Ludmiła Legut

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ludmiła Legut
aktorka
brak zdjecia
fot. Konrad Kamiński
Data urodzenia 17 listopada 1921
Miejsce urodzenia Sucha
Data śmierci 9 grudnia 2018
Miejsce śmierci Gdańsk


Ludmiła Legut (1921-2018) – aktorka

Życiorys

Ludmiła Legut urodziła się 17 listopada 1921 roku w Suchej. Była córką Józefa Leguta i Julii z d. Janiczak. Jej brat Ludomir był pisarzem satyrykiem. Jej młodsza siostra Lucyna Legut (1926-2011) była malarką, pisarką i aktorką związaną od 1956 roku z Teatrem Wybrzeże w Gdańsku. Ich ojciec pracował jako konduktor Polskich Kolei Państwowych. Matka ukończyła szkołę hafciarską w Makowie Podhalańskim, lecz nie pracowała zawodowo. Od 1930 roku rodzina Legutów mieszkała w Prokocimiu k. Krakowa, a od 1933 w Krakowie.

Jej pierwsze kontakty ze sceną sięgają lat dzieciństwa, kiedy wraz z siostrą grała w jasełkach w teatrze kościelnym o.o. jezuitów oraz w przedstawieniach szkolnych.

W czasie okupacji niemieckiej razem z siostrą Lucyną uczęszczała na lekcje języka angielskiego do hrabin Grocholskich. Po śmierci ojca w 1941 roku razem podejmowały się pracy zarobkowej. W latach 1943-1944 związana była z Teatrem Podziemnym Adama Mularczyka w Krakowie.

Po wojnie uczęszczała do Studium Aktorskiego Iwo Galla w Krakowie. W Państwowej Szkole Dramatycznej (późniejsza Państwowa Wyższa Szkoła Aktorska) studiowała na roku m.in. z przyszłymi wybitnymi aktorami Haliną Gryglaszewską, Haliną Mikołajską, Tadeuszem Bartosikiem i Gustawem Holoubkiem. Szkołę ukończyła w 1947 roku.

Na scenie zadebiutowała rok później rolą dworki Anulki w sztuce Anny Świrszczyńskiej Farfurka królowej Bony w Teatrze Robotniczego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci „Wesoła Gromadka” w Krakowie, kierowanym przez Marię Billiżankę. Potem grała w Teatrze im. Juliusza Słowackiego za dyrekcji Bronisława Dąbrowskiego. Tu wystąpiła w roli Fanchette w prapremierze Niemców Leona Kruczkowskiego (1949). Zagrała także Kirę w Zwykłym człowieku Leonida Leonowa (1950).

Przez kilka lat występowała w Teatrze Ziemi Pomorskiej (scena w Bydgoszczy). Na bydgoskiej scenie zagrała m.in. Angelikę w Grzegorzu Dyndale Molière'a (1951), Violę w Wieczorze Trzech Króli(1952) i Desdemonę w Otellu (1955) Williama Shakespeare'a (1952), Szabuninę w Za tych, co na morzu Borysa Ławreniewa (1955), Domańską w Maturzystach Zdzisława Skowrońskiego (1956).

W 1957 roku przeniosła się do Szczecina, gdzie została aktorką Państwowych Teatrów Dramatycznych. Zagrała m.in. Med w Żeglarzu Jerzego Szaniawskiego, Szimenę w Cydzie Stanisława Wyspiańskiego i Tytanię w Śnie nocy letniej Williama Shakespeare'a.

Sezon 1960/61 i 1961/62 spędziła w Teatrze im. Stefana Jaracza w Łodzi. Zagrała m.in. Beatrycze w sztuce Arthura Millera Widok z mostu i Laurę w Kordianie Juliusza Słowackiego.

Od kwietnia 1962 do 1968 roku ponownie grała w Szczecinie. Najciekawsze kreacje stworzyła w Drewnianej misce Edmunda Morrisa (Klara Dennison), Maison de France Bohdana Drozdowskiego (Gizelle), Balladynie Juliusza Słowackiego (Goplana). Współpracowała z Teatrem „13 Muz”, a także z lokalną rozgłośnią radiową i ośrodkiem telewizyjnym.

Później związała się z Teatrem Polskim w Bielsku-Białej, przeżywającym lata świetności pod dyrekcją Józefa Pary. Tu m.in. zagrała Wąsowską w Panu Wokulskim wg Bolesława Prusa, Hrabinę Idalię w Fantazym Juliusza Słowackiego oraz tytułową Norę w sztuce Henrika Ibsena.

W 1969 roku została zaangażowana do Teatru im. Adama Mickiewicza w Częstochowie. Wystąpiła m.in. jako Lady Milord w Intrydze i miłości Fryderyka Schillera, Laura w Dwóch teatrach Jerzego Szaniawskiego.

Później występowała w Teatrze Ziemi Gdańskiej w Gdyni (1972-1974 oraz 1982-1989), Teatrze Polskim w Bydgoszczy (1975-1976), Teatrze Dramatycznym w Elblągu (1976-1981). Mimo przejścia w 1990 roku na emeryturę, grała w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku.

Współpracowała z radiem, telewizją i dubbingiem. Zagrała drugoplanowe role w serialach Lokatorzy i Sąsiedzi. Wystąpiła w serialu Macieja Wojtyszki Piotrek zgubił dziadka oko, a Jasiek chce dożyć spokojnej starości, zrealizowanym wg powieści jej siostry Lucyny.

Zmarła 9 grudnia 2018 roku w Gdańsku. Została pochowana na cmentarzu Srebrzysko u boku siostry Lucyny.

Twórczość artystyczna (Szczecin)

Teatr

Tytuł Autor Reżyseria Forma twórczości Rola Teatr Data premiery
Żeglarz Jerzy Szaniawski Aleksander Rodziewicz obsada aktorska Med Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 28 września 1957
Cyd Stanisław Wyspiański Aleksander Rodziewicz obsada aktorska Szimena Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 20 grudnia 1957
Przygoda florencka Ludwik Hieronim Morstin Aleksander Rodziewicz obsada aktorska Irena Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 1 lipca 1958
Sen nocy letniej William Shakespeare Zbigniew Kopalko obsada aktorska Tytania Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 4 października 1958
Mężczyzna w damskim kapeluszu; Babcia i wnuczek Konstanty Ildefons Gałczyński Lesław Mazurkiewicz obsada aktorska Katarzyna (Babcia i wnuczek) Teatr Propozycji Klubu „13 Muz” 8 grudnia 1958
Beatrix Cenci Juliusz Słowacki Aleksander Rodziewicz obsada aktorska Beatryks Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 16 grudnia 1958
Maria Stuart Friedrich Schiller Aleksander Rodziewicz obsada aktorska Maria Stuart Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 14 marca 1959
Tylko o miłości (z cyklu: Podwieczorek przy mikrofonie) różni autorzy obsada aktorska Klub „13 Muz” 19 kwietnia 1959
Nasze kochane dziatki Nicola Manzari Jan Maciejowski obsada aktorska Merilda Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 2 czerwca 1959
Aktor (program okolicznościowy z okazji Międzynarodowego Dnia Teatru, złożony z fragmentów rozmaitych dramatów na temat życia i pracy aktora) Stefan Jaracz, Aleksander Ostrowski Lesław Mazurkiewicz obsada aktorska Teatr „13 Muz” 3 kwietnia 1962
Drewniana miska Edmund Morris Ryszard Sobolewski obsada aktorska Klara Dennison Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 17 kwietnia 1962
Czy to jest miłość Zofia Bystrzycka Aleksander Rodziewicz obsada aktorska Irena Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 11 września 1962
Gra i rzeczywistość (Miłość aktorów) Tito Strozzi Ryszard Sobolewski obsada aktorska Il Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 5 stycznia 1963
Maison de France Bohdan Drozdowski Ryszard Sobolewski obsada aktorska Gizelle Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 24 stycznia 1963
Pokusa Jan Paweł Gawlik Stanisław Milski obsada aktorska Ona Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 15 sierpnia 1963
W kręgu podejrzeń Robert Thomas Ewa Kołogórska obsada aktorska Pierrette Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 24 listopada 1963
Erotyki i jazz (z cyklu: Przy kominku) Małgorzata Hillar recytacje Klub „13 Muz” 26 listopada 1963
I koń się potknie... Aleksander Ostrowski Zbigniew Mak obsada aktorska Kleopatra Lwowna Mamajewa Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 3 listopada 1964
Balladyna Juliusz Słowacki Maria Straszewska obsada aktorska Goplana Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 13 marca 1965
Barbara Radziwiłłówna Alojzy Feliński Zbigniew Mak obsada aktorska Izabella Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 17 lipca 1965
Prometeusz w okowach Ajschylos Zdzisław Krauze obsada aktorska Jo Teatr Krypta wrzesień 1965
Dziś jest święto narodowe William Hanley Julian Dziedzina obsada aktorska Evalin Dally (w Wieczorze Mrs.Dally Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 6 stycznia 1966
Pani Dally ma kochanka Hanley William Hanley Julian Dziedzina obsada aktorska Evalin Dally (w Wieczorze Mrs.Dally Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 6 stycznia 1966
Tabu Jacek Bocheński Ludmiła Legut, Janusz Marzec opracowanie tekstu, reżyseria, obsada aktorska Teatr „13 Muz” 31 stycznia 1966
Rozmowa Leszek Kołakowski, Stanisław Grochowiak Janusz Marzec obsada aktorska Teatr „13 Muz” 10 października 1966
Jesienny ogród Lillian Hellman Jan Maciejowski obsada aktorska Nina Denery Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 17 lutego 1967
Przygoda z Vaterlandem Leon Kruczkowski Aleksander Rodziewicz obsada aktorska Truda Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 24 maja 1967



Na scenie



Radio

Tytuł słuchowiska/audycji Autor Reżyseria Adaptacja radiowa Postać Data pierwszej emisji
Jutrzejsze troski Czesław Czerniawski Juliusz Burski obsada aktorska 3 czerwca 1963
Zabójcy Ernest Hemingway Juliusz Burski Edward Balcerzan obsada aktorska 8 grudnia 1968



Telewizja

Tytuł sztuki Autor Scenariusz (adaptacja) Reżyseria Realizacja telewizyjna Postać Data premiery
Jedenasty list Kamilli Colon Stanisław Maria Saliński (Władysław Wojciechowski) Ryszard Zawidowski Ryszard Zawidowski Francuzka 26 marca 1971



Nagrody i wyróżnienia

  • 1970 – Czarne Diamenty - nagroda redakcji „Wiadomości Zagłębia” za rolę Pani Boyle w przedstawieniu Pułapka na myszy Agathy Christie w Teatrze im. Adama Mickiewicza w Częstochowie



Odznaczenia

Zasluzony Dzialacz.jpg
  • 1966 – Zasłużony Działacz Kultury



Bibliografia

  • Zbigniew Jarzębowski, Słuchowiska szczecińskiego radia, Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 2009
  • Teatry Dramatyczne w Szczecinie 1945-1965 (pod red. Danuty Piotrowskiej), Wydawnictwo Artystyczno-Graficzne RSW Prasa, Poznań 1965

Inne źródła



IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz