Łękno

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Łękno
Łękno
Łękno
Typ Osiedle administracyjne
Dzielnica Śródmieście
Nazwa niemiecka Westend
Populacja 3 452
Położenie na planie Szczecina
Szczecin Lekno 2010-05.png

Łękno (niem. Westend) – część miasta i osiedle administracyjne Szczecina, będące jednostką pomocniczą miasta, położone w północno-zachodniej części Śródmieścia. Osiedle graniczy z osiedlami (licząc od północy, zgodnie w ruchem wskazówek zegara): Niemierzyn, Niebuszewo-Bolinko, Śródmieście-Północ, Turzyn i Pogodno. Na terenie osiedla znajduje się Park Kasprowicza. Największym akwenem Łękna jest Jezioro Rusałka.

  • Według danych z 29 kwietnia 2012 w osiedlu na pobyt stały zameldowanych było 3 452 osób[1].
  • Samorząd osiedla Łękno został ustanowiony w 1990 roku[2].

Historia

Łękno usytuowane jest po obu stronach al. Wojska Polskiego (niem. Falkenwalderstraße) i terenach do niej przyległych. Od północnego-wschodu graniczy ze Śródmieściem, od północnego-zachodu z Niebuszewem, od południa z Turzynem a od strony zachodniej z Pogodnem, od którego oddziela je linia kolejowa. To tu okryto osadę ze schyłku V okresu epoki brązu i kultury halsztackiej epoki żelaza. Sama zaś dzielnica powstała w latach 70-tych XIX wieku. Zlokalizowano ją na zalesionych terenach majątku Friedrichshof, położonego na zachód od Fortu Wilhelma. Dokładnie pomiędzy ulicami: Wawrzyniaka, Królowej Korony Polskiej i al. Wojska Polskiego (główna oś komunikacyjna łączącą dzielnicę z centrum miasta).

Powstanie folwarku datuje się na koniec średniowiecza. W XVI wieku jego właścicielami byli Blucher i Braunschweig. W XVIII wieku przez 40 lat folwark był w posiadaniu Gustava Heinricha Enkewert’a. Na początku XIX wieku, przeszedł w ręce Gampeg’o. Na polach Friedrichshofu znajdował się duży plac ćwiczeń wojskowych, który przeniesiono tam po 1818 roku ze wzgórz za Nowym Turzynem.

Majątek Friedrichshof składał się z: domu mieszkalnego, stodoły, stajni oraz 11,5 włók gruntów (należących do miasta), łąki położonej nad Parnicą oraz łąki przy Odrze - na Drzetowie. Pierwszym właścicielem majątku był sołtys Friedrich Carow (1792), ostatnim - wdowa Julie Moses (1871). W 1864 roku jej mąż Hirsch Moses rozparcelował majątek korzystając z usług geodety H. Mullera, lecz i tak główna część pozostała w rękach jednego właściciela. Z zaprojektowanych na terenie majątku Friedrichshof oraz Zastrowschen Landhuten w 1864 roku ulic, na odcinku od ul. Malczewskiego do Zastrow Platz[3] część była na tyle w 1875 roku zabudowana, że nadano im nazwy: Birkenallee (ob. ul. Malczewskiego), Alleestraße (ob. ul. Bohaterów Warszawy), Kastanienallee (ob. ul. Mickiewicza na odcinku od al. Wojska Polskiego do al. Boh. Warszawy) oraz Werderstraße (ob. ul. Królowej Korony Polskiej).

W 1871 roku do majątku przynależały: folwark Friedrichshof, łąka nad Parnicą, działki (dołączone z majątku Schwankenheim i posiadłości miejskiej Petrihof). W tym samym roku - 10 lipca - majątek sprzedano wraz z należącą do niego posiadłością Grünhof, młynami Steinfurthschemühle i Malzmühle oraz łąką na Niemierzynie. Według kontraktu z 10 lipca 1871 roku Julia Moses sprzedała obydwa swoje majątki Friedrichshof i Schwankenheim. Nabywcą była spółka budowlana Gesselschaft Westend, Bauverein auf Aktien, która zapłaciła 300 000 talarów.

Sama spółka powstała w lipcu 1871 roku. Utworzyli ją szczecińscy przemysłowcy: Johannes Quistorp, Heinrich Christoph Burmeister oraz August Horn. Jej zadaniem statutowym była budowa willowej dzielnicy na obrzeżach Szczecina, przeznaczonej dla szczecińskich elit. Działalność rozpoczęto od skupywania gruntów, które znajdowały się na obszarze dzisiejszych dzielnic Pogodna i Łękna. Nazwa majątku Friedrichshof używana była od 1817 roku i pochodzi od imienia pierwszego właściciela- Friedricha Carow.

Jako pierwsze wybudowano domki dla robotników przy ul. Wawrzyniaka. Były one przeznaczone dla przyszłych budowniczych nowej dzielnicy. Idea stworzenia tej dzielnicy oparta była na analogicznej budowie prowadzonej w Berlinie-Charlottenburgu (wzorowanej na rozwiązaniach angielskich). Wschodni kraniec dzielnicy wyznacza Plac Szarych Szeregów. Spółka Westend sprzedawała nie tylko grunty, ale także parcele wraz z zabudową. Wille posiadały nie tylko zróżnicowany wygląd dzięki indywidualnym projektom, ale także różnorodne gabaryty.

W sprawozdaniu Królewskiej Dyrekcji Policji z 1875 roku zapisano, że na terenie majątku Friedrichshof ulice otrzymały numeracje domów. Przy ul. Bohaterów Warszawy wydzielono następujące numery: 15, 16 - Zakład Bethanien, 18, 19 - huta szkła Charlothental 1 i 2, 22 - Ernestinenhof, 23 - Friedrichshof. Przy al. Wojska Polskiego wydzielono 19 działek, przy ul. Mickiewicza na odcinku od al. Wojska Polskiego do al. Bohaterów Warszawy - 5 działek: nr 15 - Szkoła Nowego Turzyna, nr 17 - Szczecińskie Tramwaje Konne, gdzie mieszkał właściciel i nauczyciel jazdy konnej Kruger. W 1896 roku wraz z budową nowej fabryki samochodów braci Stoewer, rozpoczął się proces uprzemysłowienia dzielnicy.

Rozwój szkolnictwa w Łęknie datuje się na początek XX wieku Powstały wówczas dwie szkoły dla dzielnicy Westend położone na terenie obecnej dzielnicy Turzyn. Była to szkoła dla chłopców Szkoła Gminna nr 15 Westend-Knabenschule (niem. Gemeindeschule 15 1. Westend-Knabeschule), kierowana przez Artura Wetzla. Szkoła ta znajdowała się przy ul. Tarczyńskiego 1. Druga szkoła przeznaczona dla dziewcząt, była to Szkoła Gminna nr 16 Westend-Mädchenschule (niem. Gemeindeschule 15 2. Westend-Mädschenschule) przy ul.Mickiewicza 26. Szkoła ta kierowana była przez Arno Groegera.

W 1990 roku Łękno zamieszkiwało ponad 5 tys. osób. W październiku 2010 roku osiedle Łękno zamieszkiwało 3505 osób.

Jest to typowo willowa dzielnica z dużą ilością terenów zielonych, rekreacyjnych, dużą ilością punktów gastronomicznych, granicząca bezpośrednio z centrum Szczecina. Obecnie całkowicie zatarły się granice pomiędzy dzielnicami Pogodno i Łękno. Sama nazwa dzielnicy kojarzona jest z zabudową w okolicy nieczynnego już dworca kolejowego Szczecin Łękno.

Przypisy

  1. Liczba mieszkańców. W: Biuletyn informacji Publicznej Urzędu Miasta Szczecin [on-line]. [Przeglądany 8 kwietnia 2013]. Dostępny w: http://bip.um.szczecin.pl/umszczecinbip/chapter_50049.asp
  2. Uchwała Nr VIII/53/90 Rady Miejskiej w Szczecinie z dnia 28 listopada 1990 r. w sprawie utworzenia w mieście Szczecinie dzielnic i osiedli. W: Biuletyn informacji Publicznej Urzędu Miasta Szczecin [on-line]. [Przeglądany 8 kwietnia 2013]. Dostępny w: http://bip.um.szczecin.pl/UMSzczecinBIP/files/D1CEFF308A2D43CDB87DCF30B00845BE/53-90.pdf
  3. XIX-wieczna nazwa terenu pomiędzy Wojska Polskiego a Arkońską - obecnie głównie Park Kasprowicza

Zobacz też

Linki zewnętrzne



IES64.png
Autor opracowania: Marek Łuczak