Billy Harper

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Billy Harper
saksofonista jazzowy, kompozytor, pedagog
brak zdjecia
Data urodzenia 17 stycznia 1943
Miejsce urodzenia Houston (USA)
Narodowość amerykańska
Ambasador niebieski.png

Billy Harper (ur. 1943) – saksofonista (tenor) jazzowy, kompozytor, pedagog, Ambasador Szczecina


Życiorys

Billy Harper urodził się 17 stycznia 1943 roku w Houston w stanie Teksas (USA). Był muzycznym samoukiem. W dzieciństwie śpiewał w kościelnym chórze. W wieku 11 lat dostał swój pierwszy saksofon tenorowy. Pierwszy zespół utworzył jeszcze w szkole średniej. Miał wtedy 14 lat. Szkołę ukończył z wyróżnieniem. Naukę teorii muzyki i gry na saksofonie kontynuował w North Texas State College. W czasie studiów grał też w big-bandzie uniwersyteckim, z którym w 1965 roku zdobył I nagrodę na festiwalu jazzowym w Kansas City. Z zespołem tym również śpiewał.

W połowie lat sześćdziesiątych wyjechał do Nowego Jorku. Tam nawiązał współpracę z pianistą i słynnym aranżerem, Gilem Evansem. Przez kilka sezonów był saksofonistą solistą w jego orkiestrze. Później związał się z wieloma wybitnymi postaciami ówczesnego jazzu, głównie perkusistami, którzy uczyli młodego muzyka aranżacji, precyzji zgrania, budowania brzmienia i nastroju. W latach 1968–1970 grał w zespole Arta Blakey'a The Jazz Messengers. Od 1970 roku był członkiem zespołu Elvina Jonesa, a później Max Roacha, z którym grywał do 1978 roku. W 1972 roku rozpoczął współpracę z trębaczem Lee Morganem. Grał również w orkiestrze Thada Jonesa i Mela Lewisa. W 1973 roku założył własny sekstet. Nie przestawał jednak koncertować jako członek wspomnianych zespołów. Odbył z nimi wiele tras koncertowych po Europie, Azji, Afryce i Stanach Zjednoczonych, i jako muzyk sesyjny nagrał kilka płyt.

Tenorzysta od lat stoi na czele własnego kwintetu, z którym koncertuje i nagrywa płyty. Międzynarodowy rozgłos przyniósł mu album Black Saint, nagrany dla włoskiej wytwórni o takiej samej nazwie. Jako saksofonista i kompozytor został wyróżniony wieloma nagrodami. Wielokrotnie odwiedził Polskę, występując m.in. na warszawskim festiwalu Jazz Jambore (26 października 1980), Bydgoszcz Jazz Festival oraz na Muzeum Jazz Festiwal w Ostrowie Wielkopolskim.

Jako muzyk nawiązuje w swej grze do wybitnych saksofonistów, Charlie Parkera i jego kontynuatora, Sonny Rollinsa. Jako kompozytor obdarzony ogromną wyobraźnią muzyczną, z dużą swobodą sięga do afrykańskich korzeni - bluesa i muzyki sakralnej. Jego kompozycje Thoroughbred, Cry of Hunger, Priestess, Was It Here były często wykonywane przez orkiestrę Gila Evansa. W kompozycjach Harpera, szczególnie w utworach zawierających elementy muzyki gospell, daje się zauważyć duży wpływ Johna Coltrane’a. Zarówno w swojej muzyce, jak i w dzialalności pedagogicznej, saksofonista podkreśla ogromny wkład czarnych Amerykanów w światową muzykę i sztukę. Obok Art Ensamble of Chicago, Sama Riversa i Anthony'ego Braxtona, Billy Harper należy do czołowych artystów nowojorskiej sceny loftowej.

Muzyk jest również uznanym pedagogiem. Był m.in. wykładowcą w Livingston College i The New School of Jazz and Contemporary Music. Prowadzi także warsztaty w Europie, m.in. w Polsce.

Związki ze Szczecinem

Płyta DVD z koncertem zarejestrowanym w szczecińskiej katedrze w 2004 roku
Harper Billy12a.jpg

Od lat związany ze Szczecinem, dokąd przyjeżdża jako dyrektor artystyczny i juror międzynarodowego festiwalu Zmagania Jazzowe. Jako artysta o światowej renomie, ukształtował markę imprezy, przyciągając wielu znanych muzyków z całego świata. W oparciu o szczecińskie środowisko jazzowe zrealizował kilka autorskich projektów muzycznych. Jego koncert w katedrze św. Jakuba z towarzyszeniem Chóru Akademickiego Politechniki Szczecińskiej z 2004 roku został opublikowany na płycie DVD i wydany w sierpniu 2007 roku przez nowojorską oficynę wydawniczą Arkadia. Jest to jedyna, jak dotąd, płyta wideo artysty. W ramach szczecińskiego festiwalu saksofonista prowadzi również cieszące się dużą popularnością warsztaty dla młodych utalentowanych muzyków. Dzięki szeroko pojętej działalności artystycznej i pedagogicznej muzyka, Szczecin ponownie zaistniał na jazzowej mapie Europy.

W dniu 8 maja 2004 podczas koncertu w Filharmonii Szczecińskiej artysta jako pierwszy cudzoziemiec został uhonorowany tytułem Ambasador Szczecina.

Koncerty

  • 2002
    • I Międzynarodowe Zmagania Jazzowe (3-4 pażdziernika, Studio S-1 Polskiego Radia Szczecin)
    • Billy Harper (5 października, Opera na Zamku)
  • 2004
    • (8 maja, Filharmonia Szczecińska)
  • 2005
    • Billy Harper & Kenny Garrett (14 października)
  • 2007
    • The Billy Harper Septet & Steve Turre (12 października, Opera na Zamku)
  • 2008
    • The Billy Harper Quintet (24 października, Opera na Zamku)
  • 2009
    • Warsztaty Jazzowe (28-29 października, Studio S-1 Polskiego Radia Szczecin)
    • Billy Harper & Piotr Wojtasik (30 października, Opera na Zamku)
  • 2010
    • The Billy Harper Quintet & Chór Akademicki Politechniki Szczecińskiej (2 października, Filharmonia Szczecińska)
  • 2011
    • The Billy Harper Special Project (8 października, Filharmonia Szczecińska)
  • 2016
    • Billy Harper & The Cookers (12 marca, Trafostacja Sztuki)



Billy Harper w Szczecinie

(fot. Ryszard Pakieser)




Kompozycje (wybór)

  • Another Kind of Thoroughbred
  • Call of the Wild and Peaceful Heart
  • Croquet Ballet
  • Cry of Hunger
  • Dance, Eternal Spirits, Dance!
  • Destiny Is Yours
  • East-West Exodus
  • Groove from Heaven
  • I Do Believe
  • If One Could Only See
  • Oh... If Only
  • The One That Makes the Rain Stop
  • Priestess
  • Quest
  • Soran Bushi B.H.
  • Thoroughbred
  • Time and Time Again
  • Was It Here
  • Who Here Can Just Our Fates?



Dyskografia (wybór)

Płyty autorskie

  • 1973Capra Black (Strata-East – SES-19739)
  • 1975Black Saint (Black Saint 120001-2)
  • 1977Soran-Bushi BH (Denon 7522)
  • 1979Trying to Make Heaven My Home (MPS Records 0068.234)
  • 1979Billy Harper Quintet in Europe (Soul Note SN1001)
  • 1979The Awakening (Marge Records MAR09)
  • 1980The Believer (Baystate – RVJ-6083)
  • 1989Destiny Is Yours (Steeplechase 1260)
  • 1993Somalia (Evidence 22133)
  • 1994Live on Tour in the Far East, Vol. 1 (Steeplechase 31311)
  • 1995Live on Tour in the Far East, Vol. 2 (Steeplechase 31321)
  • 1995Live on Tour in the Far East, Vol. 3 (Steeplechase 31366)
  • 1998If Our Hearts Could Only See (DIW Records 931)
  • 2000Soul of an Angel (Metropolitan 1120)
  • 2007Billy Harper in Concert Live from Poland – Szczecin 2004 (Arkadia) - DVD
  • 2009Blueprints of Jazz, Vol. 2 (Talking House Records 827912079616)





Z innymi artystami

  • 1969 – Gil Evans Orchestra - Blues In Orbit (Ampex Records A 10102)
  • 1970 – Thad Jones-Mel Lewis Orchestra - Consummation (Solid State SR 3110)
  • 1971 – Gil Evans Orchestra - Where Flamingos Fly (Artists House AH 14)
  • 1971 – Barbara Ann „Bobbi” Humphrey - Flute In (Blue Note BST 84379)
  • 1971 – Lee Morgan - The Last Session (Blue Note BST 84901)
  • 1973 – Gil Evans Orchestra - Svengali (Atlantic SD 1643)
  • 1977 – Max Roach Quartet - Live in Tokyo, Vol. 1 - Calvary (Denon YX 7508)
  • 1993 – McCoy Tyner - Journey (Birdology 519 941-2)
  • 1996 – Piotr Wojtasik & Special Guests - Quest (Power Bros PB 00147)
  • 2005 – Piotr Wojtasik - We Want to Give Thanks (SOJazz Records SOJ003)



Zobacz także



Bibliografia

  • Joachim Ernst Berendt, Od raga do rocka. Wszystko o jazzie, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 1979
  • Joachim Ernst Berendt, Wszystko o jazzie. Od Nowego Orleanu do jazz-rocka, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 1991
  • Bielefelder Katalog. Jazz 1997, Vereinigte Motor-Verlag, Stuttgart 1997
  • The New Grove Dictionary of Jazz (ed. Barry Kernfeld), Macmillan, London 1996
  • Dionizy Piątkowski, Encyklopedia muzyli popularnej. Jazz t. I A-J, Oficyna Wydawnicza Atena, Poznań 1991

Inne źródła

  • Fotografie autorstwa Ryszarda Pakiesera



IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz