Alicja Maciejowska

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Alicja Maciejowska
dziennikarka radiowa, publicystka
Data urodzenia 23 kwietnia 1929
Miejsce urodzenia Warszawa
Data śmierci 16 listopada 2016
Miejsce śmierci Warszawa
Miejsce spoczynku Cmentarz Ewangelicko-Reformowany w Warszawie (kw. W-1-12)


Alicja Maciejowska (1929-2016) – dziennikarka radiowa, reportażystka, publicystka

STRONA W BUDOWIE



Życiorys

Alicja Klara Natalia Maciejowska z d. Neufeld urodziła się 23 kwietnia 1929 roku w Warszawie. Ukończyła studia na Wydziale Reżyserii Dźwięku w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Warszawie i na Wydziale Historii i Filozofii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Jeszcze podczas studiów związała się z wydawnictwem „Czytelnik”. Artykuły publikowała w czasopismach kulturalnych Warszawy, Łodzi i Wrocławia. Pisała także do ogólnopolskich tygodników satyrycznych „Szpilki” i „Mucha”. Jako asystent reżysera współpracowała z warszawskimi teatrami Polskim i Narodowym.

Od 1954 roku pracowała jako dziennikarka w rozgłośniach Polskiego Radia w Łodzi. Specjalizowała się w reportażach i montażach literackich.

Od 1957 roku związana ze Szczecinem. W tutejszej rozgłośni radiowej specjalizowała się w audycjach dotyczących środowisk twórczych Szczecina. Po odejściu z rozgłośni Niny Rydzewskiej, została kierownikiem Redakcji Literackiej. Wkrótce jednak została z tego stanowiska zwolniona za dopuszczenie do emisji wiersza, w którym cenzura dopatrzyła się aluzji do ówczesnego I sekretarza PZPR Władysława Gomułki.

Pod koniec 1957 roku podjęła pracę w nowo tworzonym w Doświadczalnym Ośrodku Telewizyjnym w Szczecinie (od 1961 Ośrodek TVP). Była reżyserem i realizatorem TV. Realizowała m.in. popularne cykle telewizyjne dla dzieci (dobranocka Wicek Marynarzyk) i młodzieży (Studio młodych).

Od 1961 do grudnia 1962 roku mieszkała w Koszalinie, gdzie jej mąż, reżyser Jan Maciejowski, kierował (dyrektor naczelny i artystyczny) Bałtyckim Teatrem Dramatycznym im. Juliusza Słowackiego. Krótko pracowała w koszalińskiej rozgłośni PR.

Po powrocie do rozgłośni szczecińskiej w 1963 roku kontynuowała pracę w Redakcji Literackiej, kierowanej przez Alinę Głowacką. Wraz z Aliną Głowacką uchodziła za współtwórczynię polskiej szkoły reportażu radiowego. Obie stworzyły jeden z najsłynniejszych tandemów reporterskich w historii Polskiego Radia. Przygotowywała liczne reportaże, audycje kulturalne i publicystyczne, audycje literackie oraz cykle radiowe, m.in. cykl poświęcony historii szczecińskiej rozgłośni radiowej (1965). Reżyserowała słuchowiska radiowe i audycje poetyckie. Przygotowywała również audycje dla programu ogólnopolskiego.

Była autorką adaptacji sztuki Oskarżony Andrzeja Kijowskiego, wystawionej w Teatrze Krypta w reż. Jana Maciejowskiego (16 kwietnia 1966).

W 1970 roku przeniosła się do Warszawy, gdzie została reporterką i reportażystką Programu III Polskiego Radia. Była autorką reportażowo-literackiego cyklu Tylko dla pań, uznawanego za jedno z najważniejszych osiągnięć twórczości radiowej. Nadal utrzymywała kontakty z rozgłośnią radiową w Szczecinie. Była m.in. autorką reportaży o szczecińskiej „Solidarności”.

W pierwszych dniach stanu wojennego została aresztowana, a następnie internowana. Początkowo przebywała w więzieniu w Olszynce Grochowskiej, a później w Ośrodku Odosobnienia dla Internowanych Kobiet w Gołdapi, gdzie spotkała również internowaną Alinę Głowacką. Po wyjściu na wolność w trybie natychmiastowym została zwolniona z radia i objęta wieloletnim zakazem pracy w tej instytucji. Do pracy w Polskim Radiu została przywrócona dopiero po 1989 roku. W latach 1990-1992 kierowała Redakcją Reportaży Programu I PR w Warszawie. Po przejściu na emeryturę współpracowała ze Studiem Reportażu i Dokumentu Polskiego Radia.

W połowie lat osiemdziesiątych wraz z Aliną Głowacką i Władysławem Daniszewskim współredagowała pismo „Solidarność Radia i TV”, Zajmowała się również kolportażem prasy podziemnej i książek wydawanych w drugim obiegu. W 1987 roku rozpoczęła gromadzenie dokumentacji dotyczącej tzw. Obławy Augustowskiej, uznanej za największą zbrodnię dokonaną przez Rosjan na Polakach po II wojnie światowej. Razem ze swoją przyjaciółką, aktorką Marią Chwalibóg, działała w Obywatelskim Komitecie Poszukiwań Mieszkańców Suwalszczyzny Zaginionych w Lipcu 1945 roku. Owocem tych poszukiwań była wydana w 2010 roku książka Przerwane życiorysy. Obława Augustowska – lipiec 1945 r., w której opisywała losy rodzin z północno-wschodniej Polski, zaginionych bez śladu w lipcu 1945 roku.

Należała do Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich.

Zmarła 16 listopada 2016 roku w Warszawie. Została 23 listopada pochowana na Cmentarzu Ewangelicko-Reformowanym w Warszawie przy ul. Żytniej 42 (kw. W-1-12).

Radio i telewizja (Szczecin)

Audycje radiowe (wybór)

  • 1957Spór o teatrzyk (audycja kulturalna)
  • 1958Nina Rydzewska i jej twórczość (audycja kulturalna)
  • 1958Szczecin znany i nieznany (audycja kulturalna) - współaut. Stanisław Borowiecki
  • 1959Oscylująca Melpomena (audycja kulturalna)
  • 1960Mówią fakty (audycja historyczna)
  • 1965Dwudziestolecie teatru (audycja kulturalna) - współaut. Alina Głowacka
  • 1965Dwadzieścia lat piosenki szczecińskiej (audycja kulturalna) - współaut. Alina Głowacka
  • 1965Radio z przodu i z tyłu (audycja dokumentalna) - współaut. Alina Głowacka
  • 1966Płeć i charakter (reportaż) - współaut. Alina Głowacka
  • 1966Opowieść odrzańska (audycja historyczna) - współaut. Alina Głowacka
  • 1967Imiona ulic (reportaż) - współaut. Józef Bursewicz
  • 1967Szczecin, godzina 0.15 i dalsze (reportaż) - współaut. Alina Głowacka
  • 1969Szczecin ma 24 lata (audycja dokumentalna) - współaut. Alina Głowacka
  • 1969Czas przypomniany (audycja dokumentalna) - współaut. Alina Głowacka
  • 1969Nadzieja. Rzecz o Mierzyńskich rybaczkach (reportaż) - współaut. Alina Głowacka
  • 1970Ach, co to był za ślub (audycja dokumentalna) - współaut. Alina Głowacka
  • 1970Otworzyć oczy (reportaż) - współaut. Alina Głowacka
  • 1970Zdzisław Karczewski (reportaż) - współaut. Alina Głowacka
  • 1971Turniej pięciu milionów (reportaż) - współaut. Alina Głowacka
  • 1980Protokół pewnego zebrania (reportaż) - współaut. Alina Głowacka
  • 1980Związkowcy (reportaż) - współaut. Alina Głowacka
  • 1995Epitafium dla Łupaszki (audycja dokumentalna) - współaut. Alina Głowacka
  • 1999Tamci wspaniali chłopcy na swych warczących maszynach (audycja dokumentalna)



Cykle radiowe

  • 1964Czas przeszły, teraźniejszy... (cykl historyczny)
  • 1966Kawiarnia literacka - współaut. Alina Głowacka
  • 1968Studenci o sobie - cykliczna audycja realizowana przez studentów pod opieką Alicji Maciejowskiej i Lesława Skindera
  • lata 60.Czas przeszły, czas teraźniejszy – rozmowy z pionierami o organizacja życia w powojennym Szczecinie - współaut. Alina Głowacka
  • lata 60.- 90.Szczeciński notatnik kulturalny - współaut. m.in. Zofia Burska, Grzegorz Fedorowski, Jerzy Jurczyk, Halina Lizińczyk, Alina Głowacka, Zbigniew Pawlicki
  • Encyklopedia Pomorza Zachodniego - współaut. Alina Głowacka
  • Szczeciński magazyn turystyczny - współaut. Alina Głowacka
  • Turniej miast - współaut. Alina Głowacka
  • Kawiarnia pod antenką - współaut. Alina Głowacka
  • Bale kapitańskie - współaut. Alina Głowacka



Słuchowiska radiowe

Tytuł Autor Reżyseria Adaptacja radiowa Obsada Data pierwszej emisji
Kolorowa nędza i blask Anna Kochanowska Alicja Maciejowska 13 kwietnia 1958
Dzieci Jerzy Sawiuk Alicja Maciejowska 7 października 1958
Oskarżony Andrzej Kijowski Alicja Maciejowska aktorzy teatrów szczecińskich 27 marca 1961
Baśń zimowa wiersze różnych poetów Alicja Maciejowska Edward Balcerzan, Bogusława Latawiec Andrzej Kopiczyński, Mirosława Lombardo 21 grudnia 1963
Czapka (z cyklu: Opowieści pięciu mórz) Czesław Czerniawski Alicja Maciejowska Włodzimierz Grabowski, Marian Nosek 28 grudnia 1963
Serwal Danuta Hrechorowicz Alicja Maciejowska Maria Bakka, Halina Dobrowolska, Andrzej Kopiczyński, Janusz Marzec, Marian Nosek, Wanda Rucińska, Antoni Szubarczyk, Eugeniusz Wałaszek 12 sierpnia 1965
Rzecz o Chopinie Alicja Maciejowska Irena kajzer, Andrzej Mleczko 20 maja 1969
Warszawa bohaterska Krzysztof Kamil Baczyński, Jan Lechoń, Cyprian Kamil Norwid Alicja Maciejowska Danuta Chudzianka, Florian Staniewski 29 sierpnia 1969



Programy telewizyjne

Tytuł Autor Reżyseria Realizacja TV Forma twórczości Data pierwszej emisji
Wicek Marynarzyk (program cykliczny) Marian Syganiec (pomysłodawca), Irena Łuczak, Beata Furdel i inni Alicja Maciejowska realizacja TV 1960
Studio młodych (program cykliczny) Andrzej Androchowicz Alicja Maciejowska, Andrzej Skarzyński realizacja TV 1961-1962
SFOS - Ziemi Szczecińskiej Andrzej Androchowicz Alicja Maciejowska realizacja TV 22 stycznia 1962
Kramik z muzami (program cykliczny) Andrzej Androchowicz prowadzenie 19 marca 1962



Publicystyka

  • 1996Odchodzę z życia, „Odra” 1996 nr 36/12, s. 8-17
  • 1997Nie martwcie się o mnie: Sylwetka Haliny Sosnowskiej, „Niepodległość i Pamięć” 1997 nr 4/1, s. 261-286
  • 2004Pisane mikrofonem (wspólnie z Aliną Głowacką), Wydawnictwo Kadruk Szczecin, Oficyna Druków Niskonakładowych Olsztyn
  • 2010Przerwane życiorysy – Obława Augustowska, lipiec 1945 r., Instytut Pamięci Narodowej, Olsztyn




Nagrody i wyróżnienia

  • 1969 – I nagroda (wspólnie z Aliną Głowacką) w konkursie Polskiego Radia na reportaż literacki Nadzieja. Rzecz o mrzeżyńskich rybaczkach
  • 1989 – nagroda Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich za reportaże radiowe
  • 1991 – Złoty Mikrofon Polskiego Radia
  • 1995 – nagroda w ogólnopolskim konkursie Stowarzyszenia Radia Publicznego za reportaż o Halinie Sosnowskiej



Odznaczenia

  • 2007 – Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
  • Złota Odznaka Rozgłośni Szczecińskiej



Ciekawostki

  • W 1996 w Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu Szczecińskiego powstała praca magisterska M. Jankowskiej Struktura radiowego reportażu literackiego na przykładzie zrealizowanych w Polskim Radiu Szczecin reportaży Aliny Głowackiej i Alicji Maciejowskiej. Praca została napisana pod kierunkiem prof. dra hab. Erazma Kuźmy
  • Po śmierci dziennikarki, jej córka Agnieszka Maciejowska, przekazała do Fundacji Ośrodka KARTA spuściznę po matce, w postaci notatek, maszynopisów reportaży i audycji radiowych z okresu pracy w Polskim Radiu, a także materiały dokumentujące tzw. obławę augustowską



Źródła

Bibliografia





IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz