Zbigniew Lubas: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (zamienił w treści „" ” na „” ”)
 
(Nie pokazano 27 wersji utworzonych przez 2 użytkowników)
Linia 2: Linia 2:
  
 
== Życiorys ==
 
== Życiorys ==
Zbigniew Antoni Lubas urodził się [[27 lipca]] [[1906]] w Tąpkowicach (pow. Tarnowskie Góry) w rodzinie górniczej Piotra i Antoniny z Janatów. Jako uczeń gimnazjum w Dabrowie Górniczej uczestniczył w pracach Rejestratury Plebiscytowej. Uczestniczył także w III powstaniu śląskim (1921). Eksternistyczną maturę zdał gimnazjum przyrodniczo-matematycznym w Warszawie. Naukę kontynuował w Wyższej Szkole Muzycznej im. F. Chopina, której absolwentem został w 1937 roku. Potem udzielał lekcji śpiewu i dyrygował chórami w Warszawie.
+
'''Zbigniew Antoni Lubas''' urodził się [[27 lipca]] [[1906]] roku w Tąpkowicach (pow. Tarnowskie Góry) w rodzinie górniczej Piotra i Antoniny z Janatów. Jako uczeń gimnazjum w Dąbrowie Górniczej uczestniczył w pracach Rejestratury Plebiscytowej. Uczestniczył także w III powstaniu śląskim (1921). Eksternistyczną maturę zdał gimnazjum przyrodniczo-matematycznym w Warszawie. Naukę kontynuował w Wyższej Szkole Muzycznej im. F. Chopina, której absolwentem został w 1937 roku. Potem udzielał lekcji śpiewu i dyrygował chórami w Warszawie.
  
Zmobilizowany w 1939 roku, został wcielony do 1 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej. Uczestniczył w obronie Warszawy. Od marca 1940 roku był członkiem Związku Walki Zbrojnej (później AK). Do lipca 1944 roku wykładał na tajnych kompletach, ponadto zajmował się zabezpieczaniem dzieł sztuki i zbiorów bibliotecznych. Współpracował także z Polska Partią Robotniczą i Armią Ludową. Uczestniczył w powstaniu warszawskim. Po klęsce powstania dostał się do obozu w Pruszkowie, skąd uciekł w okolice Starego Sącza. Dowodził grupą minerów Batalionów Chłopskich o kryptonimie "Grupa Smugi". W tym czasie używał pseudonimów "Smuga” i "Kosa".
+
Zmobilizowany w 1939 roku, został wcielony do 1 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej. Uczestniczył w obronie Warszawy. Od marca 1940 roku był członkiem Związku Walki Zbrojnej (później AK). Do lipca 1944 roku wykładał na tajnych kompletach, ponadto zajmował się zabezpieczaniem dzieł sztuki i zbiorów bibliotecznych. Współpracował także z Polska Partią Robotniczą i Armią Ludową. Uczestniczył w powstaniu warszawskim. Po klęsce powstania dostał się do obozu w Pruszkowie, skąd uciekł w okolice Starego Sącza. Dowodził grupą minerów Batalionów Chłopskich o kryptonimie „Grupa Smugi”. W tym czasie używał pseudonimów „Smuga” i „Kosa”.
  
Po zakończeniu działań wojennych został skierowany przez ministra oświaty do pracy repolonizacyjnej na tzw. Ziemiach Odzyskanych. w lipcu 1945 roku wraz z żoną, lekarzem-ftyzjatrą, wyjechał do Szczecina, po drodze zatrzymując sie na kilka dni w Koszalinie. Tam swoim śpiewem uświetnił pierwszą akademię wojewódzką zorganizowaną z okazji lipcowego święta.
+
Po zakończeniu działań wojennych został skierowany przez ministra oświaty do pracy repolonizacyjnej na tzw. Ziemiach Odzyskanych. w lipcu 1945 roku wraz z żoną, lekarzem-ftyzjatrą, przyjechał do '''[[Szczecin|Szczecina]]''', po drodze zatrzymując się na kilka dni w [[Koszalin|Koszalinie]]. Tam swoim śpiewem uświetnił pierwszą akademię wojewódzką zorganizowaną z okazji lipcowego święta.
  
W Szczecinie był organizatorem pierwszego koncertu estradowego ''[[Nasz debiut]]'', który [[2 września]] [[1945]] roku dał wraz ze specjalnie na tę okazję powołanym zespołem o nazwie Teatr Grażyna (zespół ten stał się zaczątkiem wkrótce powołanego do życia [[Teatr Mały Zbigniewa Lubasa|Teatru Małego]]). Koncertował na rzecz Caritasu, harcerzy i różnych organizacji społecznych. Wraz z aktorem Janem Czabanowskim i ówczesnym szefem propagandy Komitetu Miejskiego PPR, Mieczysławem Michalczykiem, założył pierwszy w polskim Szczecinie teatr - [[Teatr Mały Zbigniewa Lubasa|Teatr Mały im. M. Buczka]]. Zespół pod jego kierownictwem dał 575 przedstawień, które obejrzało ponad sto tysięcy widzów.
+
W [[Szczecin|Szczecinie]] był współorganizatorem pierwszego koncertu estradowego ''Nasz debiut'', który [[2 września]] [[1945]] roku dał wraz z amatorskim zespołem o nazwie [[Teatr Grażyna]]. Koncertował na rzecz Caritasu, harcerzy i różnych organizacji społecznych.  
<br/><br/>  
+
 
=== Role teatralne Zbigniewa Lubasa (Teatr Mały w Szczecinie) ===
+
Wkrótce z z aktorem [[Jan Czabanowski|Janem Czabanowskim]] i ówczesnym szefem propagandy Komitetu Miejskiego PPR, Mieczysławem Michalczykiem, na bazie istniejącego [[Teatr Grażyna|Teatru Grażyna]] założył pierwszy w polskim [[Szczecin|Szczecinie]] półzawodowy zespół aktorski o nazwie Teatr Mały im. M. Buczka, który w świadomości widzów funkcjonował jako [[Teatr Mały Zbigniewa Lubasa]]. Zespół ten pod jego kierownictwem dał 575 przedstawień, które obejrzało ponad sto tysięcy widzów.
 +
 
 +
Po likwidacji teatru w 1948 roku, podjął próby utworzenia w mieście teatru o profilu muzycznym. Uczestniczył w pracach tzw. Studia Operowego. Aktywnie działał w Związku Zawodowym Pracowników Kultury. Organizował społeczne ogniska artystyczne, w których był nauczycielem. Udzielał także prywatnie lekcji śpiewu. Był dyrygentem Chóru Miłośników Opery Ludowej. Dawał koncerty, wykonując m.in. pieśni Stanisława Moniuszki, a także arie operowe Georgesa Bizeta i Charlesa Gounoda. W ramach eksperymentu scenicznego wystawił ''Halkę'', tylko z własnym udziałem. Zmieniając miejsca na scenie, informował słuchaczy, czyją partię będzie za chwilę śpiewać.
 +
 
 +
W sez. 1949/50 występował na scenach Teatrów Dramatycznych (Teatr Polski, Teatr Nowy) w Poznaniu. Zagrał m.in. Dyrektora w ''Cemencie'' Juliusza Wirskiego, Romana w ''Dzieciach słońca'' Maksyma Gorkiego, Don Antonia w ''Zielonym gilu'' Tirso de Moliny.
 +
 
 +
W 1966 roku na kilka lat opuścił [[Szczecin]], ucząc m.in. śpiewu w Liceum Pedagogicznym w Końskich. Do [[Szczecin|Szczecina]] powrócił w 1971 roku. Kierował kilkoma chórami, m.in. „Malwa” Spółdzielni Mieszkaniowej „Wspólny Dom” i „Kalina” Spółdzielczego Domu Kultury.
 +
 
 +
Był członkiem rzeczywistym Związku Zawodowego Artystów Scen Polskich (od 1946) i Polskiego Związku Chórów i Orkiestr. Należał do PPR, a potem PZPR. Aktywnie działał w ZBoWiD.
 +
 
 +
Zmarł [[17 kwietnia]] [[1984]] roku w [[Szczecin|Szczecinie]]. Został pochowany na [[Cmentarz Centralny|Cmentarzu Centralnym]] (kw. [http://cmentarze.szczecin.pl/Cmentarze/chapter_11975.asp?smode=3&p1oid=C63C7BCB763040CCBB82A5D194F1E496&p2oid=B5219359931B472E86FA130D09B298C9// 85a-8-5]).
 +
<br/><br/>
 +
.
 +
 
 +
== Twórczość teatralna (Teatr Mały w Szczecinie) ==
 
{| class="wikitable"
 
{| class="wikitable"
! Postać
 
 
! Tytuł
 
! Tytuł
 
! Autor
 
! Autor
 
! Reżyseria
 
! Reżyseria
 +
! Postać
 
! Data premiery
 
! Data premiery
 
|-
 
|-
|Burczyński
 
 
|Grube ryby
 
|Grube ryby
 
|Michał Bałucki  
 
|Michał Bałucki  
|Jan Czabanowski
+
|[[Jan Czabanowski]]
 +
|Burczyński
 
|26 grudnia 1945
 
|26 grudnia 1945
 
|-
 
|-
|Obsada aktorska
 
 
|Majster i czeladnik
 
|Majster i czeladnik
 
|Józef Korzeniowski  
 
|Józef Korzeniowski  
|Hanna Rajkowska
+
|[[Hanna Rajkowska]]
 +
|obsada aktorska
 
|21 lutego 1946
 
|21 lutego 1946
 
|-
 
|-
|Obsada aktorska
 
 
|Śmiech to zdrowie (rewia)
 
|Śmiech to zdrowie (rewia)
 
|
 
|
|Jan Czabanowski
+
|[[Jan Czabanowski]]
 +
|obsada aktorska
 
|21 marca 1946
 
|21 marca 1946
 
|-
 
|-
|Pacjent
 
 
|Gdzie diabeł nie może
 
|Gdzie diabeł nie może
 
|Roman Niewiarowicz
 
|Roman Niewiarowicz
|Jan Czabanowski
+
|[[Jan Czabanowski]]
 +
|Pacjent
 
|6 lipca 1946
 
|6 lipca 1946
 
|-
 
|-
 +
|Dwadzieścia dni kozy
 +
|Maurice Hennequin, Pierre Veber
 +
|[[Jan Czabanowski]]
 
|Polyte
 
|Polyte
|Dwadzieścia dni kozy
 
|Maurice Hennequin
 
|Jan Czabanowski
 
 
|10 września 1946
 
|10 września 1946
 
|-
 
|-
|Obsada aktorska
 
 
|Humor i piosenki (program estradowy)
 
|Humor i piosenki (program estradowy)
 
|  
 
|  
|Jan Czabanowski
+
|[[Jan Czabanowski]]
 +
|obsada aktorska
 
|25 grudnia 1946
 
|25 grudnia 1946
 
|-
 
|-
|Bernard Mazgaj
 
 
|Tancerka Rosita
 
|Tancerka Rosita
 
|Francis Arnold, Ernst Bach   
 
|Francis Arnold, Ernst Bach   
|Jan Czabanowski
+
|[[Jan Czabanowski]]
 +
|Bernard Mazgaj
 
|25 stycznia 1947
 
|25 stycznia 1947
 
|-
 
|-
|Profesor Wilfinger
 
 
|Matura
 
|Matura
 
|Lászlo Fodor   
 
|Lászlo Fodor   
 
|Nuna Młodziejowska-Szczurkiewiczowa
 
|Nuna Młodziejowska-Szczurkiewiczowa
 +
|Profesor Wilfinger, nauczyciel gimnazjalny
 
|16 listopada 1947
 
|16 listopada 1947
 
|-
 
|-
 
 
|}
 
|}
<br/><br/>  
+
<br/><br/>
Po likwidacji teatru w 1948 roku, podjął próby utworzenia w mieście Teatru Małego o profilu muzycznym. Uczestniczył w pracach tzw. Studia Operowego. Aktywnie działał w Związku Zawodowym Pracowników Kultury. Organizował społeczne ogniska artystyczne, w których był nauczycielem. Udzielał także prywatnie lekcji śpiewu. Był dyrygentem Chóru Miłosników Opery Ludowej.
 
 
 
W 1966 roku opuścił na kilka lat Szczecin. Uczył śpiewu w Liceum Pedagogicznym w Końskich. Do Szczecina powrócił w 1971 roku. Kierował kilkoma chórami, m.in. "Malwa” Spółdzielni Mieszkaniowej "Wspólny Dom” i "Kalina” Spółdzielczego Domu Kultury.
 
 
 
Był członkiem rzeczywistym Związku Zawodowego Artystów Scen Polskich (od 1946) i Polskiego Związku Chórów i Orkiestr. Należał do PPR, a potem PZPR. Aktywnie działał w ZBoWiD.
 
  
Zmarł [[17 kwietnia]] [[1984]] roku w Szczecinie. Został pochowany na [[Cmentarz Centralny|Cmentarzu Centralnym]] (kw. 85a-8-5).
+
==  ==
 +
<gallery widths=450 heights=400 perrow=2>
 +
Plik:Teatr Maly03.jpg|Kazimierz Stojanowicz, Mieczysław Michalczyk, Józef Widawski, [[Zbigniew Lubas]] (''fot. [[Anatol Weczer]]'')
 +
Plik:Newada_Edward13.jpg|Afisz imprezy z udziałem Zbigniewa Lubasa (Ze zbiorów [[Archiwum Państwowe w Szczecinie|Archiwum Państwowego]] w [[Szczecin|Szczecinie]])
 +
</gallery>
 
<br/><br/>
 
<br/><br/>
  
Linia 89: Linia 101:
 
* ''Almanach sceny polskiej 1945/46'', Instytut Sztuki PAN, Warszawa 1947
 
* ''Almanach sceny polskiej 1945/46'', Instytut Sztuki PAN, Warszawa 1947
 
* ''Almanach sceny polskiej 1946/47'', Instytut Sztuki PAN, Warszawa 1948   
 
* ''Almanach sceny polskiej 1946/47'', Instytut Sztuki PAN, Warszawa 1948   
* ''Encyklopedia Szczecina'' t. 1 A-O (pod red. Tadeusza Białeckiego, autor hasła Ryszard Markow), Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 1999
+
* ''[[Encyklopedia Szczecina]]'' t. I A-O (pod red. [[Tadeusz Białecki|Tadeusza Białeckiego]], autor hasła [[Ryszard Markow]]), [[Uniwersytet Szczeciński]], [[Szczecin]] 1999
* Ryszard Markow, ''Pierwszy teatr'' w: ''Ku Słońcu 125. Księga z miasta umarłych'' (pod red. Mariusza Czarnieckiego), Wyd. Glob, Szczecin 1987
+
* [[Ryszard Markow]], ''Pierwszy teatr'' w: ''Ku Słońcu 125. Księga z miasta umarłych'' (pod red. [[Mariusz Czarniecki|Mariusza Czarnieckiego]]), Wyd. Glob, [[Szczecin]] 1987
 
{{DEFAULTSORT:Lubas, Zbigniew}}
 
{{DEFAULTSORT:Lubas, Zbigniew}}
  

Aktualna wersja na dzień 15:11, 20 sty 2017

Zbigniew Antoni Lubas (1906-1984) – śpiewak-baryton, muzyk, aktor, dyrektor pierwszego teatru w Szczecinie

Życiorys

Zbigniew Antoni Lubas urodził się 27 lipca 1906 roku w Tąpkowicach (pow. Tarnowskie Góry) w rodzinie górniczej Piotra i Antoniny z Janatów. Jako uczeń gimnazjum w Dąbrowie Górniczej uczestniczył w pracach Rejestratury Plebiscytowej. Uczestniczył także w III powstaniu śląskim (1921). Eksternistyczną maturę zdał gimnazjum przyrodniczo-matematycznym w Warszawie. Naukę kontynuował w Wyższej Szkole Muzycznej im. F. Chopina, której absolwentem został w 1937 roku. Potem udzielał lekcji śpiewu i dyrygował chórami w Warszawie.

Zmobilizowany w 1939 roku, został wcielony do 1 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej. Uczestniczył w obronie Warszawy. Od marca 1940 roku był członkiem Związku Walki Zbrojnej (później AK). Do lipca 1944 roku wykładał na tajnych kompletach, ponadto zajmował się zabezpieczaniem dzieł sztuki i zbiorów bibliotecznych. Współpracował także z Polska Partią Robotniczą i Armią Ludową. Uczestniczył w powstaniu warszawskim. Po klęsce powstania dostał się do obozu w Pruszkowie, skąd uciekł w okolice Starego Sącza. Dowodził grupą minerów Batalionów Chłopskich o kryptonimie „Grupa Smugi”. W tym czasie używał pseudonimów „Smuga” i „Kosa”.

Po zakończeniu działań wojennych został skierowany przez ministra oświaty do pracy repolonizacyjnej na tzw. Ziemiach Odzyskanych. w lipcu 1945 roku wraz z żoną, lekarzem-ftyzjatrą, przyjechał do Szczecina, po drodze zatrzymując się na kilka dni w Koszalinie. Tam swoim śpiewem uświetnił pierwszą akademię wojewódzką zorganizowaną z okazji lipcowego święta.

W Szczecinie był współorganizatorem pierwszego koncertu estradowego Nasz debiut, który 2 września 1945 roku dał wraz z amatorskim zespołem o nazwie Teatr Grażyna. Koncertował na rzecz Caritasu, harcerzy i różnych organizacji społecznych.

Wkrótce z z aktorem Janem Czabanowskim i ówczesnym szefem propagandy Komitetu Miejskiego PPR, Mieczysławem Michalczykiem, na bazie istniejącego Teatru Grażyna założył pierwszy w polskim Szczecinie półzawodowy zespół aktorski o nazwie Teatr Mały im. M. Buczka, który w świadomości widzów funkcjonował jako Teatr Mały Zbigniewa Lubasa. Zespół ten pod jego kierownictwem dał 575 przedstawień, które obejrzało ponad sto tysięcy widzów.

Po likwidacji teatru w 1948 roku, podjął próby utworzenia w mieście teatru o profilu muzycznym. Uczestniczył w pracach tzw. Studia Operowego. Aktywnie działał w Związku Zawodowym Pracowników Kultury. Organizował społeczne ogniska artystyczne, w których był nauczycielem. Udzielał także prywatnie lekcji śpiewu. Był dyrygentem Chóru Miłośników Opery Ludowej. Dawał koncerty, wykonując m.in. pieśni Stanisława Moniuszki, a także arie operowe Georgesa Bizeta i Charlesa Gounoda. W ramach eksperymentu scenicznego wystawił Halkę, tylko z własnym udziałem. Zmieniając miejsca na scenie, informował słuchaczy, czyją partię będzie za chwilę śpiewać.

W sez. 1949/50 występował na scenach Teatrów Dramatycznych (Teatr Polski, Teatr Nowy) w Poznaniu. Zagrał m.in. Dyrektora w Cemencie Juliusza Wirskiego, Romana w Dzieciach słońca Maksyma Gorkiego, Don Antonia w Zielonym gilu Tirso de Moliny.

W 1966 roku na kilka lat opuścił Szczecin, ucząc m.in. śpiewu w Liceum Pedagogicznym w Końskich. Do Szczecina powrócił w 1971 roku. Kierował kilkoma chórami, m.in. „Malwa” Spółdzielni Mieszkaniowej „Wspólny Dom” i „Kalina” Spółdzielczego Domu Kultury.

Był członkiem rzeczywistym Związku Zawodowego Artystów Scen Polskich (od 1946) i Polskiego Związku Chórów i Orkiestr. Należał do PPR, a potem PZPR. Aktywnie działał w ZBoWiD.

Zmarł 17 kwietnia 1984 roku w Szczecinie. Został pochowany na Cmentarzu Centralnym (kw. 85a-8-5).

.

Twórczość teatralna (Teatr Mały w Szczecinie)

Tytuł Autor Reżyseria Postać Data premiery
Grube ryby Michał Bałucki Jan Czabanowski Burczyński 26 grudnia 1945
Majster i czeladnik Józef Korzeniowski Hanna Rajkowska obsada aktorska 21 lutego 1946
Śmiech to zdrowie (rewia) Jan Czabanowski obsada aktorska 21 marca 1946
Gdzie diabeł nie może Roman Niewiarowicz Jan Czabanowski Pacjent 6 lipca 1946
Dwadzieścia dni kozy Maurice Hennequin, Pierre Veber Jan Czabanowski Polyte 10 września 1946
Humor i piosenki (program estradowy) Jan Czabanowski obsada aktorska 25 grudnia 1946
Tancerka Rosita Francis Arnold, Ernst Bach Jan Czabanowski Bernard Mazgaj 25 stycznia 1947
Matura Lászlo Fodor Nuna Młodziejowska-Szczurkiewiczowa Profesor Wilfinger, nauczyciel gimnazjalny 16 listopada 1947





Odznaczenia

  • Krzyż Virtuti Militari V kl.
  • Krzyż Powstańczy
  • Medal za Warszawę 1939-1945
  • Krzyż Partyzancki



Źródła

Bibliografia




IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz