Bierzwnik

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bierzwnik
Nazwa niemiecka Marienwalde
Powiat choszczeński
Gmina Bierzwnik
Strona internetowa miejscowości.

Geolokalizacja: 53.036414,15.664694

Bierzwnik (niem. Marienwalde) – wieś w powiecie choszczeńskim, w województwie zachodniopomorskim. Siedziba gminy wiejskiej Bierzwnik.
W latach 1975-1998 wieś administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Położenie

Bierzwnik położony jest nad jeziorem Kuchta. W okolicy znajdują się jeziora Jezioro Myśliwskie i Bierzwnik położone na Pojezierzu Dobiegniewskim. Miejscowość leży w odległości około 103 km od Szczecina, 26 km na południowy wschód od Choszczna, 54 km od Stargardu Szczecińskiego i około 22 km od Drawna[1]. Wieś zajmuje powierzchnię 33,8 km2.

Klimat

Bierzwnik leży w strefie klimatu umiarkowanego o wpływie klimatu morskiego i oceanicznego. Na terenie gminy klimat kształtowany jest pod wpływem okolicznych jezior i lasów. Wśród panujących na tym obszarze warunków klimatycznych należy wymienić następujące parametry meteorologiczne[2].

- częstotliwość i prędkość wiatrów jest mniejsza niż w innych regionach;
- mniejsza roczna suma opadów atmosferycznych, w granicach 550-650 mm;
- okres wegetacyjny trwa średnio 210-215 dni;
- średnia temperatura w okresie wegetacyjnym wynosi +12,4 ºC;
- średnia temperatura w okresie maj - lipiec wynosi +14,9 ºC;
- pokrywa śnieżna zalega średnio 40 dni;
- pogoda umiarkowanie ciepła z dużym zachmurzeniem występuje średnio 50 dni w roku
- pogoda chłodna i deszczowa występuje średnio 26 dni w roku
- pogoda bardzo ciepła i słoneczna występuje średnio 11 dni w roku.

Obiekty fizjograficzne

W obrębie wsi znajduje się jezioro Kuchta. Niedaleko od wsi na Pojezierzu Dobiegniewskim leżą jeziora Jezioro Myśliwskie i Bierzwnik. Przez wiejski park przepływa struga Koczynka[3].

Przyroda

Park wiejski w Bierzwniku

W parku wiejskim rosną drzewa uznane za pomniki przyrody[4]:

- 2 dęby szypułkowe
- 2 klony zwyczajne
- buk zwyczajny
- 2 modrzewie europejskie
- świerk pospolity

Historia

Wieś Bierzwnik została wzmiankowana około 1750 roku. Do XVI wieku stanowiła tylko miejsce lokalizacji klasztoru Cystersów. Po rozwiązaniu klasztoru była siedzibą Urzędu i Domeny Państwowej (Amt und Domaine Marienwalde). Przyjmuje się, że wieś powstała w wyniku wydzielenia małych pól dla szklarzy, których huty funkcjonowały od 1608 do 1825 roku. W 1786 roku Bierzwnik był zamieszkiwany przez 76 osób, w 1800 roku - 567 mieszkańców, w 1905 roku - 1205 osób, w 1939 roku – 1290 mieszkańców. Dzierżawcą wsi na początku XX wieku był Fryderyk von Rosenstiel. Do 1945 roku we wsi istniały nazwy ulic: Dworcowa, Leśna, Osiecka, Breńska, Zieleniewska, Nad Hutniczym Stawem, Cmentarna, Starzycka, Dobiegniewska, Szkolna, Główna, Jeziorna, Plac Młyński. Do wsi zaliczano przysiółki Płoszkowo i Neuhof. Podczas II wojny światowej obszar Powiatu Choszczeńskiego wchodził w skład tzw. Wału Pomorskiego. 22 stycznia 1945 roku w Kreis Arnswalde ogłoszono ewakuację z powodu zbliżającego się frontu. 31 stycznia 1945 roku Bierzwnik został zajęty bez walki przez wojska radzieckie[5][6].

Władze polskie przejęły Bierzwnik po II wojnie światowej w 1945 roku[7]. Zmianom podlegała przynależność wojewódzka miejscowości. Do roku 1975 Bierzwnik znajdował się w granicach województwa szczecińskiego, w latach 1975-1998 wchodził w skład województwa gorzowskiego[8]. Od 1 stycznia 1999 r. należy do województwa zachodniopomorskiego[9]

Samorząd

Urząd Gminy w Bierzwniku

We wsi Bierzwnik mają siedziby władze gminne i sołectwa Bierzwnik - jednostki pomocniczej gminy.

Organami gminy są Rada Gminy i Wójt Gminy. Rada jest organem stanowiącym i kontrolnym gminy. W skład Rady wchodzi 15 radnych.

