Młynarstwo: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 1: Linia 1:
'''STRONA W BUDOWIE'''
'''STRONA W BUDOWIE'''


[[Plik:Młyn_wodny_1625.jpg|300px|thumb|right|Młyn wodny przy Bramie św. Ducha, 1625]]
'''Młynarstwo''' stanowiło w życiu gospodarczym miasta Szczecina ważną pozycję. Z zapisów w najstarszej księdze miejskiej spotykamy wiele zapisów zawierających informacje o mieszkańcach miasta i wykonywanych przez nich zawodów, w tym związanych z młynarstwem. Wynika z nich, że już w [[XIV wiek]]u w mieście i w jego najbliższej okolicy istniały młyny poruszane siłą konną, wiatru i wody. W samym mieście istniała ulica [[Staromłyńska|Młyńska]] z usytuowaną u jej wylotu bramą miejską zwaną [[Brama Młyńska|Młyńską]] i kolejna związana z młynem napędzanym końskim kieratem ([[Szewska|''platea molae equinae'']]). Na okolicznych wzgórzach położone były wiatraki, a na pobliskich rzeczkach i strumieniach młyny wodne.
====Podział i położenie młynów====
* Młyny wodne
** [[Wyszyna|Młyn Górny]] (Dolina Siedmiu Młynów)
** [[Nagórnik|Młyn Górski]] (Dolina Siedmiu Młynów)
** [[Zazulin|Młyn Kukułczy]] (Dolina Siedmiu Młynów)
** [[Kückenmühle|Młyn Kurzy]] (Niemierzyn)
** [[Lübsche Mühle|Młyn Lübschego]] (Niemierzyn)
** [[Łomot|Młyn Łomot]] (Dolina Siedmiu Młynów)
** [[Młyn Miedziany]] (Bolinko)
** [[Zacisze|Młyn Muthgebera]] (Dolina Siedmiu Młynów)
** [[Jezioro Goplany|Młyn Piaskowy]] (Dolina Niemierzyńska)
** [[Ustronie|Młyn Sauersacka]] (Dolina Siedmiu Młynów)
** [[Młyn Słodowy]] (Niemierzyn)
** [[Leśniczówka Czerwona|Młyn Steinfurtha]] (Dolina Niemierzyńska)
** [[Uroczysko|Młyn Topolowy]] (Dolina Siedmiu Młynów)
** Młyn Wodny przy Bramie św. Ducha 
* Wiatraki
** Wiatrak Garnek (Nowe Miasto)
** [[Brama Passawska|Wiatrak Holenderski]] (Górne Miasto, fundamenty Bramy Passawskiej)
** Wiatrak Korona (Nowe Miasto)
** Wiatrak Koronny (Dolny Wik)
** [[Nagórnik|Wiatrak Koźlak]] (Dolina Siedmiu Młynów)
** Wiatrak Nowy (Nowe Miasto)
** Wiatrak Otto (Gumieńce)
** [[Młyn Pedagogium|Wiatrak Pedagogium]] (Dolny Wik)
** Wiatrak Piękny (Nowe Miasto)
** Wiatrak Pływak (Nowe Miasto)
** Wiatrak (Szaniec Gwiaździsty)
** Wiatrak Żakiet (Nowe Miasto)
* Młyny kieratowe
** Młyn Garbarski (Łasztownia)
** Młyn Kieratowy przy Bramie św. Ducha
** Młyn Kieratowy przy Bramie Passawskiej
** Młyn Kieratowy ? (Górne Miasto, ulica [[Ulica Księdza Kardynała Stefana Wyszyńskiego|Szeroka]])
** Młyn Książęcy (Górne Miasto, ulica Młyńska)
** Młyn Książęcy (Zamek Książąt Pomorskich
** Młyn Rady Miejskiej (Górne Miasto, Rynek Koński)
** Młyn Kieratowy (Górne Miasto, ulica Szewska)
* Pozostałe młyny i wiatraki
** Młyn Garbarski (Nowy Wik)
** Młyn Prochowy (Łasztownia)


'''Młynarstwo''' stanowiło w życiu gospodarczym miasta Szczecina ważną pozycję. Z zapisów w najstarszej księdze miejskiej spotykamy wiele zapisów zawierających informacje o mieszkańcach miasta i wykonywanych przez nich zawodów, w tym związanych z młynarstwem. Wynika z nich, że już w [[XIV wiek]]u w mieście i w jego najbliższej okolicy istniały młyny poruszane siłą konną, wiatru i wody. W samym mieście istniała ulica [[Staromłyńska|Młyńska]] z usytuowaną u jej wylotu bramą miejską zwaną [[Brama Młyńska|Młyńską]] i kolejna związana z młynem napędzanym końskim kieratem ([[Szewska|''platea molae equinae'']]). Na okolicznych wzgórzach położone były wiatraki, a na pobliskich rzeczkach i strumieniach młyny wodne.
{{przypisy}}
== Bibliografia ==
* Brüggemann L. W., ''Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor – und Hinter – Pommern''. Bd. 1., Stettin 1779.
* Berghaus H. K. W., Geschichte der Stadt Stettin, der Hauptstadt von Pommern topographisch-statistisch beschrieben nach allen Richtungen ihres politischen, bürgerlichen, merkantilischen und kirchlichen Lebens. Berlin-Writzen/O 1875, Th. 2, Bd. 8.
* Berghaus H. K. W., ''Geschichte der Stadt Stettin, der Hauptstadt von Pommern topographisch-statistisch beschrieben nach allen Richtungen ihres politischen, bürgerlichen, merkantilischen und kirchlichen Leben''s. Berlin- Writzen/O 1876, Th. 2, Bd. 9. 
* ''Die älteren Stettiner Straßennamen im Rahmen der älteren Stadtentwicklung'' – von H. Lemcke, zweite neubearbeitete Auflage von C. Fredrich. Stettin Leon Sauniers Buchhandlung 1926.
* C. Fredrich, Die Baugeschichte Stettins unter König Friedrich Wilhelm I W: BSt NF Bd. XXXI, Stettin 1929.
* ''Regestenbuch der Urkundensammlung der Stadt Stettin 1243 - 1856''. Auf Grund des Manuskriptes von Karl Otto Grotefend zum Druck vorbereitet von Dr. Bogdan Frankiewicz und Mag. Jerzy Grzelak, Bd. 1. – 2. Szczecin 1996.  


{{Autor|[[User:Schulz|Jan Iwańczuk]]}}
[[Kategoria:Historyczne młyny i wiatraki]]
[[Kategoria:Historyczne młyny i wiatraki]]

Wersja z 15:40, 21 sty 2013

STRONA W BUDOWIE

Młyn wodny przy Bramie św. Ducha, 1625

Młynarstwo stanowiło w życiu gospodarczym miasta Szczecina ważną pozycję. Z zapisów w najstarszej księdze miejskiej spotykamy wiele zapisów zawierających informacje o mieszkańcach miasta i wykonywanych przez nich zawodów, w tym związanych z młynarstwem. Wynika z nich, że już w XIV wieku w mieście i w jego najbliższej okolicy istniały młyny poruszane siłą konną, wiatru i wody. W samym mieście istniała ulica Młyńska z usytuowaną u jej wylotu bramą miejską zwaną Młyńską i kolejna związana z młynem napędzanym końskim kieratem (platea molae equinae). Na okolicznych wzgórzach położone były wiatraki, a na pobliskich rzeczkach i strumieniach młyny wodne.

Podział i położenie młynów

  • Młyny wodne
  • Wiatraki
    • Wiatrak Garnek (Nowe Miasto)
    • Wiatrak Holenderski (Górne Miasto, fundamenty Bramy Passawskiej)
    • Wiatrak Korona (Nowe Miasto)
    • Wiatrak Koronny (Dolny Wik)
    • Wiatrak Koźlak (Dolina Siedmiu Młynów)
    • Wiatrak Nowy (Nowe Miasto)
    • Wiatrak Otto (Gumieńce)
    • Wiatrak Pedagogium (Dolny Wik)
    • Wiatrak Piękny (Nowe Miasto)
    • Wiatrak Pływak (Nowe Miasto)
    • Wiatrak (Szaniec Gwiaździsty)
    • Wiatrak Żakiet (Nowe Miasto)
  • Młyny kieratowe
    • Młyn Garbarski (Łasztownia)
    • Młyn Kieratowy przy Bramie św. Ducha
    • Młyn Kieratowy przy Bramie Passawskiej
    • Młyn Kieratowy ? (Górne Miasto, ulica Szeroka)
    • Młyn Książęcy (Górne Miasto, ulica Młyńska)
    • Młyn Książęcy (Zamek Książąt Pomorskich
    • Młyn Rady Miejskiej (Górne Miasto, Rynek Koński)
    • Młyn Kieratowy (Górne Miasto, ulica Szewska)
  • Pozostałe młyny i wiatraki
    • Młyn Garbarski (Nowy Wik)
    • Młyn Prochowy (Łasztownia)

Przypisy

Bibliografia

  • Brüggemann L. W., Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor – und Hinter – Pommern. Bd. 1., Stettin 1779.
  • Berghaus H. K. W., Geschichte der Stadt Stettin, der Hauptstadt von Pommern topographisch-statistisch beschrieben nach allen Richtungen ihres politischen, bürgerlichen, merkantilischen und kirchlichen Lebens. Berlin-Writzen/O 1875, Th. 2, Bd. 8.
  • Berghaus H. K. W., Geschichte der Stadt Stettin, der Hauptstadt von Pommern topographisch-statistisch beschrieben nach allen Richtungen ihres politischen, bürgerlichen, merkantilischen und kirchlichen Lebens. Berlin- Writzen/O 1876, Th. 2, Bd. 9.
  • Die älteren Stettiner Straßennamen im Rahmen der älteren Stadtentwicklung – von H. Lemcke, zweite neubearbeitete Auflage von C. Fredrich. Stettin Leon Sauniers Buchhandlung 1926.
  • C. Fredrich, Die Baugeschichte Stettins unter König Friedrich Wilhelm I W: BSt NF Bd. XXXI, Stettin 1929.
  • Regestenbuch der Urkundensammlung der Stadt Stettin 1243 - 1856. Auf Grund des Manuskriptes von Karl Otto Grotefend zum Druck vorbereitet von Dr. Bogdan Frankiewicz und Mag. Jerzy Grzelak, Bd. 1. – 2. Szczecin 1996.



IES64.png
Autor opracowania: Jan Iwańczuk