracowanie formalne i rzeczowe oraz inwentaryzowanie wydawnictw zwartych i ciągłych, niezależnie od nośnika; wydawanie opinii o wartości zbiorów i innych materiałów bibliotecznych np. oferowanych do zakupu; wymiana materiałów bibliotecznych z instytucjami krajowymi i zagranicznymi oraz osobami prywatnymi.

Dział Udostępniania Zbiorów

Zadania Działu Udostępniania Zbiorów realizują:

  • Oddział Czytelni: Czytelnia Główna, Czytelnia Czasopism;
  • Oddział Wypożyczeń: Wypożyczalnia Główna, Wypożyczalnia Międzybiblioteczna;
  • Oddział Przechowywania Zbiorów.

Do zakresu działania jednostki należy m. in.: współpraca z innymi działami w kształtowaniu polityki gromadzenia zbiorów Książnicy; przechowywanie i ochrona zbiorów obejmujących wydawnictwa od XIX w., z wyłączeniem dziedzin wyodrębnionych w działach specjalnych; melioracja zbiorów; udostępnianie zbiorów (wypożyczanie zbiorów na zewnątrz, udostępnianie zbiorów na miejscu, realizowanie zamówień międzybibliotecznych);

Dział Zbiorów Specjalnych

Zadania Działu Zbiorów Specjalnych realizują:

  • Oddział Zbiorów Muzycznych i Ikonograficznych;
  • Oddział Rękopisów i Starych Druków;
  • Oddział Dokumentów Życia Społecznego i Kartografii;
  • Oddział Książki Mówionej i Mikroform.

Do zakresu działania jednostki należy m. in.: gromadzenie i opracowanie zbiorów specjalnych; pozyskiwanie archiwów i spuścizn (literackich i rodzinnych); przechowywanie, zabezpieczanie i ochrona zbiorów; prowadzenie katalogów i kartotek zgodnie z wymogami dotyczącymi poszczególnych rodzajów zbiorów specjalnych; udostępnianie zbiorów na zewnątrz i na miejscu w Czytelni Zbiorów Specjalnych; udzielanie informacji o zbiorach i katalogach, opracowywanie kwerend; prowadzenie, w oparciu o zbiory, prac bibliograficznych i badawczych oraz publikowanie ich wyników; popularyzowanie zbiorów, w tym organizowanie: lekcji bibliotecznych, spotkań autorskich i promocji książek, wystaw i okolicznościowych prezentacji zbiorów, koncertów, itp.; prowadzenie współpracy z bibliotekami, instytucjami naukowymi, muzycznymi, towarzystwami kulturalnymi w kraju i za granicą w zakresie gromadzenia zbiorów, wymiany informacji, popularyzacji zbiorów i prac badawczych oraz organizacja i udział w pracach sympozjów, konferencji krajowych i międzynarodowych.

Dział Regionalny

Zadania Działu Regionalnego realizują:

  • Czytelnia Pomorzoznawcza;
  • Pracownia Bibliografii Pomorza Zachodniego.

Zadaniem Działu jest m. in.: gromadzenie, opracowywanie i udostępnianie zbiorów regionalnych; przechowywanie, zabezpieczanie i kwalifikowanie zbiorów do renowacji; prowadzenie regionalnych katalogów, kartotek, komputerowych baz danych; prowadzenie działalności informacyjnej i dydaktycznej w zakresie specjalizacji działu; prowadzenie prac badawczych i publikowanie ich wyników; realizacja kwerend; inspirowanie i organizowanie kulturalnych działań regionalnych – wystaw, publikacji, konferencji popularnonaukowych itp.; nawiązywanie i utrzymywanie kontaktów z instytucjami i organizacjami regionalnymi w kraju i za granicą; organizacja i udział w pracach sympozjów, konferencji krajowych i międzynarodowych; opracowywanie bibliografii Pomorza Zachodniego w zakresie piśmiennictwa krajowego; popularyzacja bibliografii jako regionalnego źródła badawczego oraz współpraca z zespołami redagującymi bibliografie regionalne w kraju i za granicą.

Biblioteka Niemiecka. Medioteka Języka Niemieckiego

W strukturze Działu funkcjonuje ponadto Biblioteka Niemiecka. Medioteka Języka Niemieckiego.

Działalność Biblioteki Niemieckiej określona jest umową zawartą pomiędzy Zarządem Centralnym Instytutu Goethego w Monachium a Dyrektorem Książnicy Pomorskiej. Do głównych zadań jednostki należy: gromadzenie, opracowanie formalne i rzeczowe zbiorów niemieckojęzycznych oraz ich udostępnianie; spełnianie funkcji Medioteki Języka Niemieckiego; upowszechnianie języka niemieckiego, oraz nauki języka niemieckiego w regionie; prowadzenie działalności kulturalnej, dydaktycznej i informacyjnej w zakresie specjalizacji Biblioteki Niemieckiej; upowszechnianie czytelnictwa w języku niemieckim; prowadzenie stałej działalności informacyjnej o krajach niemieckojęzycznych; popularyzacja pracy Biblioteki Niemieckiej i jej zbiorów; utrzymywanie stałej współpracy z Instytutem Goethego w Niemczech i w Polsce, a także z innymi instytucjami kultury, nauki i szkolnictwa w zakresie specjalizacji Biblioteki Niemieckiej.

Dział Informacji Naukowej i Promocji

Zadania Dział Informacji Naukowej i Promocji realizują:

  • Informatorium;
  • Informacja Gospodarcza i Prawna;
  • Zespół ds. Promocji Książnicy Pomorskiej;
  • Pracownia Zbiorów Normalizacyjnych.

Do zakresu działania jednostki należy m. in.: zapisywanie i rejestracja czytelników w głównej bazie użytkowników; obsługa informacyjna użytkowników Książnicy; oprowadzanie zorganizowanych grup młodzieży szkolnej, studentów, gości krajowych i zagranicznych po agendach Książnicy, zapoznawanie ich z historią, strukturą i działalnością biblioteki; przechowywanie, zabezpieczanie i ochrona zbiorów oraz kwalifikowanie zbiorów do renowacji; prowadzenie prac badawczych w zakresie informacji naukowej i bibliotekoznawstwa oraz publikowanie ich wyników; opracowywanie formalne i przedmiotowe wydawnictw normalizacyjnych, oraz aktualizowanie istniejących opisów bibliograficznych; opracowywanie informatorów o działalności Książnicy, materiałów okolicznościowych, katalogów wystaw; rozwijanie współpracy Książnicy z instytucjami krajowymi i zagranicznymi; organizowanie konferencji prasowych, utrzymywanie stałego kontaktu z dziennikarzami, przygotowywanie i przekazywanie informacji o działaniach podejmowanych przez Książnicę; planowanie i organizowanie imprez kulturalnych, edukacyjnych i promocyjnych w Książnicy Pomorskiej; prowadzenie kalendarza wystaw, spotkań, konferencji oraz rocznic; prowadzenie spraw związanych z nadawaniem honorowych wyróżnień Książnicy, osobom zasłużonym dla biblioteki; organizacja i udział w sympozjach, konferencjach krajowych i międzynarodowych oraz prowadzenie działalności dydaktycznej w zakresie informacji naukowej, gospodarczej i prawnej.

Dział Instrukcyjno-Metodyczny

Do zadań Działu Instrukcyjno-Metodycznego należy współpraca z bibliotekami samorządowymi województwa zachodniopomorskiego (prowadzenie działalności instruktażowej w zakresie całokształtu pracy bibliotek publicznych; współpraca i sprawowanie nadzoru merytorycznego nad bibliotekami samorządowymi zgodnie z zadaniami biblioteki wojewódzkiej; udzielanie informacji władzom samorządowym na temat działalności bibliotek; współpraca z bibliotekami samorządowymi w zakresie komputeryzacji prac bibliotecznych; organizacja wymiany doświadczeń pomiędzy bibliotekami); prowadzenie działalności dydaktycznej dla bibliotekarzy województwa zachodniopomorskiego (współpraca z ośrodkami doskonalenia i kształcenia bibliotekarzy; opracowywanie i realizacja planu doskonalenia zawodowego bibliotekarzy bibliotek publicznych województwa zachodniopomorskiego; organizowanie praktyk dla nowo zatrudnionych bibliotekarzy w Książnicy Pomorskiej; prowadzenie praktyk dla studentów; organizacja szkoleń dla pracowników Książnicy; opracowywanie statystyki rocznej z działalności bibliotek publicznych w województwie zachodniopomorskim; opracowywanie sprawozdań ze stanu czytelnictwa i rozwoju bibliotek publicznych w województwie zachodniopomorskim; wsparcie metodyczne działań mających na celu poprawę jakości usług Książnicy oraz gromadzenie i opracowywanie materiałów metodycznych.

Dział Informatyki

Do zakresu działania jednostki należy m. in.: instalowanie i wdrażanie programów i systemów komputerowych; opieka merytoryczna, aktualizacja i pomoc w eksploatacji używanych programów; udzielanie pomocy i rad fachowych przy projektach instalacji nowych programów komputerowych w bibliotekach samorządowych; instalowanie i konserwacja sprzętu komputerowego oraz urządzeń peryferyjnych; administrowanie bibliotecznym systemem komputerowym i bazami danych; zarządzanie Zachodniopomorską Biblioteką Cyfrową „POMERANIA” i systemami do jej tworzenia; zarządzanie Rozproszonym Katalogiem Centralnym Bibliotek Szczecina i Regionu oraz systemami do jego tworzenia; administrowanie witrynami internetowymi Zachodniopomorskiej Biblioteki Cyfrowej i Rozproszonego Katalogu Centralnego Bibliotek Szczecina i Regionu; przygotowywanie wytycznych do digitalizacji zbiorów Książnicy; sprawdzanie technicznej poprawności obiektów cyfrowych powstałych w wyniku digitalizacji i przekazywanie ich do opracowania; zabezpieczanie obiektów cyfrowych, ewidencja i przechowywanie ich w Archiwum Cyfrowym Plików Wzorcowych Zachodniopomorskiej Biblioteki Cyfrowej oraz administrowanie i zarządzanie siecią komputerową, serwerami, kontami poczty elektronicznej, witryną internetową Książnicy Pomorskiej.

Dział Reprografii i Konserwacji Zbiorów

Zadania Dział Reprografii i Konserwacji Zbiorów realizują:

  • Oddział Reprografii;
  • Oddział Konserwacji i Renowacji Zbiorów;
  • Oddział Mikrofilmowania, Fotografowania i Digitalizacji.

Do zakresu działania jednostki należy: opracowanie techniczne, skład i drukowanie wydawnictw Książnicy Pomorskiej; drukowanie akcydensów o charakterze użytkowym; prowadzenie bieżącej profilaktyki konserwatorskiej zbiorów o wartości muzealnej; renowacja i konserwacja zbiorów Książnicy Pomorskiej; mikrofilmowanie i digitalizacja zbiorów Książnicy oraz dokumentacja fotograficzna ważnych wydarzeń mających miejsce w Książnicy.

Dział ds. Organizacji Pracy i Kadr

Dział Księgowości

Dział Administracyjno-Gospodarczy

Zbiory

Zbiory Książnicy Pomorskiej liczą ok. 1 200 000 jednostek[3].

Księgozbiór zawiera piśmiennictwo ze wszystkich dziedzin wiedzy, wydawnictwa naukowe, popularnonaukowe, literaturę piękną oraz periodyki fachowe, naukowe, społeczno-polityczne, ekonomiczne, kulturalno-literackie i regionalne.

W Bibliotece gromadzone są także zbiory specjalne, tzn.: rękopisy, stare druki, mapy, obrazy, fotografie, rzeźby, nuty itp.

Rękopisy

Zbiór rękopisów Książnicy Pomorskiej składa się z ok. 5500 jednostek. Obejmuje rękopisy starego zasobu, przejęte w 1945 roku po byłej Stadtbücherei oraz nabytki powojenne.

Najstarsze rękopisy będące w zasobach biblioteki pochodzą m.in. ze zbiorów dawnych bibliotek kościelnych i szkolnych oraz szczecińskich towarzystw i instytucji. Do niezwykle cennych należą kodeksy późnośredniowieczne, w tym również pergaminowe, dokumenty z kancelarii książąt pomorskich, imienny rejestr studentów szczecińskiego Pedagogium Książęcego prowadzony od XVII do XIX w. oraz Pomorskie Archiwum Biograficzne, gromadzone od 1918 roku, zawierające fotografie i informacje o znaczących postaciach miasta i regionu. Są to archiwa: Johanna Georga Karla Langego, Franza Kuglera, Carla Ludwiga Schleicha, Carla Augusta Dohrna, Heinricha Dohrna, Hansa Hoffmanna oraz wielu innych.

Cymelium współczesne stanowi zespół listów Stanisława I. Witkiewicza (Witkacego) do żony z lat 1923-1939, archiwum Jadwigi Witkiewiczowej oraz bogate archiwum artysty rzeźbiarza Xawerego Dunikowskiego.

Wśród nabytków powojennych najliczniejsze są regionalia – archiwa twórcze pisarzy szczecińskich, m. in.: Henryka Banasiewicza, Marii Bonieckiej, Józefa Bursewicza, Ryszarda Dżamana, Ryszarda Grabowskiego, Ireneusza Gwidona Kamińskiego, Zbigniewa Kosiorowskiego, Ryszarda Liskowackiego, Adolfa Momota, oraz piszącego w jidisz znakomitego poety żydowskiego Eliasza Rajzmana.

Ponadto są tu archiwa znaczących malarzy szczecińskich: Stanisławy Klimkowskiej-Bieńkowskiej, Eugeniusza Macijewicza, Łukasza Niewisiewicza, Guido Recka. Początków szczecińskiego życia literackiego dotyczą częściowo archiwa Marii Kureckiej, Witolda Wirpszy oraz pierwszego prezydenta miasta – prof. Piotra Zaremby, Leonarda Borkowicza (pierwszego wojewody szczecińskiego) i prof. Leona Babińskiego, rektora Akademii Handlowej w Szczecinie.

Bogata i bardzo ciekawa jest kolekcja listów, są w niej m. in.: pismo z kancelarii Zygmunta III Wazy z 1604 roku, list królewicza Jakuba Sobieskiego, listy Stanisława Augusta Poniatowskiego, Ignacego Krasickiego, Tadeusza Kościuszki, Józefa Ignacego Kraszewskiego, Marii Konopnickiej, Marii Rodziewiczówny, Marii Dąbrowskiej, Teodora Parnickiego, Jerzego Giedroycia, Edwarda Stachury, Ryszarda Krynickiego oraz listy z oflagów i z zesłania na Syberię.

Duże zespoły rękopisów pochodzą ze spuścizn Edmunda Męclewskiego, prof. Kazimierza Studentowicza, Zbigniewa Flisowskiego, Stanisława Strumpha-Wojtkiewicza. Cennym nabytkiem są autografy dwóch powieści Teodora Parnickiego, a także osobiste pamiątki, fotografie i dokumenty Andrzeja Kuśniewicza i rękopisy Marty Tomaszewskiej.

W zbiorach Biblioteki znajdują się także: cząstkowe archiwa polskich działaczy i twórców emigracyjnych (Anny Frajlich-Zając, Marii Tutkowskiej oraz Marii Tatarczuch); część archiwum szczecińskiego Wydawnictwa „Glob”; Tora z XIX w. (zwój pergaminowy liczący 38 m); rękopis z Tajlandii z XIX w. na paskach z liści palmowych; archiwum prof. Edwarda Balcerzana i jego żony Bogusławy Latawiec.

W Czytelni Zbiorów Specjalnych udostępnia się pamiętniki – plon konkursu pamiętnikarskiego „Dzieje Szczecińskich Rodzin w XX wieku” przeprowadzanego corocznie (od 1969 r.) przez Szczecińskie Towarzystwo Kultury. Prace te są cennym źródłem wiedzy dla czytelników zainteresowanych historią regionu, łącznie ok. 700 jednostek.

Ciekawą grupą rękopisów są także tzw. sekretne archiwa rodzinne (listy, dokumenty, fotografie rodzin związanych z Pomorzem Zachodnim), m. in. Czetwertyńskich, Kaszyńskich z Grodna, Kratterów i Sawczyńskich ze Lwowa, Gilnreinerów i Leżeńskich z Galicji – towarzyszą im unikatowe dokumenty, listy i fotografie w pięknie zdobionych albumach. Są również w zbiorach liczne archiwalia i eksponaty związane z przesiedlaniem z byłych polskich kresów wschodnich. Dokumentują one tułacze losy mieszkańców Pomorza Zachodniego. Unikatowe są fotografie i wspomnienia polonii mandżurskiej przekazane Bibliotece przez Klub Harbińczyków działający aktywnie w Szczecinie.

W zbiorach znajdują się ponadto spuścizny pisarzy z grupy literackiej „Kwadryga”, m.in. Stefana Flukowskiego, Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, Stanisława Marii Salińskiego, Władysława Sebyły, Stanisława Ryszarda Dobrowolskiego, Elżbiety Szemplińskiej-Sobolewskiej, Niny Rydzewskiej.

Stare druki

Książnica Pomorska posiada ponad 30 tys. druków z XV-XVIII w. Jest to księgozbiór o charakterze uniwersalnym. Obejmuje druki ze wszystkich dziedzin ówczesnej wiedzy: filozofii, medycyny, geografii, historii powszechnej i historii literatury. Obficie reprezentowana jest literatura prawnicza oraz protestancka i katolicka teologia. Pokaźna jest kolekcja literatury antycznej w tłumaczeniach i przeróbkach. Księgozbiór podzielony jest na inkunabuły, polonika, pomeranika i druki obce, które stanowią największą część zbioru i reprezentują głównie druki z oficyn niemieckich, natomiast w mniejszym stopniu z niderlandzkich, szwajcarskich, francuskich włoskich, hiszpańskich czy skandynawskich. Językiem większości dzieł jest łacina i niemiecki. Nieliczne są druki w innych językach europejskich oraz w językach orientalnych.

Inkunabuły

Inkunabuły stanowią zbiór liczący 52 dzieła (41 wol.), będący najcenniejszą częścią kolekcji Biblioteki. Większość z nich ma proweniencję pomorską. Wywodzą się z biblioteki kapitulnej przy katedrze w Kamieniu Pomorskim i kościoła Mariackiego w Stargardzie.

Jedynym polonikum jest dzieło „Sermones” Mikołaja z Błonia wydane w Strasburgu w 1495 roku.

Najpiękniejszym inkunabułem pod względem artystycznym jest dzieło św. Bonawentury „Opuscula”, wydane w Strasburgu w 1489 roku. Ozdobione jest drzeworytową, kolorowaną wyklejką z podobizną autora. Kolekcja XV-wiecznych ksiąg tłoczona była przez wybitnych drukarzy europejskich: Antoniego Kobergera, Georga Husnera czy Aldusa Manutiusa.

Polonika

Zbiór poloników liczy ponad 2200 wol. Gromadzi się w nim druki wydane na terenie państwa polskiego oraz polonika zagraniczne. Do najciekawszych należą m. in. drugie wydanie epokowego dzieła Mikołaja Kopernika „De revolutionibus orbium coelestium” (Bazylea 1566), prace astronomiczne Jana Heweliusza „Selenographia” i „Machina coelestis” (Gdańsk 1673, 1679).

Literaturę piękną reprezentują dzieła poetów i pisarzy polskich wszystkich okresów literackich. Jest także literatura obca tłumaczona na język polski, natomiast wśród autorów dzieł historiograficznych znajdują się m. in. Jan Łaski, Maciej Miechowita, Jan Długosz. Na wyjątkową uwagę zasługują druki ariańskie, wydane w Rakowie, m. in. „Catechismus” z 1612 roku.

Pomeranika

Zbiór obejmuje przeszło 4000 wol. Gromadzi dzieła wydane na terenie Pomorza Zachodniego w jego historycznych granicach oraz Pomorza dotyczące. Najcenniejsze pomeranika pochodzą z biblioteki książęcej w Szczecinie oraz biblioteki kapitulnej w Kamieniu Pomorskim, m. in. „Missale Caminense”, wydany w Schneebergu w 1506 roku. Dzieło to, świadczące o katolickiej przeszłości Pomorza jest jednym z trzech egzemplarzy notowanych w kraju. Druki o proweniencji książęcej w większości opatrzone są superexlibrisem z herbem Gryfitów. Najliczniejszą grupę pomeraników stanowią zarządzenia władz Księstwa Pomorskiego, a więc książąt, zarządców szwedzkich i pruskich oraz literatura okolicznościowa i dysertacje profesorów i uczniów szczecińskiego Pedagogium.

Powstała w XVII i XVIII w. literatura historiograficzna do dziś stanowi podstawowe źródło do badań przeszłości Pomorza. Wśród tych opracowań na uwagę zasługują: genealogia książąt pomorskich Andreasa Hildebrandta („Genealogia... Pomeraniae Ducum”, Szczecin 1622), kronika Kościoła Daniela Cramera („Das Grosse Pommrische Kirchen Chronicon”, Szczecin 1628), historia Pomorza Johanna Micraeliusa („Sechs Bücher vom Alten Pommerlande”, Szczecin-Lipsk 1723) oraz dzieło Martina Zeillera, zawierające liczne ryciny miast pomorskich „Topographia Electoratus Brandenburgici et Ducatus Pomeraniae” (Frankfurt a. M., 1652).

Zbiory kartograficzne

Zalążek zbioru kartograficznego Książnicy Pomorskiej stanowi zbiór przedwojennej biblioteki miejskiej, w skład którego wchodziły atlasy, mapy, plany i panoramy miast, szczególnie Szczecina.

Do najcenniejszych atlasów w kolekcji należy atlas amsterdamskiej oficyny wydawniczej Wilhelma i Johanna Blaeu wydany w latach 1642-1647. Tom 1 zawiera głównie mapy Europy, a wśród nich mapę Polski. Mapa Pomorza i Rugii opracowana została przez Eilharda Lubinusa. Cenne są także dwa atlasy wydane w XVIII w. w norymberskiej oficynie Jana Baptysty Homanna z mapami miedziorytniczymi słynnych kartografów: T. Mayera i G. De L Isle. Na uwagę zasługuje wydany w 1772 roku „Atlas dziecinny” z 24 kolorowymi mapami – pierwszy wydany w Polsce atlas w języku ojczystym. Stare plany i panoramy Szczecina dają obraz rozwoju miasta począwszy od XVI w. do czasów współczesnych (m.in. „Alten Stettin” z ok. 1590 roku G. Bruina, miedzioryt E. Dahlberga z 1659 roku).

Zbiory ikonograficzne

Zbiory ikonograficzne Książnicy Pomorskiej obejmują obrazy, rysunki, grafiki, fotografie, ekslibrisy, kartki pocztowe, medale i rzeźby

Obrazy

Kolekcja obrazów liczy ponad 600 prac autorstwa twórców tak uznanych, jak i amatorów reprezentujących współczesne malarstwo polskie. Duża część zbiorów to obrazy artystów związanych ze Szczecinem i regionem: Ziemowita Szumana, Guido Recka, Jarosława i Zygmunta Eysymontów, Łukasza Niewisiewicza, Erazma Kalwaryjskiego i in., ponadto dzieła takich artystów jak: Jerzy Duda-Gracz, Kiejstut Bereźnicki, Franciszek Maśluszczak i in.

Rysunki

Kolekcja rysunków liczy około 200 prac; są to prace wykonane w większości ołówkiem lub tuszem, a wśród nich dzieła takich twórców jak: Józef Wilkoń, Paweł Bałakirew, Kiejstut Bereźnicki, Henryk Boehlke, Xawery Dunikowski, Antoni Uniechowski i in.

Grafika

Dawną europejską grafikę obcą reprezentują: Hubert Clerget, Edurad Ludwig Lütke, Françios-Louis Couché, Karol Auer; polską grafikę dawną reprezentują prace m.in. Antoniego Oleszczyńskiego, Jana Lewickiego czy Stefana Mrożewskiego; współczesna grafika artystyczna to dzieła różnych polskich artystów, znaczna część kolekcji to obiekty plastyków z naszego regionu, np. Jana Bujnowskiego, Ryszarda Korżanowskiego, Arkadego Kondratskiego, Kazimierza Kardasińskiego, Erazma Kalwaryjskiego, Leszka Żebrowskiego i in. W Czytelni Zbiorów Specjalnych eksponowane są linoryty Andrzeja Wajdy, wybitnego twórcy filmowego, wykonane podczas jego pobytu w Szczecinie w 1948 roku.

Fotografie

Kolekcja fotografii liczy ponad 3 tysiące zdjęć; fotografie stare to pozytywy (odbitki fotograficzne) Szczecina z XIX i XX wieku, a współczesna fotografia obejmuje: fotoreprodukcje (zestawy CAF - Centralnej Agencji Fotograficznej), kolekcję zdjęć tzw. AGS-u, czyli Archiwum Głosu Szczecińskiego (fotografia dokumentalna, reportażowa, portretowa), kolekcję „Polska Fotografia w świecie”, a także prace fotografików związanych z naszym regionem: Wandy i Stefana Cieślaków, Witolda Chromińskiego, Krystyny Łyczywek i Weczer|Anatola Weczera. Ciekawym dokumentem są zdjęcia, rejestrujące rozwój bibliotek i bibliotekarstwa w naszym regionie po 1945 roku.

Ekslibrisy

Na kolekcję ekslibrisów składają się albumy i pojedyncze małe grafiki. W zasobach Książnicy Pomorskiej znajdują się ekslibrisy bibliotek, stowarzyszeń, wydawnictw, muzeów czy antykwariatów, jak również ekslibrisy należące do księgozbiorów osób prywatnych. Autorami tych małych form graficznych są artyści polscy: Marian Nyczka, Wojciech Jakubowski, Wieńczysław Mazuś i in.

Kartki pocztowe

Zbiór kartek pocztowych liczy prawie 1500 jednostek; są to zarówno karty korespondencyjne, jak i widokówki wydane przed 1945 rokiem. Są wśród nich pocztówki polskie, niemieckie, rosyjskie, tematycznie związane ze sztuką (malarstwo i grafika), widokówki przedstawiające panoramy miast, widoki ulic, architekturę krajobrazu, budynki przemysłowe, budynki użyteczności publicznej, infrastrukturę turystyczną miast będących obecnie w granicach naszego województwa.

Rzeźby

Kolekcja rzeźb liczy 59 obiektów; są to rzeźby w drewnie, kamieniu i metalu, prace przedstawiające i abstrakcyjne. Ciekawe obiekty to popiersia Zbigniewa Herberta i Carla Loewego, autorstwa Stanisława Biżka. Wśród autorów rzeźb są również Sławomir Lewiński i Stanisław Rudzik. Zbiory muzyczne Książnicy Pomorskiej obejmują: nuty, kasety magnetofonowe, płyty analogowe, w tym zabytkowe egzemplarze szybkoobrotowe, płyty CD, rękopisy muzyczne, muzyczne materiały wtórne (odbitki litograficzne, fotokopie, kserokopie) oraz książki.

Zbiory muzyczne

Zbiory muzyczne Książnicy Pomorskiej obejmują: nuty, kasety magnetofonowe, płyty analogowe, w tym zabytkowe egzemplarze szybkoobrotowe, płyty CD, rękopisy muzyczne, muzyczne materiały wtórne (odbitki litograficzne, fotokopie, kserokopie) oraz książki.

Do najcenniejszych muzykaliów można zaliczyć rzadkie wydania oraz pierwodruki z XVIII i XIX wieku, m.in. W. A. Mozarta, L. v. Beethovena, F. Schuberta, R . Schumanna, F. Liszta, F. Chopina, a zwłaszcza szczecińskiego kompozytora C. Loewego. Zbiór pomeraników zawiera rękopisy, książki i wydawnictwa nutowe szczecińskich kompozytorów dawnych i współczesnych.

Bibliografia

  • Od Stadtbibliothek do Książnicy Pomorskiej 1905-2005. Red. Hanna Niedbał, Barbara Chojnacka, Agnieszka Gnat-Leśniańska ; aut. Małgorzata Bartosik [et al.] ; tł. Leszek Arsoba, Torsten Salzer. Szczecin: Książnica Pomorska, 2005.
  • Regulamin organizacyjny Książnicy Pomorskiej
  • Skarby Książnicy Pomorskiej. [Oprac. Agnieszka Borysowska [et al.]. Wyd. 3 uzup. Szczecin: Książnica Pomorska, 2007.
  • Statut Książnicy Pomorskiej im. Stanisława Staszica w Szczecinie. Załącznik do uchwały Nr XXXIII527/18 Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 28 czerwca 2018 r.
  • Zwierzewicz, Katarzyna. Powstanie Książnicy Pomorskiej kamieniem milowym dla nauki i kultury pomorskiej. W: Kamienie milowe : materiały opracowane z okazji obchodów Europejskich Dni Dziedzictwa 2011 w województwie zachodniopomorskim. Szczecin 2011, s. 113-122.

Linki zewnętrzne

Przypisy

  1. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 lipca 1965 r. w sprawie ustalenia stanowisk i uposażeń bibliotekarzy dyplomowanych w niektórych bibliotekach. Dziennik Ustaw 1965, nr 30, poz. 198.
  2. Uchwała nr 269 Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 1968 r. w sprawie ustalenia wykazu bibliotek zaliczonych do bibliotek naukowych. Monitor Polski 1968, nr 36, poz. 253.
  3. Stan na 31.12.2018 r.