Wójtem Gminy kadencji 2010-2014 jest Władysław Kowalczyk[10].

W skład Rady Gminy kadencji VI wchodzą[11]:

- Stanisław Paś - Przewodniczący Rady Gminy,
- Aniela Anna Banaś - Wiceprzewodnicząca Rady Gminy

oraz radni: Agnieszka Nowak,  Anastazja  Gawart, Artur Józef  Kusza, Krzysztof Prymas, Joanna Katarzyna Cembała, Krystyna Byczkiewicz,  Jan Wacław Marek, Barbara  Michalska, Adam Błaszczyk, Józef  Karlicki, Janusz Krynicki, Jan Paprota, Grzegorz Pawlak.

Funkcję sołtysa w Bierzwniku pełni Artur Serwa, a w skład Rady Sołeckiej wchodzą Mirosława Wolarek, Bogusław Piskuła, Danuta Pieszko.

Gospodarka i infrastruktura

Miejscowość o charakterze rolniczym.

W Bierzwniku według stanu na dzień 31 XII 2012 roku wpisanych do rejestru REGON było 115 podmiotów gospodarczych, z czego 11 działało w sektorze publicznym a 104 w sektorze prywatnym. 12 firm prowadziło działalność w zakresie rolnictwa, leśnictwa, łowiectwa i rybactwa, 33 przedsiębiorstw związanych było z przemysłem i budownictwem, a pozostałą działalnością zajmowało się 70 firm[12].

Drogi

Stacja kolejowa w Bierzwniku

Do podstawowego połączenia drogowego prowadzącego przez Bierzwnik należy droga wojewódzka Nr 160 (Suchań – Miedzichowo)[13]. Przez miejscowość przebiegają również drogi powiatowe[14]:

- Nr 2231 Z (Stary Klukom – Słonice – Rębusz – Bierzwnik – Kolsk – Granica powiatu)
- Nr 2239 Z (Ostromęcko – Górzno – Strzelce Krajeńskie)
- Nr 2241 Z (Przeczno – Breń)

W Bierzwniku znajduje się czynna stacja kolejowa[15].

Kultura

Ośrodki Kultury w Bierzwniku

Życie kulturalne w Bierzwniku kształtują następujące ośrodki kultury[16]:

* Gminny Ośrodek Kultury w Bierzwniku
* Gminna Biblioteka Publicznaw Bierzwniku

Ważną rolę dla lokalnej kultury pełni Zespół Muzyki Dawnej "Ars Antiqua"[17].

Do organizowanych imprez cyklicznych należą:

- Międzynarodowe Targi Wyrobów Klasztornych "3 Dni na Cysterskim Szlaku",
- Festiwal Szachowy na Leśnej Polanie im. Romana Szymoniaka,
- Święto plonów – Dożynki.

W Bierzwniku działają również następujące towarzystwa i stowarzyszenia społeczno-kulturalne:

* Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne Miłośników Bierzwnika,
* Stowarzyszenie Ochrony Dziedzictwa Pocysterskiego w Bierzwniku (Marienwalde).

Oświata

Zespół Szkół w Bierzwniku

W Bierzwniku w roku szkolnym 2011/2012 działał Zespół Szkolno-Przedszkolny, w skład którego wchodzą[18]:

- Przedszkole Gminne
- Szkoła Podstawowa im. ppor. Emilii Gierczak
- Gimnazjum Publiczne

Kościoły i związki wyznaniowe

Jedyną wspólnotą religijną w Bierzwniku jest kościół katolicki w obrządku łacińskim.

W kościelnej strukturze administracyjnej, teren wsi wchodzi w skład dekanatu Drawno, należącego do Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej. W Bierzwniku znajduje się Kościół parafialny pw. Matki Bożej Szkaplerznej[19].

Sport

Boisko w Bierzwniku

W Bierzwniku istnieje infrastruktura sportowa złożona z hali sportowej i licznych boisk sportowych umożliwiających uprawianie różnorodnych form aktywności fizycznej[20].

We wsi działa Młodzieżowy Uczniowski Ludowy Klub Sportowy „Orzeł”[21]

Do cyklicznie organizowanych imprez sportowych należą:

- Europejski Tydzień Sportu dla Wszystkich
- Bieg Cystersów o Puchar Opata

Turystyka

Walory przyrodniczo – krajobrazowe w postaci licznych atrakcji przyrodniczych, bliskości jezior, zabytków architektury oraz położenie na Szlaku Cysterskim należącym do Europejskiego Szlaku Cystersów, stwarza doskonałe warunki do atrakcyjnego spędzania czasu w lesie i nad wodą oraz do poszukiwań śladów historii. Dla amatorów turystyki pieszej i rowerowej przygotowano [22][23]:

  • Szlaki piesze i rowerowe:
- PKP Bierzwnik - Ostromęcko - Wielkie Buki - Rębusz
- wzdłuż jeziora Starzyce z grodziskiem – zespół pocysterski nad jeziorem Kuchta w Bierzwniku
  • Ścieżka historyczno-przyrodnicza - nad brzegiem jeziora Kuchta, łączy wzgórze klasztorne z parkiem wiejskim nad Koczynką.

Demografia

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego na dzień 31 grudnia 2012 roku w Bierzwniku zamieszkiwało 1156 osób: 574 kobiety i 582 mężczyzn, co stanowi 23,83 % ogólnej liczby mieszkańców gminy Bierzwnik. W wieku przedprodukcyjnym było 18,8 %, w wieku produkcyjnym 65,7 %, a w wieku poprodukcyjnym 15,6 % osób[24]. Gęstość zaludnienia na terenie wsi wynosi 3 osoby na 1 km2.

System ochrony zdrowia

Świadczenia z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej w Bierzwniku udzielane są w dni powszednie, w godz. 8.00 - 18.00, z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy. Opieka zdrowotna jest realizowana w gabinecie przychodni - a w przypadkach, gdy jest to medycznie uzasadnione również w domu pacjenta[25].

W Bierzwniku funkcjonują 2 zakłady opieki zdrowotnej, gdzie pacjenci są przyjmowani przez lekarzy rodzinnych oraz Punkt Apteczny zajmujący się sprzedażą leków i innych produktów medycznych.

Zabytki

W Bierzwniku do dzisiejszego dnia zachowały się zabytki architektury[26] obiekty sakralne, zespoły parkowe i obiekty archeologiczne[27]. Do obiektów zabytkowych zaliczono:

* zespół klasztoru pocysterskiego z przełomu XIII/XIV wieku
* ruiny browaru – spichlerza z około 1410 roku
* kościół pw. MB Szkaplerznej
* grodzisko wczesnośredniowieczne
* park wiejski z pomnikami przyrody]]

Przypisy

  1. Plan Odnowy Miejscowości Bierzwnik na lata 2010-2017. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy w Bierzwniku. [online]. [Przeglądany 1 sierpnia 2013]
  2. Gminna Strategia rozwiązywania problemów społecznych dla Gminy Bierzwnik na lata 2008-2015. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy w Bierzwniku. [online]. [Przeglądany 16 czerwca 2013]
  3. Strategia rozwoju turystyki powiatu choszczeńskiego na lata 2012- 2015 z perspektywą na lata 2016-2020. W: Biuletyn Informacji Publicznej Starostwo Powiatowe w Choszcznie [online]. [Przeglądany 20 czerwca 2013]
  4. Wykaz istniejących pomników przyrody. W: Geoprzyroda.pl. [online]. [Przeglądany 2 sierpnia 2013]
  5. Brzustowicz Grzegorz Jacek. Cystersi z Lasu Świętej Marii i Domena Państwowa w Bierzwniku (1286-1945). Choszczno, 2004. s. 79-80. ISBN 83-919680-0-6
  6. Brzustowicz Grzegorz Jacek. Z przeszłości Domeny Państwowej w Bierzwniku od XVI do XX wieku. Choszczno, 2001. s. 40-42, 59. ISBN83-915551-0-0
  7. Obwieszczenie Wojewody Szczecińskiego z dnia 18 listopada 1946 roku o przywróceniu i ustaleniu nazw miejscowości, położonych w powiecie Choszczeńskim. „Szczeciński Dziennik Wojewódzki” 1946 , nr 14, poz. 87
  8. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw. W: Internetowy System Aktów Prawnych. [online]. [Przeglądany 15 lipca 2013]
  9. Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa. W: Internetowy System Aktów Prawnych. [online]. [Przeglądany 28 czerwca 2013]
  10. Wójt Gminy Bierzwnik W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy w Bierzwniku. [online]. [Przeglądany 31 lipca 2013]
  11. Skład Rady Gminy Bierzwnik. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy w Bierzwniku. [online]. [Przeglądany 31 lipca 2013]
  12. Podmioty gospodarcze W: Bank Danych Lokalnych. [online]. [Przeglądany 29 lipca 2013]
  13. Zarządzenie Nr 74 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 2 grudnia 2008 r. w sprawie nadania numerów drogom wojewódzkim. „Dziennik Urzędowy Ministra Infrastruktury” 2008, Nr 15, poz. 79
  14. Numeracja dróg powiatowych w Województwie zachodniopomorskim W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego. [online]. [Przeglądany 6 lipca 2013]
  15. Indeks stacji W: Ogólnopolska Baza Kolejowa. [online]. [Przeglądana 8 lipca 2013]
  16. Placówki kultury i stowarzyszenia społeczno-kulturalne W: Powiat choszczeński wita. [online]. [Przeglądany 11 lipca 2013]
  17. Kultura. W: Gmina Bierzwnik. [online]. [Przeglądany 11 lipca 2013]
  18. Wykaz szkół i placówek oświatowych z terenu województwa zachodniopomorskiego W: Kuratorium Oświaty w Szczecinie. [online]. [Przeglądany 22 maja 2013]
  19. Parafie wg gmin. W: Archidiecezja Szczecińsko-Kamieńska. [online]. [Przeglądany 25 czerwca 2013]
  20. Strategia rozwoju turystyki powiatu choszczeńskiego na lata 2012- 2015 z perspektywą na lata 2016-2020. W: Biuletyn Informacji Publicznej Starostwo Powiatowe w Choszcznie. [online]. [Przeglądany 9 lipca 2013]
  21. Wykaz Klubów sportowych działających na terenie powiatu choszczeńskiego W: Powiat choszczeński wita. [online]. [Przeglądany 9 lipca 2013]
  22. Program Ochrony Środowiska dla Gminy Bierzwnik na lata 2012-2015 z perspektywą na lata 2016-2019. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy w Bierzwniku. [online]. [Przeglądany 30 lipca 2013]
  23. Szlaki turystyczne. W: Gmina Bierzwnik. [online]. [Przeglądany 19 lipca 2013]
  24. Ludność W: Bank Danych Lokalnych. [online]. [Przeglądany 31 lipca 2013]
  25. Dla pacjenta]. W: Narodowy Fundusz Zdrowia Zachodniopomorski Odział Wojewódzki w Szczecinie. [online]. [Przeglądany 24 maja 2013]
  26. Rejestr zabytków nieruchomych województwa z wyłączeniem zabytków archeologicznych w powiatach. W: Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie]. [online]. [Przeglądany 20 czerwca 2013]
  27. Powiatowy Program Ochrony Środowiska dla powiatu choszczeńskiego na lata 2004 -2007 z perspektywą na lata 2008 – 2011. W: Biuletyn Informacji Publicznej Starostwo Powiatowe w Choszcznie. [online]. [Przeglądany 20 czerwca 2013]


Bibliografia

  1. Brzustowicz, Grzegorz Jacek. Cystersi z Lasu Świętej Marii i domena państwowa w Bierzwniku (1286-1945). Choszczno: ASz - Artur Szuba, 2004. ISBN 8391968006
  2. Brzustowicz, Grzegorz Jacek. Z przeszłości Domeny Państwowej w Bierzwniku od XVI do XX wieku. Choszczno: ASz - Artur Szuba, 2001. ISBN 8391555100
  3. Gminna Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych dla Gminy Bierzwnik na lata 2008-2015. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy w Bierzwniku. [online]. [Przeglądany 16 czerwca 2013]
  4. Plan Odnowy Miejscowości Bierzwnik na lata 2010-2017. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy w Bierzwniku. [online]. [Przeglądany 1 sierpnia 2013]
  5. Powiatowy Program Ochrony Środowiska dla Powiatu Choszczeńskiego na lata 2004 -2007 z perspektywą na lata 2008 – 2011. W: Biuletyn Informacji Publicznej Starostwo Powiatowe w Choszcznie. [online]. [Przeglądany 20 czerwca 2013]
  6. Program Ochrony Środowiska dla Gminy Bierzwnik na lata 2012-2015 z perspektywą na lata 2016-2019. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy w Bierzwniku. [online]. [Przeglądany 30 lipca 2013]
  7. Strategia Rozwoju Turystyki Powiatu Choszczeńskiego na lata 2012- 2015 z perspektywą na lata 2016-2020. W: Biuletyn Informacji Publicznej Starostwo Powiatowe w Choszcznie [online]. [Przeglądany 20 czerwca 2013]
  8. Obwieszczenie Wojewody Szczecińskiego z dnia 18 listopada 1946 roku o przywróceniu i ustaleniu nazw miejscowości, położonych w powiecie Choszczeńskim. „Szczeciński Dziennik Wojewódzki” 1946 , Nr 14, poz. 87
  9. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw. „Dziennik Ustaw” 1975, Nr 17, poz. 92
  10. Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa. „Dziennik Ustaw” 1998, Nr 96, poz. 603
  11. Zarządzenie Nr 74 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 2 grudnia 2008 r. w sprawie nadania numerów drogom wojewódzkim. „Dziennik Urzędowy Ministra Infrastruktury” 2008, Nr 15, poz. 79

Linki zewnętrzne

Zobacz też



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Elżbieta Malinowska