Andrzej May

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Andrzej May
aktor, reżyser, pedagog, dyrektor teatru
brak zdjecia
Andrzej May jako Stanisław Połaniecki w serialu „Rodzina Połanieckich”
Data urodzenia 3 marca 1934
Miejsce urodzenia Kalisz
Data śmierci 7 grudnia 1993
Miejsce śmierci Szczecin
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny w Szczecinie (kw. 18A-10-10)
Lokalizacja grobu zobacz na mapie


Andrzej May (1934-1993) – aktor teatralny i filmowy, reżyser, pedagog, dyrektor teatru

Życiorys

Andrzej May urodził się 3 marca 1934 roku w Kaliszu. Podczas wojny wraz z rodziną opuścił miasto. Do Kalisza powrócił po jego wyzwoleniu i zamieszkał przy ul. Harcerskiej. Uczęszczał do szkoły podstawowej Repphana przy ul. Polnej, a w latach 1950-1953 do Liceum Ogólnokształcącego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci (d. Gimnazjum i Liceum im. T. Kościuszki). Jako przyszły aktor nie zdradzał swoich zainteresowań teatrem. Nie należał do uczniów udzielających się artystycznie, był za to aktywnym działaczem społecznym. Od 8. klasy pełnił funkcję Sekretarza Zarządu Szkolnego ZMP. Studia aktorskie ukończył w łódzkiej PWST w roku akademickim 1957/58.

Kolejno był aktorem Teatru Klasycznego w Warszawie (sez. 1958/59), Bałtyckiego Teatru Dramatycznego w Koszalinie (1959-62) oraz Państwowych Teatrów Dramatycznych w Szczecinie (sez. 1962/63). Tu m.in. zagrał Fortynbrasa w Hamlecie Szekspira. Współpracował także z Rozgłośnią Polskiego Radia w Szczecinie.

W 1963 roku wyjechał do Łodzi, gdzie prawie przez dwadzieścia lat (do 1981) grał w Teatrze Nowym u K. Dejmka, W. Zatorskiego, T. Minca. W tym okresie stworzył kilka bardzo interesujących kreacji, m.in. Kordiana w dramacie Słowackiego, Księcia w Życie jest snem Calderona, Kuzynka w W małym dworku Witkiewicza, Don Juana w sztuce Moliera. Grał także w Watzlawie i Garbusie Mrożka, Idiocie Dostojewskiego, Rewizorze Gogola, Kordianie Słowackiego. Okres łódzki uznano za najlepszy w całej karierze aktorskiej Maya. W latach 1969-1981 był także wykładowcą na Wydziale Aktorskim PWSFTViT. Przez dwa lata (1981-1983) kierował Teatrem Dramatycznym w Elblągu.

W 1983 roku ponownie przeniósł się do Szczecina i zamieszkał początkowo przy ul. Dunikowskiego, a później Jedności Narodowej. Związany kontraktem, objął posadę dyrektora i kierownika artystycznego szczecińskiego Teatru Polskiego, prowadząc równocześnie przez pewien czas także scenę teatru elbląskiego. Do najciekawszych kreacji na szczecińskiej scenie należy zaliczyć: Łopachina w Wiśniowym sadzie Czechowa, Fikalskiego w Domu otwartym Bałuckiego. Wyreżyserował, m. in. Szachy Grochowiaka, Idiotę Dostojewskiego i Don Kichota Bąka. Współpracował także z lokalnym ośrodkiem TVP, reżyserując spektakle teatralne (m.in. Scenarzystów M.Z. Bordowicza), oraz z Rozgłośnią PR.

Niemal od początku swojej działalności artystycznej związał się z filmem polskim. Znakomite warunki zewnętrzne – przystojny wysoki blondyn o szlachetnych rysach i postawie – natychmiast uplasowały go w gronie chętnie obsadzanych aktorów. Najczęściej grywał ludzi prawych, szlachetnych, często w konflikcie z otoczeniem i z sobą samym. W 1958 roku zadebiutował rolą „Czarnego” w Zamachu J. Passendorfera. Na początku kariery filmowej grał także u K. Kutza (Sypniewski w Krzyżu Walecznych, Piotr w Ludziach z pociągu). W Zaduszkach T. Konwickiego (1961) zagrał „Satyra”, młodego żołnierza oddziału NSZ, będącego w konflikcie ze swoim dowódcą. W 1964 roku zagrał milicjanta w filmie J. Dziedziny Rachunek sumienia, którego akcja rozgrywa się w Szczecinie. W cyklu nowel opartych na światowej klasyce, zrealizowanych pod koniec lat sześćdziesiątych przez TVP, zagrał romantycznych młodzieńców, m.in. u A. Żuławskiego (Mucjusz w Pieśni triumfującej miłości) i J. Zarzyckiego (Gaston Rousset w Zmartwychwstaniu Offlanda). Wystąpił jako radiotelegrafista Jacek w pierwszym odcinku serialu wszech czasów, w Stawce większej niż życie. W 1978 roku stworzył kreację swego życia, Stanisława Połanieckiego, w serialu Rodzina Połanieckich J. Rybkowskiego. W rodzinne strony powrócił na krótko w latach osiemdziesiątych w związku z realizacją serialu Republika Ostrowska Z. Kuźmińskiego. Wystąpił w ponad 20 filmach fabularnych, telewizyjnych i w serialach. Potem grywał wyłącznie w teatrze. Do śmierci pracował jako aktor i reżyser na deskach Teatru Polskiego w Szczecinie.

Zmarł 7 grudnia 1993 roku w Szczecinie po długiej chorobie. Został pochowany 13 grudnia na Cmentarzu Centralnym (kw. 18A-10-10).



Teatr (Szczecin)

Tytuł Autor Reżyseria Forma twórczości Postać Teatr data premiery
Psie czasy, sierżancie... Ira Lewin, Mac Hyman Zbigniew Bogdański obsada aktorska porucznik Backer Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 19 października 1962
Maison de France Bohdan Drozdowski Ryszard Sobolewski obsada aktorska radiotelegrafista Gerard Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 24 stycznia 1963
Hamlet William Shakespeare Aleksander Rodziewicz obsada aktorska Laertes Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 19 kwietnia 1963
Szachy Stanisław Grochowiak Andrzej May scenariusz, reżyseria, obsada aktorska Człowiek; Żołnierz Teatr Polski 16 września 1984
Ja, Polak beznadziejny Jan Lechoń Andrzej May reżyseria Teatr Polski 15 grudnia 1984
Dom otwarty Michał Bałucki Ewa Kołogórska obsada aktorska Alfons Fikalski Teatr Polski 8 marca 1985
Sługa Don Kichota Wojciech Bąk Andrzej May reżyseria, obsada aktorska Dyrektor Teatr Polski 7 grudnia 1985
Wiśniowy sad Antoni Czechow Aleksander Wilkin obsada aktorska Jermołaj Łopachin Teatr Polski 19 października 1986
Życie jest snem Pedro Calderon de la Barca Andrzej May reżyseria Teatr Polski 27 marca 1987
Czarujący łajdak Pierre Chesnot Bogusława Czosnowska obsada aktorska Franciszek Dumoulin Teatr Polski 31 maja 1987
Obrona Sokratesa Platon Andrzej May reżyseria Teatr Polski 10 października 1987
Mandat Nikołaj Erdman Aleksander Wilkin obsada aktorska Narcyz Szmaragdowicz Krankin Teatr Polski 15 listopada 1987
Idiota Fiodor Dostojewski Andrzej May reżyseria, obsada aktorska Myszkin Teatr Polski 27 marca 1988



Na scenie

fot. Grażyna Wyszomirska (z arch. Teatru Polskiego)



Radio - słuchowiska PR Szczecin

Tytuł słuchowiska Autor Reżyseria Adaptacja radiowa Data pierwszej emisji Godzina emisji
Dziś jest czas... (cykl: Teatr Minimum) Czesław Czerniawski Juliusz Burski 29 listopada 1962 16.15
Leonce i Lena Georg Buchner Juliusz Burski Juliusz Burski 17 grudnia 1962 19.25
Nigdzie nie można się schować (cykl: Teatr Minimum) Ewa Białous Juliusz Burski 22 grudnia 1962 16.15
Morze w poezji staropolskiej wiersze róznych autorów Juliusz Burski Zofia Burska 18 czerwca 1963 22.15
Dokąd prowadzą schody Czesław Czerniawski Juliusz Burski 29 czerwca 1963 11.30
Było to w Askalonie, czyli legenda o trzech królach Rudolf Hagelstange Waldemar Modestowicz Waldemar Modestowicz, Ewa Skrzynecka 25 grudnia 1989 22.50



Andrzej May (Jacek) i Stanisław Mikulski (por. Kloss) w I odc. serialu Stawka większa niż życie

Nagrody

  • 1976 – „Srebrny Pierścień” za najwybitniejszą rolę na scenach w Łodzi



Odznaczenia

Zasluzony Dzialacz.jpg
  • 1973 – Zasłużony Działacz Kultury



Bibliografia

Inne źródła




IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz