Artur Młodnicki

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Artur Młodnicki
aktor, reżyser
brak zdjecia
Artur Młodnicki w serialu „Stawka większa niż życie”
Data urodzenia 28 sierpnia 1911
Miejsce urodzenia Lwów
Data śmierci 16 lipca 1972
Miejsce śmierci Wrocław
Miejsce spoczynku Cmentarz na Klecinie we Wrocławiu


Artur Młodnicki (1911-1972) – aktor, reżyser

Życiorys

Artur Karol Młodnicki urodził się 28 sierpnia 1911 roku we Lwowie (według księgi immatrykulacyjnej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie podawany jest także rok 1910). Był synem inżyniera Adama Młodnickiego i Kazimiery z d. Jasińskiej. W 1929 roku ukończył Gimnazjum im. Batorego we Lwowie. Po odbyciu służby wojskowej w Szkole Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim, rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie im. Jana Kazimierza w rodzinnym Lwowie. Od 1931 roku należał do Polskiej Korporacji Akademickiej Gasconia. Studia kontynuował na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie (1932-1933).

Pierwsze kontakty z teatrem nawiązał w czasie studiów, statystując w krakowskim Teatrze im. Słowackiego. W 1933 roku został członkiem zespołu aktorskiego tego teatru. W 1935 roku po rezygnacji Juliusza Osterwy z kierowania teatrem, wyjechał za nim do Warszawy. Tu, po zdaniu eksternistycznego egzaminu aktorskiego w Państwowym Instytucie Sztuk Teatralnych, został zaangażowany do Teatru Marii Ma­lickiej. Ze względu na korzystne warunki zewnętrzne (wysoki, przystojny, reprezentacyjny), najcześciej grywał role amantów. W latach 1936-1938 był aktorem Teatru Polskiego w Poznaniu. Do wybuchu wojny grał w Teatrze Miejskim w Częstochowie. Do najciekawszych ról w okresie przedwojennym zaliczyć można m.in. Świstosa w Kra­kowiakach i Góralach, De Viriena w Historii dwu serc, Kamila w A jednak miłość, Rudomskiego w Ponad śnieg, Witomskiego w Dziewczynie z lasu, Boguckiego w Pannie Maliczewskiej i Teofila w Głupim Jakubie.

W czasie okupacji niemieckiej przebywał we Lwowie. Pracował fizycznie m.in. jako kelner, malarz pokojowy i sprzedawca. Współorganizował konspiracyjne kon­certy i wieczory literackie. W czerwcu 1944 roku wystąpił w roli Męża w sztuce Ich czworo, którą wystawiono na strychu Domu Parafialnego przy ul. Św. Zofii 35. Ponownie w tej samej roli wystąpił 19 sierpnia 1944 roku w spektaklu inaugurującym działalność Polskiego Teatru Dramaty­cznego we Lwowie. Na tej scenie zagrał m.in. Otto Hilmera w Burmistrzu Stylmondu, Boba Benneta w Całym dniu bez kłamstwa, Doktora Bemola w Moja siostra i ja, Wernyhorę w Weselu oraz Zbyszka w Moralności pani Dulskiej.

Pod koniec 1945 roku przeniósł się do Olsztyna, gdzie związał się z Teatrem im. Jaracza. Tu zadebiutował także jako reżyser. Od września 1946 roku występował gościnnie w teatrach Warszawy, Krakowa, Katowic i Wrocławia.

W 1947 roku na zaproszenie Sylwestra Czosnowskiego przyjechał do Szczecina, gdzie został aktorem i reżyserem Komedii Muzycznej (póżniejszy Teatr Polski). Wystawił .m.in. Moralność pani Dulskiej, w której ponownie zagrał Zby­szka, a także Krawca w zamku, z cieszącą się wielkim powodzeniem rolą Artura Lortigana. W 1965 roku gościnnie wystąpił w słuchowisku radiowym Bronisława Słomki Ten, który przyszedł w reż. Juliusza Burskiego, emitowanym przez rozgłośnię PR w Szczecinie.

W drugiej połowie 1948 przeniósł się do Teatru Nowego w Poznaniu, gdzie grał i reżyserował m.in. Porwanie Sabinek z gościnnym występem Józefa Węgrzyna. W latach 1949-1950 związał się z łódzkim Teatrem Osa. Później występował i reżyserował w Warszawie, w Teatrze Syrena (1951) i w Teatrze Domu Wojska Polskiego.

W 1952 roku został zaangażowany przez Wilama Horzycę do Teatrów Dramatycznych we Wrocławiu. Wrocławskim scenom pozostał wierny do końca życia. Tu zagrał ponad połowę ze stu pięćdziesięciu ról, jakie miał w swym dorobku. Grał z po­wodzeniem zarówno role dramatyczne, jak i komediowe. W niektórych sztukach, w różnych latach, tę samą postać kreował wielokrotnie. Także reżyserował. Do najciekawszych wrocławskich kreacji należały: Hrabia Wacław w Mężu i żonie, Gospodarz w We­selu, Karenin w Annie Kareninie, Generał w Policjantach, Osip w Rewizorze, Otello w Otellu, Rotmistrz w Damach i huzarach, Profesor w Inkarno, Mefistofeles w Kor­dianie, Jowialski w Panu Jowialskim, Woź­niak w Kondukcie.

Jako reżyser współpracował gościnnie z innymi sce­nami wrocławskimi (Teatr Młodego Widza, Opera, Operetka Dolnośląska, a także z Teatrem Ziemi Opolskiej w Opolu i Teatrem Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze. Jubileusz czter­dziestolecia pracy artystycznej obchodził na scenie Teatru Polskiego we Wrocławiu (25 marca 1972). Zagrał wówczas Starego Aktora i Karmazyna w Wyzwoleniu.

Był cenionym, choć nie do końca wykorzystanym aktorem filmowym. Na ekranie często wcielał się w postaci ludzi dobrze urodzonych oraz wojskowych wysokich szarż. Zagrał m.in. niemieckich oficerów w Zakazanych piosenkach i w Ostatnim etapie, Konferansjera Kotowicza w Popiele i diamencie, Pułkownika w Lotnej, Tomasza w Jak być kochaną, Al­bina Niementowskiego w Pamiętniku pani Hanki, Inkwizytora w Rękopisie znalezionym w Saragossie, Marszałka w Lalce. Wystąpił także w popularnych serialach telewizyjnych - Czterech pancernych i psie (Profesor lekarz),Stawce większej niż zycie (Generał vo Boldt, Generał Laner) i w Czarnych chmurach (Szef trupy teatralnej). Brał również udział w licznych słuchowiskach radiowych i w spektaklach Teatru Telewizji.

Przez wiele lat kierował wrocławskim oddziałem ZASP. W 1971 roku otrzymał tytuł honorowego prze­wodniczącego.

Był trzykrotnie żonaty z aktorkami - Ireną Tomaszewską, Zofią Petri i Zdzisławą Zarembianką. Miał dwie córki - aktorkę Iwę i plastyczkę Małgorzatę.

Zmarł 16 lipca 1972 roku we Wrocławiu. Jest pochowany na cmentarzu na Klecinie.

Twórczość teatralna (Szczecin)

Tytuł Autor Reżyseria Forma twórczości Postać Teatr Data premiery
Subretka Jacques Deval Zdzisław Karczewski obsada aktorska Teatr Komedia Muzyczna 12 kwietnia 1947
Jan Laszlo Bus-Fekete Artur Młodnicki reżyseria, obsada aktorska Jan Teatr Komedia Muzyczna 26 kwietnia 1947
Niebieski lis Franciszek Herczeg Artur Młodnicki reżyseria, obsada aktorska Tibor Teatr Komedia Muzyczna 10 maja 1947
Moja żona Penelopa Zdzisław Gozdawa, Wacław Stępień Artur Młodnicki reżyseria, obsada aktorska Hermes Teatr Komedia Muzyczna 31 maja 1947
Milionerka George Bernard Shaw Artur Młodnicki reżyseria, obsada aktorska Roland Valetti Teatr Komedia Muzyczna 19 lipca 1947
Rozdroże miłości Jerzy Zawieyski Artur Młodnicki reżyseria, obsada aktorska Ksiądz Jan Teatr Komedia Muzyczna 20 września 1947
Moralność pani Dulskiej Gabriela Zapolska Artur Młodnicki reżyseria, obsada aktorska Zbyszek Teatr Komedia Muzyczna 4 października 1947
Dzień bez kłamstwa James Montgomery Artur Młodnicki i Zespół reżyseria Teatr Polski 22 listopada 1947
Krawiec w zamku Paul Armont, Leopold Marchand Artur Młodnicki reżyseria, inscenizacja i opracowanie tekstu, obsada aktorska Artur Lortigan Teatr Polski 6 stycznia 1948
Przyjaciel nadejdzie wieczorem Jacques Companeez, Yvan Noe Henryk Lotar obsada aktorska Doktor Tiller Teatr Polski 31 stycznia 1948
Droga do źródeł Tadeusz Perkitny Artur Młodnicki reżyseria Teatr Polski 20 lutego 1948
Ósma żona Sinobrodego Alfred Savoir (właść. A. Poznański) Artur Młodnicki reżyseria Teatr Polski 6 marca 1948



Afisze teatralne



Nagrody i wyróżnienia

  • 1958 – Nagroda artystyczna m. Wrocławia
  • 1960 – nagroda za rolę Gospodarza w Weselu w Teatrach Dramatycznych we Wrocławiu na I Festiwalu Teatrów Śląska i Opolszczyzny we Wrocławiu
  • 1963 – nagroda Wydziału Kultury MRN w Krakowie za rolę Profesora w Inkarno w Teatrach Dramatycznych we Wrocławiu na IV Festiwalu Polskich Sztuk Wspólczesnych we Wrocławiu
  • 1966 – Srebrna Iglica - wyróżnienie w plebiscycie wrocławskiego „Słowa Polskiego”
  • 1967 – Brązowa Iglica - wyróżnienie w plebiscycie wrocławskiego „Słowa Polskiego”
  • 1968 – nagroda Towarzystwa Miłośników Wrocławia za role Dorna w Czajce i Nieszczęśliwca w Lesie
  • 1968 – wyróżnienie (dyplom honorowy) za rolę prof. Nielsena w Punkcie na V Telewizyjnym Festiwalu Teatrów Dramatycznych
  • 1970 – Brązowa Iglica - wyróżnienie w plebiscycie wrocławskiego „Słowa Polskiego”



Odznaczenia

  • 1967 – Złoty Krzyż Zasługi



Ciekawostki

  • Jego imię nosi jedna z wrocławskich ulic



Źródła

Bibliografia

  • Teatry Dramatyczne w Szczecinie 1945-1965 (pod red. Danuty Piotrowskiej), Wydawnictwo Artystyczno-Graficzne RSW Prasa, Poznań 1965

Inne

  • Strona internetowa Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie
  • Strona internetowa PWSFTviT w Łodzi



IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz