Województwo szczecińskie: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (drobne redakcyjne)
Linia 1: Linia 1:
 
== 1946-1950 ==
 
== 1946-1950 ==
 
[[Plik:Województwo szczecińskie 1946.png|thumb|170px|Województwo szczecińskie w latach 1946-1950]]
 
[[Plik:Województwo szczecińskie 1946.png|thumb|170px|Województwo szczecińskie w latach 1946-1950]]
Województwo szczecińskie lub województwo zachodniopomorskie zostało utworzone z tzw. [[Ziemie Odzyskane|Ziem Odzyskanych]] po II wojnie światowej od Niemiec. [[14 marca]] [[1945]] r., jeszcze przed całkowitym oddaniem tych terenów pod administrację polską, Rząd Tymczasowy Rzeczypospolitej Polskiej podzielił je na okręgi. Jednym z nich był Okręg III - Pomorze Zachodnie, który obejmował także fragment ziemi lubuskiej i polskiej części Łużyc (dzisiejsza większa część województwa lubuskiego). Z części położonej nieco na północ od rzek Warty i Noteci utworzono [[28 czerwca]] [[1946]] r. nowe województwo. Pierwotnie jego stolicą był Koszalin, później siedzibę przeniesiono do Szczecina. Powierzchnia wynosiła 30.251 km² (drugie co do wielkości, po poznańskim na 14 województw), a zamieszkiwało je 892.600 mieszkańców (w [[1946]] r.) Obejmowało ono obszar obecnego obecnego [[województwo zachodniopomorskie|województwa zachodniopomorskiego]] oraz część zachodnią województwa pomorskiego.
+
Województwo szczecińskie lub województwo zachodniopomorskie zostało utworzone z tzw. [[Ziemie Odzyskane|Ziem Odzyskanych]] po II wojnie światowej od Niemiec. [[14 marca]] [[
  
Dzielił się na 2 powiaty grodzkie - Szczecin i Słupsk, później jeszcze wydzielono Koszalin, oraz na 24 powiaty ziemskie ze stolicami w: Białogardzie, Bytowie, Chojnej, Choszcznie, Człuchowie, Drawsku Pomorskim, Gryficach, Gryfinie, Kamieniu Pomorskim, Kołobrzegu, Koszalinie, Łobzie, Miastku, Myśliborzu, Nowogardzie, Pyrzycach, Sławnie, Słupsku, Stargardzie, Szczecinie, Szczecinku, Wałczu, Wolinie i Złotowie. Graniczyło z województwami: gdańskim od wschodu, pomorskim (bydgoskim) od południowego wschodu i poznańskim od południa, a także z radziecką strefą okupacyjną Niemiec od zachodu. W [[1945]] r. administracja polska pozbawiła praw miejskich 3 miasta: Banie, Bobolice<ref>Od [[1958]] r. ponownie miasto</ref> i Widuchową, w zamian przywróciła prawa miejskie [[Police|Policom]]<ref>W latach 1939-1945 znajdowały one się w granicach [[Wielkie Miasto Szczecin|Wielkiego Miasta Szczecina]]</ref> i nadała Międzyzdrojom.
+
<big>SEKS<big/>
 
 
== 1950-1975 ==
 
[[Plik:Województwo szczecińskie 1950.png|170px|thumb|left|Województwo w latach 1950-1975]]
 
Po reformie administracyjnej z 1950 r. z części wschodniej wydzielono województwo koszalińskie, obszar województwa zmniejszył się o 58% do 12.744 km² (14. według powierzchni na 17 województw). Według danych z 1950 około 30% spośród Polaków przesiedlonych na teren województwa po II wojnie światowej stanowili Kresowianie<ref>''Atlas historyczny Polski'', Polskie Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych, Warszawa-Wrocław 1985, tabl.53., ISBN 83-7000-016-9</ref>.
 
 
W 1954 roku na podstawie kolejnej reformy administracyjnej zlikwidowano dotychczasowe gminy wiejskie i powołano gromady, których w województwie szczecińskim było 210. Powstał też wtedy nowy powiat goleniowski z części powiatów nowogardzkiego i kamieńskiego. Następowały też częste rewizje granic gromad (głównie łączenie), których w 1961 roku w województwie szczecińskim było 65.<ref>wypowiedź prof. Kazimierza Kozłowskiego (dyr. Archiwum Państwowego w Szczecinie)</ref>
 
 
 
Ludność województwa wynosiła w 1972 r. 872.000 mieszkańców. W 1967 r. podzielone było na 13 powiatów ziemskich i 1 grodzki (Szczecin).
 
Siedziby powiatów ziemskich w 1967 r.: Choszczno, Dębno (pow. Chojna), Goleniów, Gryfice, Gryfino, Kamień Pomorski, Łobez, Myślibórz, Nowogard, Pyrzyce, Stargard Szczeciński, Szczecin i Świnoujście (pow. Wolin). Obecne miasto powiatowe Police było częścią powiatu Szczecin (ziemskiego). Graniczyło z województwami: od wschodu z koszalińskim, od południowego wschodu z poznańskim i od południa z zielonogórskim, a od zachodu z Niemiecką Republiką Demokratyczną. W 1972 r. prawa miejskie utraciły Boleszkowice, a rok później Międzyzdroje stały się częścią Świnoujścia. W 1973 r. status powiatu grodzkiego uzyskał Stargard Szczeciński<ref>{{Dziennik Ustaw|rok=1973 |numer=39 |pozycja=229}}</ref>.
 
 
 
== 1975-1999 ==
 
[[Plik:Województwo szczecinskie 1975.png|thumb|170px|Województwo szczecińskie w latach 1975-1989]]
 
 
 
Po kolejnej reformie administracyjnej w 1975 r. obszar województwa szczecińskiego zmniejszył się do 9.981 km² (5. miejsce według powierzchni na 49 województw). Ludność województwa w 1994 r. wynosiła 989.000 mieszkańców. W [[1998]] r. szczecińskie było podzielone na 31 miast i 51 gmin. Graniczyło z 2 województwami: od wschodu z koszalińskim i od południa z gorzowskim oraz od zachodu z NRD do 1990 r., później z Niemcami. W czasie istnienia województwa prawa miejskie w 1984 r. odzyskały Międzyzdroje, a w 1990 r. otrzymało Golczewo.
 
Z gmin województwa szczecińskiego utworzono następujące powiaty [[województwo zachodniopomorskie|województwa zachodniopomorskiego]]: goleniowski, gryficki, gryfiński, kamieński, łobeski, policki, pyrzycki, stargardzki oraz powiaty grodzkie Szczecin i Świnoujście.
 
 
 
=== Podział administracyjny ===
 
'''stan na 31 XII 1998'''
 
{| width="60%"
 
| width="33%" valign="top"|
 
'''miasta'''
 
* Cedynia
 
* Chociwel
 
* Chojna
 
* Dobra (k. Nowogardu)
 
* Dobrzany
 
* Golczewo
 
* Goleniów
 
* Gryfice
 
* Gryfino
 
* Ińsko
 
* Kamień Pomorski
 
* Lipiany
 
* Łobez
 
* Maszewo
 
* Mieszkowice
 
* Międzyzdroje
 
* Moryń
 
* Nowe Warpno
 
* Nowogard
 
* Płoty
 
* Police
 
* Pyrzyce
 
* Resko
 
* Stargard Szczeciński
 
* Suchań
 
* '''Szczecin''' - stolica
 
* Świnoujście
 
* Trzcińsko-Zdrój
 
* Trzebiatów
 
* Węgorzyno
 
* Wolin (miasto)|Wolin
 
|width="33%" valign="top"|
 
'''gminy'''
 
* Gmina Banie
 
* Gmina Bielice
 
* Gmina Brojce
 
* Gmina Cedynia
 
* Gmina Chociwel
 
* Gmina Chojna
 
* Gmina Dobra (k. Nowogardu)
 
* Gmina Dobra (k. Szczecina)
 
* Gmina Dobrzany
 
* Gmina Dolice
 
* Gmina Dziwnów
 
* Gmina Golczewo
 
* Gmina Goleniów
 
* Gmina Gryfice
 
* Gmina Gryfino
 
* Gmina Ińsko
 
* Gmina Kamień Pomorski
 
* Gmina Karnice
 
* Gmina Kobylanka
 
* Gmina Kołbaskowo
 
* Gmina Kozielice
 
* Gmina Lipiany
 
* Gmina Łobez
 
* Gmina Marianowo
 
* Gmina Maszewo
 
| valign="top"|
 
'''gminy c.d.'''
 
* Gmina Mieszkowice
 
* Gmina Międzyzdroje
 
* Gmina Moryń
 
* Gmina Nowe Warpno
 
* Gmina Nowogard
 
* Gmina Osina
 
* Gmina Płoty
 
* Gmina Police
 
* Gmina Przelewice
 
* Gmina Przybiernów
 
* Gmina Pyrzyce
 
* Gmina Radowo Małe
 
* Gmina Resko
 
* Gmina Rewal
 
* Gmina Stara Dąbrowa
 
* Gmina Stare Czarnowo
 
* Gmina Stargard Szczeciński
 
* Gmina Stepnica
 
* Gmina Suchań
 
* Gmina Świerzno
 
* Gmina Trzcińsko-Zdrój
 
* Gmina Trzebiatów
 
* Gmina Warnice
 
* Gmina Węgorzyno
 
* Gmina Widuchowa
 
* Gmina Wolin
 
|}
 
 
 
== Urzędy rejonowe ==
 
*  Urząd Rejonowy w Gryficach dla gmin: Brojce, Dziwnów, Golczewo, Gryfice, Kamień Pomorski, Karnice, Płoty, Radowo Małe, Resko, Rewal, Świerzno i Trzebiatów
 
*  Urząd Rejonowy w Gryfinie dla gmin: Banie, Cedynia, Chojna, Gryfino, Mieszkowice, Moryń, Stare Czarnowo, Trzcińsko-Zdrój i Widuchowa
 
*  Urząd Rejonowy w Goleniowie dla gmin: Dobra, Goleniów, Maszewo, Nowogard, Osina, Przybiernów i Stepnica
 
*  Urząd Rejonowy w Pyrzycach dla gmin: Bielice, Dolice, Kozielice, Lipiany, Przelewice, Pyrzyce i Warnice
 
*  Urząd Rejonowy w Stargardzie Szczecińskim dla gmin: Chociwel, Dobrzany, Ińsko, Kobylanka, Łobez, Marianowo, Stara Dąbrowa, Stargard Szczeciński, Suchań i Węgorzyno oraz miasta Stargard Szczeciński
 
*  Urząd Rejonowy w Szczecinie dla gmin: Dobra (Szczecińska), Kołbaskowo, Nowe Warpno i Police oraz miasta Szczecin
 
*  Urząd Rejonowy w Świnoujściu dla gmin: Międzyzdroje i Wolin oraz miasta Świnoujście
 
 
 
=== Największe miasta ===
 
'''Ludność 31 XII 1998'''
 
* '''Szczecin''' - 416 988
 
*  Stargard Szczeciński - 73 753
 
* Świnoujście - 43 570
 
* [[Police]] - 35 100
 
* Goleniów - 22 621
 
* Gryfino - 22 435
 
* Gryfice - 18 037
 
* Nowogard - 17 309
 
* Pyrzyce - 13 247
 
* Łobez - 10 961
 
* Trzebiatów - 10 316
 
 
 
=== Ludność w latach ===
 
{| border=1 cellspacing="1" cellpadding="3" bgcolor=#DDEEFF width="400"  align="center"
 
|- bgcolor=white  align="center"
 
| bgcolor=#BBCCFF align="center" | '''rok''' || 1975|| 1980 || 1985 || 1990 || 1995 || 1998
 
|-bgcolor=white  align="center"
 
| bgcolor=#BBCCFF align="center" | '''Ludność'''|| 853&nbsp;700 || 897&nbsp;900 || 942&nbsp;600 || 972&nbsp;100 || 990&nbsp;500 || 995&nbsp;200
 
|-
 
<br style="clear:both" />
 
|}
 
 
 
== Bibliografia ==
 
* ''[[Tadeusz Białecki]]'' (red.), Encyklopedia Szczecina, wyd. Uniwersytet Szczeciński, Instytut Historii, Zakład Historii Pomorza Zachodniego, Szczecin 2000, ISBN: 83-7241-089-5, t. II, s. 633-634.
 
 
 
{{Przypisy}}
 
 
 
== Zobacz też ==
 
* [[w:Podział administracyjny Polski 1944-1946|Podział administracyjny Polski 1944-46]]
 
* [[w:Podział administracyjny Polski 1944-1950|Podział administracyjny Polski 1946-50]]
 
* [[w:Podział administracyjny Polski 1950-1957|Podział administracyjny Polski 1950-57]]
 
* [[w:Podział administracyjny Polski 1957-1975|Podział administracyjny Polski 1957-75]]
 
* [[w:Polska reforma administracyjna (1975)|Polska reforma administracyjna (1975)]]
 
* [[w:Podział administracyjny Polski 1975-1998|Podział administracyjny Polski 1975-98]]
 
* [[w:Reforma administracyjna w Polsce (1999)]]
 
 
 
[[Kategoria:Historia Szczecina|{{PAGENAME}}]]
 

Wersja z 16:01, 16 sie 2012

1946-1950

Województwo szczecińskie w latach 1946-1950

Województwo szczecińskie lub województwo zachodniopomorskie zostało utworzone z tzw. Ziem Odzyskanych po II wojnie światowej od Niemiec. 14 marca [[

SEKS