Roland Głowacki

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Wersja z dnia 17:38, 23 kwi 2016 autorstwa Andriusza (dyskusja | edycje) (Życiorys)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Roland Głowacki
aktor, reżyser
brak zdjecia
Data urodzenia 4 grudnia 1923
Miejsce urodzenia Ostrowiec Świętokrzyski
Data śmierci 24 września 2005
Miejsce śmierci Szczecin
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny w Szczecinie (kw. 1A-3-18)
Lokalizacja grobu zobacz na mapie



Roland Głowacki (1923-2005) - aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, reżyser

Życiorys

Roland Głowacki urodził się 4 grudnia 1923 roku w Ostrowcu Świętokrzyskim. Pochodził z zamożnej rodziny. Jego dziadek był właścicielem cegielni. Ojciec, Mieczysław Kordian, był jednym z pierwszych w kraju pilotów. Szkołę pilotażu ukończył we Francji. W czasie I wojny światowej był internowany przez Niemców. Po tragicznej śmierci amerykańskiego przyjaciela, Rolanda, imię to nadał swojemu synowi, podtrzymując tym samym tradycję literackich imion męskich przedstawicieli rodu Głowackich.

Wbrew rodzicom, którzy myśleli o karierze muzycznej syna, Roland Głowacki wykazywał liczne zainteresowania sportowe. Oprócz piłki nożnej uprawiał także piłkę wodną. Wraz z drużyną KSZO Ostrowiec wywalczył tytuł mistrza Polski w tej dyscyplinie. Obiecującą karierę sportową przerwała wojna. W czasie okupacji służył w partyzantce Armii Krajowej. Po wojnie z tego powodu był wielokrotnie wzywany na przesłuchania i aresztowany na 48 godzin. Po opuszczeniu Ostrowca, spełniając życzenie mamy i babci (ojciec zginął w obozie w Dachau), postanowił zostać lekarzem. Po zdaniu egzaminów, studiował w poznańskiej Akademii Medycznej, jednak po trzecim roku, nie czując powołania do przyszłego zawodu, studia przerwał. Wyjechał z Poznania do Łodzi, gdzie zarabiał na życie m.in. jako instruktor pływacki i fryzjer. Po namowie koleżanki spróbował sił w łódzkim Teatrze Lalek „Arlekin”. W sezonie 1950/51 (od 1 IX 50 do 31 I 51) należał do stałego zespołu aktorskiego tego teatru. Później związał się z warszawskim Artosem (1951-1954), gdzie grał i reżyserował. Kolejno występował na scenach Zielonej Góry, Częstochowy, Łodzi, Olsztyna i Elbląga. Po etapie występów estradowych, w 1961 roku złożył eksternistyczny egzamin aktorski. W 1957 roku rozpoczęła się przygoda aktora z filmem. Mimo znakomitych warunków zewnętrznych i wybornego warsztatu aktorskiego, reżyserzy wyjątkowo rzadko obsadzali aktora w filmach. Poza jedną, pierwszoplanową rolą Juliusza, w obrazie Jerzego Kawalerowicza Prawdziwy koniec wielkiej wojny, aktor wystąpił w kilku rolach drugoplanowych i epizodach, z których do historii polskiego filmu przeszły - rola porucznika Rolanda w Orle Leonarda Buczkowskiego i Morderca w Pociągu Jerzego Kawlerowicza.
Od 1963 roku aktor związany był ze Szczecinem. Uchodził za jednego z najlepszych aktorów szczecińskich scen. Na deskach Państwowych Teatrów Dramatycznych (Teatr Polski, Teatr Współczesny) zagrał kilkadziesiąt ról. Po reorganizacji placówki w 1975 roku aż do śmierci był aktorem Teatru Polskiego w Szczecinie. Na szczecińskiej scenie zadebiutował w Piątej kolumnie Ernesta Hemingwaya w reżyserii Zbigniewa Cybulskiego. Stworzył wiele niezapomnianych ról, m.in. Jana Kazimierza w Cydzie Pierre'a Corneille'a, hrabiego Westmorelanda w Henryku IV Williama Shakespeare'a, księcia Augusta Wilhelma w Dziesięciu paradoksach Józefa Grudy. Ostatnią rolą, jaką zagrał przed emeryturą, był Smietanicz w Mandacie Nikołaja Erdmana. Nie zerwał jednak kontaktu ze sceną, występując czasem gościnnie. W 2003 roku u boku aktorów seniorów Mariana Noska, Antoniego Szubarczyka, Zbigniewa Witkowskiego, Bohdana Janiszewskiego wystąpił w roli Jana Nepomucena Pożarskiego w adaptacji Chłopców Stanisława Grochowiaka w reżyserii Adama Opatowicza. Tę rolę szarmanckiego filuta, popijającego koniak w tajemnicy przed prowadzącymi placówkę zakonnicami i flirtującego z pensjonariuszkami, krytycy i publiczność zgodnie uznali za kreację życia aktora. Roland Głowacki grał ją, będąc już ciężko chorym. W tym samym roku wystąpił w głośnej, dwudziestopięcioodcinkowej radiowej adaptacji Porfiriona Osiełka Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego w reżyserii Adama Opatowicza.

Żonaty z Krystyną. Ma syna Macieja.

Zmarł 24 września 2005 roku w Szczecinie. Został pochowany 29 września na Cmentarzu Centralnym (kw. 1A-3-18).

Twórczość artystyczna (Szczecin)

Teatr

Tytuł sztuki Autor Reżyseria Forma twórczości Postać Teatr Data premiery
Piąta kolumna Ernest Hemingway Zbigniew Cybulski obsada aktorska Filip Rawlings Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 20 grudnia 1963
Przygody dobrego wojaka Szwejka Jaroslav Hašek Jan Maciejowski obsada aktorska II Oficer śledczy Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 20 grudnia 1964
Matka Courage i jej dzieci Bertolt Brecht Zbigniew Mak obsada aktorska Wachmistrz; Zbrojmistrz Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 20 marca 1965
Przychodzę opowiedzieć Jerzy Broszkiewicz Hieronim Konieczka obsada aktorska Lekarz II, Prokurator Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 1 maja 1965
Wyszedł z domu Tadeusz Różewicz Janusz Marzec obsdada aktorska Teatr „13 Muz” maj 1965
Dzieci słońca Maksym Gorki Jan Maciejowski obsada aktorska Jakub Troszin Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 9 października 1965
Dziady Adam Mickiewicz Jan Maciejowski obsada aktorska Chór; Diabeł II; Lokaj II Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 12 marca 1966
Mordercy i świadkowie Tadeusz Polanowski Jan Maciejowski asystent reżysera, obsada aktorska Rowley, Surrey Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 24 czerwca 1966
Otello William Shakespeare Jan Maciejowski obsada aktorska Gracjano, brat Brabancja Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 1 października 1966
Zbójcy Fryderyk Schiller Edmund Pietryk obsada aktorska Pastor Moser Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 3 grudnia 1966
Przygoda z Vaterlandem Leon Kruczkowski Aleksander Rodziewicz, Janusz Marzec (współpr.) obsada aktorska Riedinger Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 24 maja 1967
Ryszard III William Shakespeare Jan Maciejowski obsada aktorska Lord Hastings Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 29 września 1967
Dożywocie Aleksander Fredro Janusz Marzec obsada aktorska Twardosz Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 13 października 1967
Niezwykła przygoda Pana Kleksa Jan Brzechwa Jan Maciejowski obsada aktorska Soczewka Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 14 stycznia 1968
Don Juan Molière Tadeusz Byrski obsada aktorska Don Alonso, brat Elwiry Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 15 marca 1968
Cesarsko-królewski narzeczony Ludwik Askenazy Jan Maciejowski obsada aktorska Aga Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 4 maja 1968
Królowa przedmieścia Konstanty Krumłowski Ewa Kołogórska obsada aktorska Pan III Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 22 września 1968
Brzeg Ryszard Liskowacki Jan Maciejowski obsada aktorska Major Kozakiewicz Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 8 listopada 1968
Wyzwolenie Stanisław Wyspiański Jan Maciejowski obsada aktorska Członek Chóru; Maska Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 14 lutego 1969
Rzecz listopadowa Ernest Bryll Krystyna Skuszanka, Jerzy Krasowski obsada aktorska Mężczyzna I Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 20 kwietnia 1969
Henryk IV William Shakespeare Jan Maciejowski obsada aktorska Hrabia Westmoreland Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 12 czerwca 1969
Sonnenbruchowie Leon Kruczkowski Józef Gruda obsada aktorska Urzędnik policji Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 12 września 1969
Portret Marii Józef Gruda Józef Gruda obsada aktorska Inspektor Hornberg; Profesor Wierusz-Kowalski; Doktor Curie; Lekarz Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 16 listopada 1969
Eros i Psyche Jerzy Żuławski Maciej Prus obsada aktorska Filozof; Biczownik Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 28 lutego 1970
Wesele Stanisław Wyspiański Józef Gruda obsada aktorska Ojciec Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 10 maja 1970
Jadzia wdowa Ryszard Ruszkowski Henryk Tadeusz Czarnecki obsada aktorska Krzysztof Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 9 lipca 1970
Księżniczka Turandot Carlo Gozzi Wojciech Jesionka obsada aktorska Barach Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 25 listopada 1970
Wszystko w ogrodzie Edward Albee Czesław Staszewski obsada aktorska Chuck Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 4 lutego 1971
Cyd Corneille-Morsztyn-Wyspiański Józef Gruda asystent reżysera, obsada aktorska Jan Kazimierz; Don Fernand Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) - Sala Bogusława X w Zamku Książąt Pomorskich 30 kwietnia 1971
Księżniczka na opak wywrócona Calderon Pedro de la Barca Ewa Kołogórska obsada aktorska Mayordomus Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 27 czerwca 1971
Pan Puntila i jego sługa Matti Bertold Brecht Czesław Staszewski asystent reżysera, obsada aktorska Adwokat Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 16 kwietnia 1972
Lubow Jarowaja Konstanty Treniew Piotr Lwowicz Monastyrski (ZSRR) obsada aktorska Groznoj Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 15 grudnia 1972
Śmierć Kopernika Józef Gruda Józef Gruda asystent reżysera, obsada aktorska Albrecht Hohenzollern Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 8 lutego 1973
Kram z piosenkami Leon Schiller Barbara Fijewska asystent reżysera, obsada aktorska Huzar, Król Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 8 września 1973
Awantura w Chioggi Carlo Goldoni Jitka Stokalska asystent reżysera, obsada aktorska Padron Toni Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 10 marca 1974
Wodewil warszawski Zdzisław Gozdawa, Wacław Stepień Czesław Staszewski obsada aktorska Pan Michaś Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 19 października 1974
Dziesięć paradoksów prokuratora Kempnera Józef Gruda Józef Gruda obsada aktorska Książę August Wilhelm Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 1 lutego 1975
Janosik, czyli na szkle malowane Ernest Bryll Jan Skotnicki obsada aktorska Żandarm Gorący Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 11 października 1975
Warszawianka Stanisław Wyspiański Wanda Laskowska obsada aktorska Wysocki Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 20 grudnia 1975
Winda; Przysługa Feliks Falk Aleksander Gierczak obsada aktorska Teatr Krypta 26 kwietnia 1976 (aktor grał od 4 października)
Ta mała ziemia Georgi Dżagarow Andrzej Ziębiński obsada aktorska Nano Teatr Polski 6 czerwca 1976
Zabawa Sławomir Mrożek Aleksander Gierczak obsada aktorska Teatr Krypta 18 października 1976
Wyprawa po zielony metal Jerzy Jesionowski Ewa Kołogórska obsada aktorska Niebieski Teatr Polski 5 listopada 1976
Dystans Jerzy Broszkiewicz Aleksander Gierczak obsada aktorska Teatr Krypta 21 marca 1977
Kartoteka Tadeusz Różewicz Jan Jeruzal obsada aktorska Mężczyzna Teatr Polski 25 maja 1977
Rzeźnia Sławomir Mrożek Bohdan Cybulski obsada aktorska Teatr Polski 26 listopada 1977
Pan Tadeusz Adam Mickiewicz Janusz Bukowski obsada aktorska Ekonom Teatr Polski 4 lutego 1978
Dacza Ireneusz Iredyński Wanda Laskowska obsada aktorska Mąż Teatr Polski 28 czerwca 1979
Źródło - Wanda Cyprian Kamil Norwid Henryk Baranowski obsada aktorska Weiswort Teatr Polski - Sala Księcia Bogusława X w Zamku Książąt Pomorskich 6 października 1979
Co u pana słychać? Krzysztof Kąkolewski Janusz Bukowski obsada aktorska Pleischhacker Teatr Polski - Sala Prób 9 października 1979
Czerwony Kapturek Eugeniusz Szwarc Ewa Kołogórska obsada aktorska Straż leśna Teatr Polski 24 listopada 1979; Dom Kultury „Korab” Stoczni im. A. Warskiego w Szczecinie
Romeo i Julia William Shakespeare Janusz Bukowski obsada aktorska Brat Jan Teatr Polski 21 czerwca 1980
Pójdź ze mną Mirosław Gruszczyński Mirosław Gruszczyński obsada aktorska Teatr Polski 28 lutego 1981
Odprawa posłów greckich Jan Kochanowski Bernard Ford Hanaoka obsada aktorska Teatr Polski 6 marca 1981
Igraszki z diabłem Jan Drda Andrzej Rozhin obsada aktorska Diabeł I Teatr Polski 18 marca 1982
Zemsta Aleksander Fredro Andrzej Rozhin obsada aktorska Teatr Polski 5 czerwca 1982
Czapa, czyli śmierć na raty Janusz Krasiński Zbigniew Wilkoński obsada aktorska Strażnik pierwszy Teatr Polski 1 października 1982
Miarka za miarkę William Shakespeare Irena Wollen obsada aktorska Brat Tomasz Teatr Polski - Sala Księcia Bogusława X w Zamku Książąt Pomorskich 3 grudnia 1982
Dwie głowy ptaka Władysław Terlecki Andrzej Rozhin obsada aktorska Konsul White Teatr Polski 21 maja 1983
Klucz od przepaści Krzysztof Gruszczyński Jerzy Wąsowicz obsada aktorska Mnich Teatr Polski 10 grudnia 1983
Doña Rosita, czyli kukły i maczuga Federico Garcia Lorca Lena Szurmiej obsada aktorska Strach-Na-Chmury karczmarz Teatr Polski 19 maja 1984
Dom otwarty Michał Bałucki Ewa Kołogórska obsada aktorska Slazikowski Teatr Polski 8 marca 1985
Sługa Don Kiszota Wojciech Bąk Andrzej May obsada aktorska Teatr Polski 7 grudnia 1985
Życie jest snem Pedro Calderon de la Barca Andrzej May obsada aktorska Dworzanin II Teatr Polski 27 marca 1987
Mandat Nikołaj Erdman Aleksandr Wilkin obsada aktorska Olimp Walerianowicz Smietanicz Teatr Polski 15 listopada 1987
Czerwone nosy Peter Barnes Włodzimierz Nurkowski obsada aktorska Patris Teatr Polski 16 października 1993
Ferdydurke Witold Gombrowicz Ryszard Major obsada aktorska Dyr Piórkowski, Franciszek Teatr Polski 4 czerwca 1994
Burzliwe życie Lejzorka Rojtszwańca Ilja Erenburg Jan Szurmiej obsada aktorska Strażnik, Policjant, Anioł Stróż Teatr Polski 7 stycznia 1995
Chłopcy Stanisław Grochowiak Adam Opatowicz obsada aktorska Jan Nepomucen Pożarski Teatr Polski 27 marca 2003
Faust Johann Wolfgang Goethe Ryszard Major obsada aktorska Wódz Teatr Polski 8 listopada 2003



