Matthias Wantzke: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Utworzono nową stronę "'''Matthias Wantzke''' (zm. 1623) – polski skrzypek-wirtuoz, instrumentalista i reperator instrumentów na dworze książąt pomorskich. Data i miejsce urodzin n...")
 
 
(Nie pokazano 12 wersji utworzonych przez 2 użytkowników)
Linia 1: Linia 1:
'''Matthias Wantzke''' (zm. [[1623]]) – polski skrzypek-wirtuoz, instrumentalista i reperator instrumentów na dworze książąt pomorskich.  
+
__NOTOC__
 +
{{Osoba infobox
 +
|osoba=Matthias Wantzke
 +
|grafika_osoba=
 +
|grafika_opis=
 +
|funkcja=skrzypek
 +
|urodziny_data=nieznana
 +
|urodziny_miejsce=nieznane
 +
|smierc_data=[[1623]]
 +
|smierc_miejsce=Szczecin
 +
|miejsce_spoczynku=
 +
|lokalizacja_grobu=
 +
|lata_dzialalnosci=[[1606]]-[[1623]]
 +
|tytuly=
 +
|narodowosc=polska
 +
|pseudonim=der Pollacke
 +
|lokalizacja_grobu=
 +
}}'''Matthias Wantzke (zm. [[1623]])''' – polski skrzypek - wirtuoz, instrumentalista na dworze [[Książęta Pomorscy|książąt pomorskich]].
 +
==Życiorys==
 +
Data i miejsce urodzin nie są znane. Nazwisko zapisywane jest jako Wantzke lub Wentzke, co pozwala domniemywać, że polski muzyk mógł nosić nazwisko "Wąski" lub "Więcki". Do [[Szczecin]]a przybył w roku [[1606]]. Nie był pierwszym polskim muzykiem działającym na Pomorzu, był chyba jednak najbardziej z nich utalentowanym. Był przedstawicielem polskiej szkoły instrumentalnej określanej wówczas w Niemczech „polnische Geige” (polskie skrzypce). Podczas pracy na dworze książęcym w Szczecinie zyskał przydomek „der Pollacke”.
  
Data i miejsce urodzin nie są znane. Nazwisko zapisywane jest jako Wantzke lub Wentzke, co pozwala domniemywać, że polski muzyk mógł nosić nazwisko ''Wąski'' lub ''Więcki''. Do Szczecina przybył w roku [[1606]]. Nie był pierwszym polskim muzykiem działającym na Pomorzu, był jednak najbardziej chyba z nich utalentowany. Był przedstawicielem polskiej szkoły instrumentalnej określanej wówczas w Niemczech „polnische Geige” (polskie skrzypce). Podczas pracy na dworze książęcym w Szczecinie zyskał przydomek „der Pollacke”.
+
W [[1609]] roku otrzymał obywatelstwo miasta Szczecina i zamieszkał przy Kleine Wollweberstrasse (dziś [[Ulica Tkacka|ulica Tkacka]]). Z zachowanych źródeł wiemy, że Matthias Wantzke oprócz gry na instrumentach smyczkowych grał także na polskich dudach i na cytrze. Wysłał do księcia list z prośbą o udzielenie koncesji – przedstawiał się jako wykształcony skrzypek - wirtuoz i podkreślał swoje kwalifikacje do naprawy instrumentów (wcześniej już naprawiał dla dworu książęcego takie instrumenty jak pomort basowy, dulcjan czy szałamaja). Książę zainteresowany był posiadaniem na swym dworze muzyka o takich kompetencjach jak Wantzke i odpowiedział na jego list pozytywnie. Wantzke został zwolniony ze służby dla miasta i przeniesiony na dwór książęcy, gdzie otrzymał przywilej organizowania oprawy muzycznej na uroczystościach weselnych oraz podczas odbywających się „zacnych spotkań”, pod warunkiem, że będzie dokonywał nieodpłatnie wymaganej naprawy instrumentów muzycznych z kapeli książęcej.  
  
W 1609 otrzymał obywatelstwo miasta Szczecina i zamieszkał przy Kleine Wollweberstrasse (dziś [[Ulica Tkacka|ul. Tkacka]]). Z zachowanych źródeł wiemy, że  Matthias Wantzke mówi, że oprócz gry na instrumentach smyczkowych także grał na polskich dudach i na cytrze. Wysłał do księcia list z prośbą o udzielenie koncesji – przedstawiał się jako wykształcony skrzypek-wirtuoz i podkreślał swoje kwalifikacje do naprawy instrumentów (wcześniej już naprawiał dla dworu książęcego takie instrumenty jak pomort basowy, dulcjan czy szałamaja). Książę zainteresowany był posiadaniem na swym dworze muzyka o takich kompetencjach jak Wantzke i odpowiedział na jego list pozytywnie. Wantzke został wtedy zwolniony ze służby dla miasta i przeniesiony na dwór książęcy, gdzie otrzymał przywilej organizowania oprawy muzycznej na uroczystościach weselnych oraz podczas odbywających się „zacnych spotkań”, pod warunkiem, że będzie dokonywał nieodpłatnie wymaganej naprawy instrumentów muzycznych z kapeli książęcej.  
+
W roku [[1612]] Wantzke wystosował list z prośbą o możliwość posiadania dodatkowo własnego czeladnika i pomocnika. Mimo przychylności księcia [[Filip II|Filipa II]] wszedł w konflikt z radą miejską i innymi muzykami miejskimi, zachował jednak stanowisko na dworze książęcym. Z zapisków ówczesnego burmistrza wynika, że miał on zespół instrumentalny złożony z polskich skrzypków. Jego syn, również Matthias, podobnie jak ojciec został muzykiem.  
  
W roku 1612 Wantzke wystosował list z prośbą o posiadanie dodatkowo własnego czeladnika i pomocnika. Mimo przychylności księcia wszedł w konflikt z radą miejską i innymi muzykami miejskimi, zachował jednak stanowisko na dworze książęcym. Z zapisków ówczesnego burmistrza wynika, że miał on zespół instrumentalny złożony z polskich skrzypków. Jego syn, również Matthias, podobnie jak ojciec został muzykiem.  
+
Matthias Wantzke jest przykładem muzyka wyrosłego z rozkwitu polskiej szkoły gry na instrumentach smyczkowych (fidelach, gęślach), która rozwinęła się i została doceniona w Europie już w [[XVI wiek]]u. Martin Agricola, niemiecki teoretyk muzyki pisze w drugim wydaniu (z [[1545]]) swojego dzieła "Musica Instrumentalis Deutsch" o  „polskich skrzypcach” (niem. ''polnische Geige''). Chodziło tu o typowy dla polskich muzyków sposób gry na instrumencie, opartym na kolanie, polegający na tym, że ręka smyczkująca znajduje się z lewej strony pudła, a grzbiet łuku, po jakim porusza się smyczek, kieruje się ku dolnej części instrumentu. W terminologii instrumentoznawczej trudno nazwać taki instrument skrzypcami – była to raczej fidel (z której skrzypce się wywodzą). W Polsce była ona bardzo popularna i wykorzystywana chętnie w muzyce instrumentalnej i tanecznej. Stąd też taka popularność w epoce renesansu i baroku  „tańców polskich”, występujących w tabulaturach i zbiorach tańców na różne instrumenty. Z kompozytorów szczecińskich tańce polskie pisał m.in. [[Theophilus Andreas Volckmar]].
  
Matthias Wantzke jest przykładem muzyka wyrosłego z rozkwitu polskiej szkoły gry na instrumentach smyczkowych (fidelach, gęślach), która rozwinęła się i została doceniona w Europie już w XVI wieku. Martin Agricola, niemiecki teoretyk muzyki pisze w drugim wydaniu (z 1545) swojego dzieła ''Musica Instrumentalis Deutsch'' o „polskich skrzypcach” (polnische Geige). Chodziło tu o typowy dla polskich muzyków sposób gry na instrumencie, opartym na kolanie, polegający na tym, że ręka smyczkująca znajduje się z lewej strony pudła, a grzbiet łuku, po jakim porusza się smyczek, kieruje się ku dolnej części instrumentu. W terminologii instrumentoznawczej trudno nazwać taki instrument skrzypcami – była to raczej fidel (z której skrzypce się wywodzą). W Polsce była ona bardzo popularna i wykorzystywana chętnie w muzyce instrumentalnej i tanecznej. Stąd też taka popularność w epoce renesansu i baroku „tańców polskich”, występujących w tabulaturach i zbiorach tańców na różne instrumenty. Z kompozytorów szczecińskich tańce polskie pisał m.in. [[Theophilus Andreas Volckmar]].
+
==Bibliografia==
 +
* [http://www.gko.uni-leipzig.de/fileadmin/user_upload/musikwissenschaft/pdf_allgemein/arbeitsgemeinschaft/heft12/1212_koch.pdf Koch, Klaus-Peter. Der polnische Fidler Matthias Wantzke in Stettin 1606–1623. Zum Problem der polnischen Geiger in den pommerschen Herzogtümern. W: Musikgeschichte in Mittel-und Osteuropa. Leipzig 2008.]
  
==Bibliografia==
+
{{autor|[[Użytkownik:Konzerthaus|Wojciech Kral]]}}
* Klaus-Peter Koch: Der polnische Fidler Matthias Wantzke in Stettin 1606 – 1623. Zum Problem der polnischen Geiger in den pommerschen Herzogtümern.
+
 
 +
{{DEFAULTSORT: Wantzke, Matthias}}
 +
[[Kategoria:Pomeranica]]
 +
[[Kategoria:Pomeranica - Muzyka]]
 +
[[Kategoria:Pomeranica - Muzycy]]
 +
[[Kategoria:Pomeranica - Biografie]]
 +
[[Kategoria:Pomeranica FB]]

Aktualna wersja na dzień 10:52, 31 paź 2013

Matthias Wantzke
skrzypek
Data urodzenia nieznana
Miejsce urodzenia nieznane
Data śmierci 1623
Miejsce śmierci Szczecin
Lata działalności 1606-1623
Narodowość polska
Pseudonim der Pollacke

Matthias Wantzke (zm. 1623) – polski skrzypek - wirtuoz, instrumentalista na dworze książąt pomorskich.

Życiorys

Data i miejsce urodzin nie są znane. Nazwisko zapisywane jest jako Wantzke lub Wentzke, co pozwala domniemywać, że polski muzyk mógł nosić nazwisko "Wąski" lub "Więcki". Do Szczecina przybył w roku 1606. Nie był pierwszym polskim muzykiem działającym na Pomorzu, był chyba jednak najbardziej z nich utalentowanym. Był przedstawicielem polskiej szkoły instrumentalnej określanej wówczas w Niemczech „polnische Geige” (polskie skrzypce). Podczas pracy na dworze książęcym w Szczecinie zyskał przydomek „der Pollacke”.

W 1609 roku otrzymał obywatelstwo miasta Szczecina i zamieszkał przy Kleine Wollweberstrasse (dziś ulica Tkacka). Z zachowanych źródeł wiemy, że Matthias Wantzke oprócz gry na instrumentach smyczkowych grał także na polskich dudach i na cytrze. Wysłał do księcia list z prośbą o udzielenie koncesji – przedstawiał się jako wykształcony skrzypek - wirtuoz i podkreślał swoje kwalifikacje do naprawy instrumentów (wcześniej już naprawiał dla dworu książęcego takie instrumenty jak pomort basowy, dulcjan czy szałamaja). Książę zainteresowany był posiadaniem na swym dworze muzyka o takich kompetencjach jak Wantzke i odpowiedział na jego list pozytywnie. Wantzke został zwolniony ze służby dla miasta i przeniesiony na dwór książęcy, gdzie otrzymał przywilej organizowania oprawy muzycznej na uroczystościach weselnych oraz podczas odbywających się „zacnych spotkań”, pod warunkiem, że będzie dokonywał nieodpłatnie wymaganej naprawy instrumentów muzycznych z kapeli książęcej.

W roku 1612 Wantzke wystosował list z prośbą o możliwość posiadania dodatkowo własnego czeladnika i pomocnika. Mimo przychylności księcia Filipa II wszedł w konflikt z radą miejską i innymi muzykami miejskimi, zachował jednak stanowisko na dworze książęcym. Z zapisków ówczesnego burmistrza wynika, że miał on zespół instrumentalny złożony z polskich skrzypków. Jego syn, również Matthias, podobnie jak ojciec został muzykiem.

Matthias Wantzke jest przykładem muzyka wyrosłego z rozkwitu polskiej szkoły gry na instrumentach smyczkowych (fidelach, gęślach), która rozwinęła się i została doceniona w Europie już w XVI wieku. Martin Agricola, niemiecki teoretyk muzyki pisze w drugim wydaniu (z 1545) swojego dzieła "Musica Instrumentalis Deutsch" o „polskich skrzypcach” (niem. polnische Geige). Chodziło tu o typowy dla polskich muzyków sposób gry na instrumencie, opartym na kolanie, polegający na tym, że ręka smyczkująca znajduje się z lewej strony pudła, a grzbiet łuku, po jakim porusza się smyczek, kieruje się ku dolnej części instrumentu. W terminologii instrumentoznawczej trudno nazwać taki instrument skrzypcami – była to raczej fidel (z której skrzypce się wywodzą). W Polsce była ona bardzo popularna i wykorzystywana chętnie w muzyce instrumentalnej i tanecznej. Stąd też taka popularność w epoce renesansu i baroku „tańców polskich”, występujących w tabulaturach i zbiorach tańców na różne instrumenty. Z kompozytorów szczecińskich tańce polskie pisał m.in. Theophilus Andreas Volckmar.

Bibliografia



IES64.png
Autor opracowania: Wojciech Kral