Bibliografia Pomorza Zachodniego

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bibliografia Pomorza Zachodniego

Bibliografia Pomorza Zachodniego - bibliografia regionalna opracowywana od 1960 roku w Książnicy Pomorskiej. Jest bibliografią przedmiotową i rejestruje w wyborze piśmiennictwo mające związek z Pomorzem Zachodnim jako całością i z poszczególnymi miejscowościami należącymi do regionu, jakie ukazało się na terenie kraju i zagranicą. Przedmiotem zainteresowania bibliografii są także instytucje działające na terenie Pomorza Zachodniego oraz mieszkańcy regionu. W bibliografii odnaleźć można również informacje o odbywających się na terenie Pomorza Zachodniego imprezach, zjazdach, konferencjach czy wystawach. Ponadto rejestrowana jest twórczość literacka osób zamieszkujących region – bez względu na tematykę powstających utworów. Obszar Pomorza Zachodniego umownie w bibliografii obejmuje dla lat 1945-1998 dawne województwa: szczecińskie, koszalińskie i słupskie (w ich granicach administracyjnych), natomiast od roku 1999 obecne województwo zachodniopomorskie, oraz powiaty słupski, lęborski, bytowski i człuchowski (obecnie w granicach województwa pomorskiego) i obszar niemieckiego powiatu Mecklenburg-Vorpommern dla których rejestrowane są wyłącznie dokumenty o treści historycznej do roku 1945. W bibliografii znaleźć można opisy bibliograficzne dokumentów różnego typu: książki, czasopisma, artykuły z czasopism i gazet (ogólnokrajowych i regionalnych), mapy, utwory (rozprawy z prac zbiorowych) i fragmenty (rozdziały i ustępy wydawnictw i utworów, materiały konferencyjne), recenzje książek i sztuk teatralnych, polemiki, dokumenty elektroniczne. Baza jest częścią ogólnopolskiego systemu bibliografii regionalnych, które pełnią funkcję uzupełniającą w odniesieniu do narodowych wykazów publikacji.

W okresie od 1960 do 2010 roku łącznie wydano drukiem siedemnaście tomów Bibliografii Pomorza Zachodniego rejestrującego piśmiennictwo krajowe, cztery tomy rejestrujące piśmiennictwo zagraniczne, dwa tomy na CD-ROM. Brakuje następujących roczników: 1973-1975; 1982-1987; 1989; 1994-1998. Od roku 1999 Bibliografia Pomorza Zachodniego tworzona jest w programie ALEPH i dostępna w postaci bazy on-line. Baza powstaje w Pracowni Bibliografii Pomorza Zachodniego Książnicy Pomorskiej w Szczecinie. Obecnie w bazie funkcjonuje dwanaście roczników Bibliografii Pomorza Zachodniego. Autorkami istniejących dotąd tomów są: Cecylia Zofia Gałczyńska, Ewa Gos, Teresa Matejko, Aldona Binda, Ludmiła Kostiuk, Elżbieta Minda-Mollin, Weronika Moskaluniec-Nieznanowska, Barbara Witkowska, Mirosław Brawata, Lidia Bajak-Głębicka, Sylwia Wesołowska, Beata Niemaszyk.

Historia

W Szczecinie do pierwszych działań na rzecz opracowania piśmiennictwa regionalnego doszło już we wczesnych latach powojennych z inicjatywy Bolesława Tuhana-Taurogińskiego ówczesnego dyrektora Archiwum Państwowego. Działania te z uwagi na specyficzną sytuację polityczno-ekonomiczną panującą w owym czasie w Szczecinie i całym regionie, skromne środowisko naukowe, brak wykwalifikowanej kadry mogącej podjąć się takich zadań i przede wszystkim nieliczną literaturę w języku polskim nie przyjęły charakteru oficjalnego.

Koncepcja podjęcia formalnego opracowania bibliografii zachodniopomorskiej zrodziła się w Wojewódzkiej i Miejskiej Bibliotece Publicznej w Szczecinie już w 1954 roku. Rok później Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w celu urealnienia koncepcji przystąpiła do stworzenia niezbędnej dla przyszłych prac bazy. W tym celu stworzono Oddział Pomorzoznawczy gromadzący literaturę przedmiotu i Dział Informacyjno-Bibliograficzny, gdzie na bazie Przewodnika Bibliograficznego i Bibliografii Zawartości Czasopism zaczęła powstawać kartoteka bibliograficzna stanowiąca fundament dla planowanej bibliografii.

W roku 1960 w toku kilku ogólnopolskich konferencji i narad bibliograficznych poświęconych problemom bibliografii regionalnej Ziem Zachodnich podjęto decyzję o przystąpieniu do wydawania od roku 1960 bieżących bibliografii regionalnych Pomorza Zachodniego, Pomorza Gdańskiego, Warmii i Mazur, Ziemi Lubuskiej i Śląska. Opracowaniem i publikacją bibliografii miały się zająć Wojewódzkie i Miejskie Biblioteki Publiczne oraz zainteresowane instytucje.[1] Na mocy ustaleń podjętych w 1960 roku opracowaniem i wydaniem Bibliografii Pomorza Zachodniego zajął się Dział Informacyjno-Bibliograficzny WiMBP w Szczecinie.

Przedmiotem bibliografii miało być Pomorze Zachodnie. Pod pojęciem tym rozumiano obszar mieszczący się w granicach administracyjnych ówczesnych województw szczecińskiego i koszalińskiego oraz – ze względów historycznych – powiat Lębork (wówczas w granicach województwa gdańskiego). Do bibliografii nie weszły terytoria dawnego Księstwa Pomorskiego położone wówczas na terenie NRD, natomiast wzięto pod uwagę powiaty wałecki i złotowski przynależące historycznie do Wielkopolski, zaś administracyjnie do województwa koszalińskiego.[2]W 1960 roku założono również, że Bibliografia Pomorza Zachodniego będzie bibliografią przedmiotową (stąd brak w niej obrazu twórczości środowiska literackiego i naukowego nie związanej z regionem ); będzie bibliografią o zakresie ogólnym rejestrującą całe piśmiennictwo polskie i obce odnoszące się do Pomorza Zachodniego. Już w trakcie prac nad kolejnymi tomami zrezygnowano jednak z włączania doń piśmiennictwa zagranicznego, które ostatecznie doczekało się osobnej edycji.

Początkowy projekt zakładał, że w ramach piętnastoosobowego Działu Informacyjno-Bibliograficznego w ciągu ośmiu-dziesięciu lat opracowana zostanie Bibliografia Pomorza Zachodniego w trzech zasadniczych zrębach: do roku 1800, za lata 1801-1945 i od roku 1945. Do realizacji tego projektu jednak nie doszło. Ostatecznie spośród sześciu zatrudnionych w Dziale osób opracowaniem tomu bibliografii za rok 1960 zajęły się trzy. Tom ten wydano drukiem w listopadzie 1963 roku. W spisie tym znalazło się blisko dwa i pół tysiąca pozycji, wśród nich: druki zwarte, wydawnictwa ciągłe, artykuły z czasopism i prac zbiorowych. Całość materiału podzielono na piętnaście głównych działów zgodnie z przyjętym przez Instytut Bibliograficzny układem bibliografii regionalnych. W grudniu 1964 roku ukazał się kolejny tom bibliografii za lata 1961-1962, a jednocześnie opracowywano retrospektywnie materiały za lata 1945-1959 wydane drukiem w trzech tomach między 1965 a 1971 rokiem.

Przy opracowaniu bibliografii za lata 1945-1972 ze szczecińską biblioteką współpracowała ówczesna Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Koszalinie, która dostarczała materiały bibliograficzne z prasy regionalnej dotyczące województw koszalińskiego i słupskiego. W roku 1989, w wyniku porozumienia dyrekcji obu bibliotek, WiMBP w Koszalinie zobowiązała się do samodzielnego opracowania 4 tomów bibliografii za lata 1976-1979. W roku 1997 ukazał się tom za rok 1976, w roku 2002 wydano w postaci CD-ROM tom za rok 1977, w 2010 roku ukazał się drukiem tom za rok 1978. Tom za rok 1979 dostępny jest w postaci bazy na stronach internetowych Koszalińskiej Biblioteki Publicznej.

W strukturach Działu Informacyjno-Bibliograficznego WiMBP w Szczecinie opracowano w sumie dziesięć tomów bibliografii za lata 1945-1972. Od roku 1983 Bibliografia Pomorza Zachodniego powstaje w Pracowni Bibliografii Pomorza Zachodniego (przejściowo nazywanym także Redakcją i Oddziałem Bibliografii Pomorza Zachodniego) stanowiącym agendę Działu Regionalnego Książnicy Pomorskiej. W latach osiemdziesiątych prace nad bibliografią uległy wyraźnemu zahamowaniu. Pomimo ciągłego gromadzenia materiałów, nie wydawano drukiem kolejnych tomów bibliografii. Jeszcze w latach siedemdziesiątych zapadła decyzja o opracowywaniu serii dodatkowej Bibliografii Pomorza Zachodniego, mającej być swoistym korelatem licznych powstających głównie w Niemczech bibliografii pomorskich. W latach 1978-1991 opublikowano cztery tomy Bibliografii Pomorza Zachodniego. Piśmiennictwo Zagraniczne obejmującej materiały za lata 1945-1970. Ich autorką jest Cecylia Zofia Gałczyńska. Po długiej przerwie w latach 1994-1995, ukazały się drukiem tomy Bibliografii Pomorza Zachodniego za lata 1980-1981. Od roku 1998 w Pracowni Bibliografii Pomorza Zachodniego równolegle prowadzono prace nad trzema tomami bibliografii. Tomy za rok 1992 (wyd.1999) i 1993 (wyd. 1998) ukazały się w tradycyjnej formie drukowanej, natomiast tom za rok 1991 opracowany był w programie MAK i na początku roku 2000 wydany jako CD-ROM.

Przypisy

  1. Białecki, Tadeusz. Znaczenie regionalnej „Bibliografii Pomorza Zachodniego” dla nauki, oświaty i kultury. „Bibliotekarz Zachodniopomorski”. 1972, nr 4, s. 38-49.
  2. Eychler, Barbara. Bibliografia regionalna i lokalna. W: Metodyka bibliograficzna. Poradnik dla autorów bibliografii specjalnych. Red. Helena Hleb-Koszańska, Maria Dembowska i Henryk Sawoniak. Warszawa, 1963, s. 291.

Bibliografia

  • Białecki, Tadeusz. Znaczenie regionalnej „Bibliografii Pomorza Zachodniego” dla nauki, oświaty i kultury. „Bibliotekarz Zachodniopomorski”. 1972, nr 4, s. 38-49.
  • Dembowska, Maria. Ogólnokrajowa Narada Bibliografów. „Przegląd Biblioteczny”. 1956, z. 2, s. 108-115.
  • Eychler, Barbara. Bibliografia regionalna i lokalna. W: Metodyka bibliograficzna. Poradnik dla autorów bibliografii specjalnych. Red. Helena Hleb-Koszańska, Maria Dembowska i Henryk Sawoniak. Warszawa, 1963, s. 291-312.
  • Gałczyńska, Cecylia Zofia. Dublowanie prac? Bibliografie terytoriów mniejszych niż państwo w regionach transgranicznych obszaru morza bałtyckiego. „Przegląd Zachodniopomorski”. 2002, R. 17, z. 4, s. 189-208.
  • Gałczyńska, Cecylia Zofia. Z problemów bibliografii regionalnej Pomorza Zachodniego. „Bibliotekarz Zachodniopomorski”. 1966, nr 1-2, s. 21-32.
  • Wesołowska, Sylwia. Przeszłość i teraźniejszość Bibliografii Pomorza Zachodniego. „Bibliotekarz Zachodniopomorski”. 2004, nr 1-2, s. 50-57.
  • Wesołowska, Sylwia. Bibliografia Pomorza Zachodniego - tradycje i perspektywy. W: Bibliografia: teoria, praktyka, dydaktyka. Warszawa: Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich, 2009, s. 174-182. ISBN 978-83-61464-06-8.

Linki zewnętrzne



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Sylwia Wesołowska