Zdjęcia ze spektakli teatralnych (z arch. Teatru Polskiego)



Telewizja

Tytuł sztuki / programu Autor Reżyseria Realizacja telewizyjna Rola data premiery
Roland Głowacki (z cyklu: Spotkanie z aktorem) Andrzej Androchowicz (scenariusz, prowadzenie) Bohater programu grudzień 1963
W małym domku Tadeusz Rittner Aleksander Rodziewicz Jan Maciejowski Sielski 18 marca 1966
Dziwak Nazim Hikmet Maryna Broniewska obsada aktorska 10 maja 1968
Ryszard III William Shakespeare Jan Maciejowski Lord Hastings 6 września 1968; transmisja z Teatru Współczesnego
Henryk IV William Shakespeare Jan Maciejowski Hrabia Westmoreland 15 września 1969; transmisja z Teatru Współczesnego
Tylko 68 dni Ryszard Liskowacki Czesław Staszewski Ryszard Zawidowski obsada aktorska 17 maja 1970
Listy z morza Andrzej Perepeczko Czesław Staszewski Ryszard Zawidowski II oficer 14 grudnia 1973
Joanna Teresa Sobańska-Dąbrowska, Henryk Boukołowski Jerzy Wójcik Ryszard Zawidowski obsada aktorska 19 stycznia 1976
Relacja Jerzy Wójcik Jerzy Wójcik Ryszard Zawidowski obsada aktorska 6 września 1976
Matka Courage i jej dzieci Bertolt Brecht Andrzej Rozhin Człowiek wojny 15 sierpnia 1983
Scenarzyści Maciej Zenon Bordowicz Andrzej May Ryszard Zawidowski Zygmunt 13 lipca 1987



Film

Tytuł filmu Reżyseria Rola Rok produkcji Data premiery
Prawdziwy koniec wielkiej wojny Jerzy Kawalerowicz Juliusz, mąż Róży Zborskiej 1957 10 października 1957
Orzeł Leonard Buczkowski Porucznik Roland, mechanik 1958 7 lutego 1959
Pociąg Jerzy Kawalerowicz Morderca 1959 6 września 1959
Samson Andrzej Wajda Gość na przyjęciu Lucyny 1961 11 września 1961
Pamiętnik pani Hanki Stanisław Lenartowicz Oficer policji 1963 30 sierpnia 1963
Sobótki Paweł Komorowski Hans Kruger 1965 23 czerwca 1966
Jarzębina Czerwona Ewa i Czesław Petelscy Francuz, więzień obozu koncentracyjnego 1969 17 stycznia 1970
Album polski Jan Rybkowski Morderca Józka, członek bandy Sępa 1970 8 maja 1970
Biała wizytówka (serial TV) - odc. 2 Sweet Home Filip Bajon obsada aktorska 1986 3 stycznia 1989
Paderewskiego życie po życiu Stefan Szlachtycz obsada aktorska 1999 1999



Nagrody

  • 1968 – nagroda indywidualna ministra kultury i sztuki w IV konkursie „Bliżej teatru”, który się odbył w Nysie (20 października)
  • 1969 – nagroda zespołowa z okazji 24 rocznicy wyzwolenia Szczecina przyznana przez Prezydium WRN za wybitne osiągniecia w upowszechnianiu kultury dla zespołu artystycznego Państwowych Teatrów Dramatycznych w Szczecinie przez realizację sztuki Ryszarda Liskowackiego Brzeg (25 kwietnia)



Ciekawostki

  • Po bardzo przekonująco zagranej roli porucznika Rolanda w w filmie Orzeł, środowisko marynarzy okrętów podwodnych uznało Rolanda Głowackiego za jednego z nich. Aktor do końca życia jeździł na spotkania Bractwa Okrętów Podwodnych, którego został członkiem rzeczywistym, a nie – co z dumą zaznaczał – honorowym.



Źródła

Bibliografia

  • Almanach sceny polskiej 1950/51, Instytut Sztuki PAN, Warszawa 1952 (w publikacji błędnie podane imię)
  • Almanach sceny polskiej 1968/69 (pod. red. Stanisława Marczaka-Oborskiego), WAiF, Warszawa 1970
  • Almanach sceny polskiej 1979/80 (pod red. Kazimierza Andrzeja Wysińskiego), Instytut Sztuki PAN, WAiF, Warszawa 1982
  • Almanach sceny polskiej 1982/83 (pod red. Kazimierza Andrzeja Wysińskiego), Instytut Sztuki PAN, WAiF, Warszawa 1987
  • Encyklopedia Szczecina t. 1 A-O (pod red. Tadeusza Białeckiego, autor hasła Ryszard Markow), Szczecin 1999
  • Katarzyna Stróżyk, Ostatni dżentelmen Rzeczypospolitej, „Kurier Szczeciński” z dn. 27 czerwca 2008

Inne



IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz