Biesiekierz

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Biesiekierz
Nazwa niemiecka Biziker
Powiat koszaliński
Gmina Biesiekierz
Strona internetowa miejscowości.

Geolokalizacja: 54.133151,16.038873

Biesiekierz (niem. Biziker) – wieś w woj. zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, siedziba gminy wiejskiej Biesiekierz. Wraz z miejscowością Rutkowo tworzy sołectwo Biesiekierz.

Geografia

Miejscowość usytuowana jest w centrum gminy Biesiekierz, leży w zasięgu Pobrzeża Koszalińskiego, w obrębie Równiny Białogardzkiej. Teren gminy znajduje się na wschód od Doliny Parsęty, między Białogardem a Koszalinem. Przez południową część równiny przebiega fragment pradoliny pomorskiej[1].

Położenie

Biesiekierz położony jest w odległości około 12 km od Koszalina (siedziby władz powiatu) oraz około 145 km od Szczecina (siedziby władz województwa). Odległości od innych ważniejszych miejscowości i miast wynoszą: od Będzina – 12 km, od Karlina – 16 km, a od Białogardu – 17 km. Miejscowość leży w linii prostej 14 km od plaży w Mielnie nad Morzem Bałtyckim[2] Wieś położona jest w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Biesiekierz, której jest siedzibą.

Klimat

Na całym obszarze gminy Biesiekierz panuje klimat bałtycki. Ten typ klimatu charakteryzuje się krótkimi, niezbyt mroźnymi zimami oraz krótkim i deszczowym latem. Okresy wiosenny i jesienny są dość długie. Średnia roczna temperatura powietrza wynosi tu 7,2°C, średnia temperatura najcieplejszego i najchłodniejszego miesiąca odpowiednio 17,1°C, -1,9°C. Przeważają wiatry wiejące z kierunków południowo-zachodnich. W miesiącach zimowych wieją wiatry zachodnie i południowo-zachodnie, które przynoszą odwilż. Na wiosnę wieją wiatry północne i północno-wschodnie przynoszące pogodę dość suchą i silnie skontrastowaną termicznie. Okres wegetacyjny trwa 206 dni. Roczna suma opadów wynosi około 710 mm. Klimat ten kształtują masy powietrza napływające znad Atlantyku, które ulegają modyfikacji za sprawą sąsiedztwa Bałtyku[3].

Przyroda

Na zasoby przyrodnicze Biesiekierza składają się m.in. lasy, których powierzchnia zajmuje 145 ha, co stanowi 9,7% ogólnej powierzchni miejscowości. Na terenie wioski nie występują wody powierzchniowe. Około 2 km na południe od Biesiekierza płynie rzeka Radew o wodach I klasy czystości. Rzeka stwarza możliwości do organizowania spływów kajakowych. Jest atrakcyjna również dla wędkarzy ze względu na siedlisko ryb łososiowych (łosoś, troć, pstrąg, lipień) podobnie jak znajdujące się w odległości około 2,5 km od miejscowości Jezioro Parnowskie. Na północny-zachód od Biesiekierza położony jest rezerwat florystyczny Wierzchomińskie Bagno o powierzchni 43,60 ha, poza tym na terenie miejscowości nie występują obszary podlegające ochronie.

Historia

Odkrycia archeologiczne umiejscawiają osadę już w okresie IX - XII wieku wieku, jednak pierwsze zapisane wzmianki dotyczące Biesiekierza pochodzą z roku 1276. Pierwotna nazwa wsi brzmiała Biczi-kierz (Byczy Krzak), jednak późniejsi niemieccy urzędnicy zmiękczyli ją na Bysicker, co w mowie potocznej utrwaliło się jako Biesiekierz. Wieś Biesiekierz od XIV wieku stanowiła część majątku kołobrzeskiego rodu patrycjuszowskiego der Holken, których główna siedziba mieściła się w pobliskim Nosowie. W 2/3 należała do rodu von Kranksporn i prawdopodobnie rodu von Kameke. Aż po XIX wiek wieś zmieniała wielokrotnie właścicieli. Przez pewien czas należała w części do innego znanego rodu pomorskiego von Heidebreck z linii parsowskiej. W 1743 roku Conrad Tessen von Heydebreck oddał swój majątek w zastaw przedstawicielom rodu von Kameke, tym sposobem pod koniec XVIII wieku jedynym właścicielem Biesiekierza została rodzina von Kameke[4]. To w okresie ich władania powstał zespół pałacowo-parkowy. Ostatnim właścicielem majątku był Edward graf von Herztberg.

Samorząd

Siedzibą organów Gminy jest miejscowość Biesiekierz. Organami Gminy są: rada Gminy i wójt. Rada Gminy jest organem stanowiącym i kontrolnym. Ustawowy skład rady oraz czas trwania jej kadencji określa ustawa o samorządzie gminnym. W skład rady Gminy Biesiekierz wchodzi 15 radnych. Do pomocy w wykonywaniu swoich zadań rada Gminy ze swego grona powołuje stałe lub doraźne komisje. Do zadań stałych komisji w zakresie spraw, do których zostały powołane, należy w szczególności: przygotowywanie i opiniowanie projektów uchwał rady, kontrola realizacji uchwał rady. Stałymi komisjami rady Gminy są:

  • Komisja Rewizyjna
  • Komisja Budżetu i Rozwoju Gospodarczego
  • Komisja ds. Społecznych i Oświaty
  • Komisja Ładu i Porządku Publicznego
  • Komisja Organizacyjno-Prawna

W Gminie Biesiekierz tworzy się jednostki pomocnicze – sołectwa. Organem uchwałodawczym w sołectwie jest zebranie wiejskie, które obejmuje wszystkich mieszkańców sołectwa. Organem wykonawczym w sołectwie jest sołtys wspomagany przez radę sołecką[5].

Gospodarka i infrastruktura

Dominującą funkcją miejscowości Biesiekierz jest funkcja usługowa, mieszkaniowa, a także turystyczna. Wieś pełni funkcję ośrodka gminy, znajdują się tu Urząd Gminy, Biblioteka, Policja, Centrum Zdrowia i Opieki Społecznej, remiza strażacka, klub wiejski, Przedszkole, Szkoła Podstawowa, Gimnazjum, filia Urzędu Pracy, a także boisko sportowe. Miejscowość zajmuje powierzchnię 1.495 ha. (tj. 12,8% powierzchni gminy).

Przez Biesiekierz przebiega droga krajowa nr 6 relacji Szczecin - Gdańsk oraz droga powiatowa nr 0372Z Parnowo – Biesiekierz. Biesiekierz posiada połączenia komunikacji autobusowej PKS łączące miejscowość z Karlinem, Wałczem, Białogardem, Koszalinem, Połczynem, Kołobrzegiem, Szczecinkiem i Szczecinem[6].

Kultura

Na terenie Biesiekierza znajduje się biblioteka oraz świetlica wiejska. Biblioteka Publiczna Gminy Biesiekierz posiada dwie filie biblioteczne w Świeminie i Starych Bielicach oraz sześć punktów bibliotecznych w: Gniazdowie, Warninie, Kraśniku Koszalińskim, Parsowie, Nowych Bielicach oraz Parnowie. Biblioteka Publiczna Gminy Biesiekierz oraz jej filie w chwili obecnej posiadają bogaty księgozbiór - około 21 000 woluminów. Oprócz tego placówka prenumeruje ok. 30 tytułów czasopism W styczniu 2005 r. w ramach programu IKONKA, otwarta została czytelnia internetowa. Użytkownicy biblioteki gminnej mają możliwość bezpłatnego korzystania z Internetu na 6 stanowiskach. Biblioteka posiada również kserokopiarkę, skaner oraz dwie drukarki, które są do dyspozycji jej użytkowników[7].

Drugim obiektem koncentrującym życie kulturalne w miejscowości jest świetlica, w której odbywają się zebrania wiejskie, spotkania i imprezy okolicznościowe. Obiekt służy jednak przede wszystkim dzieciom i młodzieży, które mogą tu korzystać z organizowanych dla nich zajęć plastycznych, sportowych, tanecznych oraz wyjazdów do kina czy na basen.

Oświata

W Biesiekierzu mieści się Szkoła Podstawowa im. kpt. Władysława Wysockiego oraz Gimnazjum im. Wybitnych Polaków. Według stanu na dzień 31 grudnia 2008 roku do szkoły podstawowej uczęszczało 149 uczniów, a do gimnazjum 158 uczniów. Ponadto w Biesiekierzu znajduje się przedszkole gminne.

Kościoły i związki wyznaniowe

Parafia Chrystusa Króla w Biesiekierzu istnieje od 1960 roku. Należy do dekanatu Mielno diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej. Kościół parafialny został zbudowany w XIV wieku, poświęcony 1946. Mieści się pod numerem 53. Do parafii w Biesiekierzu przynależą także trzy kościoły filialne w Cieszynie, Parnowie i Starych Bielicach[8].

Sport

Na terenie Biesiekierza istotnym obiektem sportowo-rekreacyjnym jest stadion sportowy. Odbywają się na nim głównie mecze piłkarskie, spotkania oraz imprezy gminne. Do stadionu należy boisko główne o nawierzchni trawiastej i wymiarach 110x64 metrów oraz boisko treningowe o wymiarach 85x55 metrów, parking, budynek, w którym mieszczą się szatnie, pomieszczenia gospodarcze i prysznice. Na stadionie jest trybuna na 300 miejsc. Na boisku głównym swoje mecze rozgrywa jedyny klub sportowy działający w miejscowości tj. Stowarzyszenie Klub Sportowy „Wybrzeże” Biesiekierz. Klub prowadzi sekcje piłkarskie w różnych grupach wiekowych. Drużyna seniorów gra w koszalińskiej klasie okręgowej.

Turystyka

Biesiekierz jest miejscowością, która posiada duży potencjał krajobrazowo-turystyczny. Stanowią go m.in. założenie pałacowo-parkowe, kościół, przepływająca w pobliżu rzeka Radew. Niewątpliwie atrakcją turystyczną i znakiem rozpoznawalnym Biesiekierza jest Pomnik Ziemniaka.

Demografia

Miejscowość Biesiekierz według stanu na 31 grudnia 2008 roku liczyła 998 mieszkańców. Liczba ludności w 3 ostatnich latach zanotowała tendencję wzrostową. Liczba mieszkańców wsi Biesiekierz stanowiła na koniec 2008 roku 17,8% ogólnej liczby ludności gminy Biesiekierz[9].

W roku 2010 liczba mieszkańców wyniosła 1 029 (w tym 499 kobiet):

  • 19,6% w wieku przedprodukcyjnym
  • 69,0% w wieku produkcyjnym
  • 11,4% w wieku poprodukcyjnym[10].

System ochrony zdrowia

W miejscowosci mieści sie filia Zakładu Opieki Zdrowotnej Zespół Lekarza Rodzinnego S.C. "ELKAP" z Koszalina[11].

Herb

Bies.png

Herb gminy Biesiekierz przedstawia w złotej tarczy herbowej o zielonej bordiurze wizerunek Pomnika Ziemniaka (szary ziemniak w dwóch odcieniach podtrzymywany przez trójpalczastą konstrukcję), otoczony wieńcem z dwóch gałęzi laurowych.

Zabytki

W Biesiekierzu znajduje się kościół parafialny p.w. Chrystusa Króla. Kościół został zbudowany w stylu renesansowym, prawdopodobnie w XIV-XVI wieku. Obecny kościół zawiera w sobie mury świątyni z XIV wieku. Zabytkowy wystrój stanowią: wczesnobarokowy ołtarz, pochodzący z nieistniejącego kościoła w Kraśniku, chrzcielnica datowana na XVII wiek, fragment nastawy ołtarzowej z datą renowacji z 1932 roku, a także dwie rzeźby barokowe oraz dzwon gotycki. Oprócz zabytków sakralnych warte uwagi są zespoły pałacowo-parkowe i dworskie licznie występujące na terenie gminy.

Po prawej stronie drogi krajowej nr 6 Szczecin-Gdańsk na terenie Biesiekierza położony jest zespół pałacowo-parkowy pochodzący z przełomu XIX i XX wieku, składający się z pałacu zbudowanego w 1907 roku w stylu eklektycznym z elementami secesji. Pałac składa się z dwukondygnacyjnego korpusu głównego z pseudoryzalitem w osi elewacji, zwieńczonym wystawką zakończoną trójspadowym dachem pokrytym, tak jak na całości, dachówką oraz ze skrzydła bocznego. Na skrzyżowaniu korpusu głównego i skrzydła wieża na planie kwadratu z hełmem dzwonowym. We wnętrzu ciekawa klatka schodowa, bogato zdobiona motywami geometrycznymi oraz salon z dwoma neogotyckimi kominkami. Pałac otoczony jest parkiem krajobrazowym założonym 100 lat wcześniej niż wybudowany pałac. Zachowały się w nim skupiska starego drzewostanu. Powierzchnia parku wynosi 2,5 ha.

Pomniki

Atrakcją Biesiekierza jest Pomnik Ziemniaka, konstrukcja 9 metrowej wysokości zlokalizowana obok pałacyku, w którym kiedyś znajdowała się Stacja Hodowli Roślin. Pomnik został odsłonięty w 1983 roku i był uwieńczeniem faktu wyhodowania 9 odmian ziemniaka w ówczesnej Biesiekierskiej Stacji Hodowli Roślin. Jest to prawdopodobnie największy pomnik ziemniaka w Europie (sama bulwa liczy 3,95 m wysokości, ze stelażem -9 m). Jego autorem jest Wiesław Adamski, który wykonał pomnik na zlecenie byłego dyrektora SHR - Mariusza Roedera.[12].

Przypisy

  1. Krużewski, Wojciech; Woźnica, Justyna. Program Ochrony Środowiska dla Gminy Biesiekierz W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy w Biesiekierzu [online]. [Przeglądany 24 maja 2013].
  2. Plan Odnowy Miejscowości Biesiekierz na lata 2010-2016. Uchwała Nr XXXIX/291/10 Rady Gminy w Biesiekierzu z dnia 5 lutego 2010 r.
  3. Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Biesiekierz. Oprac. Ewa Perlińska. Biesiekierz: Forum, 2006, s. 11-17.
  4. Nowicki, Wacław. Koszalin i okolice. Red. Jarosław Ellwart. Gdynia : "Region", 2005, s. 78.
  5. Statut Gminy Biesiekierz. Załącznik do do Uchwały Nr IV/34/03 Rady Gminy w Biesiekierzu z dnia 01 marca 2003 r.
  6. Tamże.
  7. O bibliotece W: Biblioteka - Biesiekierz [online]. [Przeglądany 02 czerwca 2013].
  8. Parafia Bieskierz w; Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska [online]. {Przeglądany 04.6.2013].
  9. Źródło: Urząd Gminy Biesiekierz
  10. Portret miejscowości statystycznych w gminie Biesiekierz W: Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 9 maja 2013]
  11. Służba Zdrowia. W: Służba Zdrowia.pl [online]. [Przeglądany 04 czerwca 2013].
  12. Iskrzycka, Danuta. Ziemniak rozsławił ich wieś. "Gazeta Ziemska" 2003, nr 6, s. 7.

Bibliografia

  • Iskrzycka, Danuta. Ziemniak rozsławił ich wieś. "Gazeta Ziemska" 2003, nr 6, s. 7.
  • Nowicki, Wacław. Koszalin i okolice. Red. Jarosław Ellwart. Gdynia : "Region", 2005. ISBN 83-89178-73-7.
  • Plan Odnowy Miejscowości Biesiekierz na lata 2010-2016. Uchwała Nr XXXIX/291/10 Rady Gminy w Biesiekierzu z dnia 5 lutego 2010 r.
  • Statut Gminy Biesiekierz. Załącznik do do Uchwały Nr IV/34/03 Rady Gminy w Biesiekierzu z dnia 01 marca 2003 r.
  • Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Biesiekierz. Oprac. Ewa Perlińska. Biesiekierz: Forum, 2006.

Linki zewnętrzne




Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Joanna Przybyło