Bobolice

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bobolice
Nazwa niemiecka Bublitz
Powiat koszaliński
Gmina Bobolice
Strona internetowa miejscowości.

Geolokalizacja: 53.957096,16.586752

Bobolice (niem. Bublitz) – miasto w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Bobolice. W latach 19451998 miasto administracyjnie należało do województwa koszalińskiego.

Położenie

Miasto Bobolice położone jest w centrum gminy, pomiędzy dwoma dużymi ośrodkami administracyjno-gospodarczymi - Koszalinem i Szczecinkiem. Gmina Bobolice leży we wschodniej części województwa zachodniopomorskiego, w południowo-wschodniej części powiatu koszalińskiego. Pod względem geograficznym miasto usytuowane jest na obszarze Pojezierza Bytowskiego.

Klimat

Miasto leży w strefie klimatu morskiego[1], charakteryzującego się brakiem ekstremalnie wysokich i niskich wartości temperatur, które są łagodzone przez wpływy oceaniczne. Średnia roczna temperatura wynosi 7,5°C, najcieplejszym miesiącem jest lipiec, najchłodniejszym styczeń. Suma opadów wynosi 600-650 mm, a długość okresu wegetacyjnego to 190-200 dni. (Por. gmina Bobolice). Najistotniejszą cechą klimatu gminy jest to, iż w miarę oddalania się od morza i w kierunku wschodnim wzrasta kontynentalizacja klimatu kosztem zaniku cech morskich. Teren gminy znajduje się częściowo w krainie klimatycznej „Pas północy Pojezierza Pomorskiego” (dotyczy niższej północnej i zachodniej części gminy) i częściowo w krainie Pojezierze Miastecko-Bytomskie (pozostały obszar).

Obiekty fizjograficzne

Przez miasto i gminę przepływa rzeka Chociel o długości 23 km., wpadająca do Radwi, dopływu Parsęty. Pod względem geograficznym teren gminy obejmujący miasto Bobolice znajduje się w jednostce fizycznogeograficznej Pojezierza Bytowskiego.

Przyroda

Do wyjątkowych cech wyróżniających gminę pod względem przyrodniczym należą unikalne jeziora oligotroficzne z roślinnością lobeliową; wysokie torfowiska kotłowe, liczne źródliska, rozległe obszary buczyny i grądu środkowoeuropejskiego. Teren gminy Bobolice jest jest silnie zróżnicowany pod względem wysokości (od 65 do 216,6 m n.p.m.). Charakteryzuje się dużą ilością dolin, wzniesień, wąwozów i jarów. Rzeki i jeziora, z uwagi na czystość wód, są zasobne w wiele gatunków ryb. Krajobraz został utworzony w wyniku działalności lądolodu w czasie zlodowacenia Bałtyckiego. Wówczas to powstały pagórki moreny czołowej i wyrzeźbiona została olbrzymia Pradolina Pomorska, w części, której płynie rzeka Chociel przecinająca swym nurtem miasto Bobolice[2].

Historia

Pierwsza wzmianka źródłowa o Bobolicach ukazała się 12 sierpnia 1320 roku w dokumencie kupna sporządzonym w Słupsku, w którym stwierdza się, że granice Zakonu sięgają ziemi bobolickiej, a później w dokumencie lokacyjnym. Dnia 17 kwietnia 1340 roku biskup Fryderyk von Eickstadt nadał Bobolicom lubeckie prawa miejskie oraz herb. Nazwę miasta zapisano jako Bublitz. W 1350 r. wybrano pierwszą radę miejską oraz burmistrza, którego nazwisko nie jest znane. Bobolice szybko się rozwinęły jako miasteczko handlowe, mieszkało w nim wielu kupców i rzemieślników. Rozwój miasteczka przyciągnął osadników niemieckich, których ilość z roku na rok powiększała się. Kolejno w 1605, 1682 oraz w 1736 roku w Bobolicach miały miejsce pożary, które wyrządziły duże szkody materialne. Miasto często przechodziło do rąk różnych właścicieli, było m.in. własnością biskupów kamieńskich i pomorskich rodzin. Te częste zmiany nie sprzyjała rozwojowi, dopiero od 1626 r. kiedy miasteczko otrzymało prawo do organizowania czterech jarmarków w roku, zyskało szansę dalszego rozwoju. Gdy jednak w XVII w. stało się częścią Brandenburgii, zeszło do rzędu osad marginalnych dla gospodarki regionu. W następnych wiekach losy Bobolic toczyły się różnie. Znaczne ożywienie odnotowano w miasteczku gdy w XVIII w. zostało ono powiatem i otrzymało połączenie kolejowe z Połczynem Zdrojem i Sławnem oraz drogowe z Koszalinem. Olbrzymi postęp technologiczny, jaki nastąpił w II połowie XIX w. w przemyśle, rolnictwie i budownictwie spowodował na ziemi bobolickiej przede wszystkim: budowę dworów, pałaców, kolonii wiejskich, szkół, kościołów, zakładów przemysłowych oraz mostów, linii kolejowych, młynów wodnych, wiatraków i dróg utwardzonych. W latach 1903-1905 połączono linią kolejową wąskotorową Bobolice z Koszalinem i Białogardem. Przyczyniło się to do ożywienia gospodarczego miasta i gminy oraz rozwoju osadnictwa. I wojna światowa nie wpłynęła w sposób istotny na stan demograficzny Bobolic. Po zakończeniu wojny obszar gminy znalazł się w pobliżu granicy z Polską i rozpoczęła się kolejna faza rozwoju osadnictwa.

Bobolice zdobyte zostały przez Armię Czerwoną 5 marca 1945 roku i tym samym włączono je w granice Polski. Zacięte walki spowodowały znaczne zniszczenia w zabudowie miasta (75%). Tak zrujnowane miasto odgruzowano dopiero w latach sześćdziesiątych. Na terenie gminy po roku 1945 majątki ziemskie przeszły na własność państwa. W większości przekazano je w użytkowanie PGR. Rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 stycznia 1958 roku ponownie nadano Bobolicom prawa miejskie[3]. Inauguracyjna sesja Miejskiej Rady Narodowej odbyła się 13 lutego 1958 roku.

Lata 1958-1972 to stopniowy okres rozwoju. W wyniku kolejnej reformy administracyjnej, w 1972 r., zlikwidowano gromady, w miejsce których utworzono gminy jako podstawowe jednostki administracyjne. Miasto Bobolice połączono administracyjnie z gminą, tworząc wspólny Urząd Miasta i Gminy. Koniec lat 80tych przynosi w Polsce przemiany społeczno-polityczne, które dotykają również Bobolic. Nie były to zmiany korzystne: w tym okresie upadła większość zakładów pracy w mieście, gwałtownie wzrosło bezrobocie. Na tę sytuację miały również wpływ zmiany administracyjne w Polsce. Koszalin utracił status miasta wojewódzkiego, odbiło się to niekorzystnie na sytuacji społeczno-gospodarczej Bobolic jako gminy należącej do powiatu koszalińskiego. Obecnie w mieście funkcjonują przedsiębiorstwa branży spożywczej, drzewnej, tworzyw sztucznych i wydobywcze. Z uwagi na korzystne walory środowiska dobrze rozwija się rolnictwo i turystyka, z którą Bobolice wiążą mocno swą przyszłość[4].

Gospodarka i infrastruktura

W Bobolicach krzyżują się ważne szlaki komunikacyjne: droga krajowa nr 11 relacji Bytom - Poznań - Kołobrzeg - łączy miasto Bobolice z Koszalinem (przez Mostowo i Manowo) oraz ze Szczecinkiem (przez Wierzchowo), droga krajowa nr 25 relacji Bydgoszcz – Bobolice – w kierunku Białego Boru.

Przez miasto przebiegają również drogi wojewódzkie - droga nr 171 (Bobolice - Barwice - Czaplinek) oraz droga nr 205 (Bobolice - Drzewiany - Sławno - Darłowo).Ich charakterystyczną cechą jest promienisty układ dróg w samym centrum miasta.

Jedyną formą transportu publicznego na terenie gminy jest transport autobusowy, realizowany przez PKS. Od roku 2003 transportem publicznym oprócz PKS zajmują się także prywatni przewoźnicy.Działalność ta prowadzona jest głównie na liniach łączących gminę z Koszalinem bądź Szczecinkiem.

Gmina Bobolice charakteryzuje się najlepszymi warunkami dla prowadzenia działalności rolniczej i turystycznej. W mieście istnieją przedsiębiorstwa branży spożywczej, drzewnej oraz tworzyw sztucznych[5].

Kultura

W Bobolicach funkcjonuje Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury, do jego zadań należy organizowanie i prowadzenie działalności kulturalnej w mieście i gminie.

W ramach MGOK działają: 3 zespoły folklorystyczne, 3 grupy taneczno – wokalne, 2 zespoły rockowe, 3 grupy gitarowe, Zespół Małych Form Teatralnych oraz Zespół Poezji Śpiewanej. Na bazę obiektową Miejsko–Gminnego Ośrodka Kultury składają się także: Biblioteka Publiczna, filia, Miejska Izba Muzealna, Stadion Miejski, budynek dawnego kina „Jutrzenka” oraz świetlice wiejskie w miejscowościach: Gozd, Porost, Chmielno, Głodowa, Kurowo, Krępa.

Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy Bobolice posiada filię w miejscowości Dargiń. Oprócz działalności statutowej prowadzi prowadzi zajęcia integracyjne z młodzieżą niepełnosprawną ze Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Bobolicach.

Miejska Izba Muzealna mieści się w podziemiach Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury. Izba pełni znaczną rolę kulturotwórczą. Składają się na nią cztery działy: militaria (stała ekspozycja poświęcona belgijskim jeńcom wojennym, broń i wyposażenie żołnierzy oraz odznaczenia z okresu II wojny światowej); etnografia (sprzęty codziennego użytku oraz narzędzia pracy); dzieje miasta (dokumenty, ryciny i fotografie z historii Bobolic); archeologia (tablice epitaficzne, makieta grodu Bobolice z X w.).

Poza tym w gminie funkcjonuje Galeria „Po Schodach” działająca od 1997 roku, początkowo przy Bibliotece Publicznej, a od 1999 roku przy Miejsko–Gminnym Ośrodku Kultury. celem jej istnienia jest promocja twórców lokalnych, edukacja dzieci i młodzieży poprzez sztukę oraz organizowanie wystaw artystów amatorów oraz profesjonalistów[6].

Oświata

Na terenie miasta Bobolice istnieją:

Kościoły i związki wyznaniowe

Kościół pw Wniebowziecia NMP w Bobolicach

Sport

Do popularyzacji kultury fizycznej przyczyniają się istniejące w mieście kluby sportowe:

  • Miejsko Gminny Ludowy Klub Sportowy "Mechanik" Bobolice - klub posiada trzy zespoły piłkarskie (seniorzy, juniorzy, trampkarze) grające w koszalińskiej lidze okręgowej. Jest członkiem Koszalińskiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej i Zrzeszenia Ludowe Zespoły Sportowe. Głównym celem organizacji oprócz szerzenia kultury fizycznej wśród mieszkańców miasta i gminy,jest organizowanie zajęć i imprez sportowo-rekreacyjnych dla dzieci, młodzieży i dorosłych.
  • Towarzystwo Krzewienia Kultury Fizycznej RUN-42 w Bobolicach. Klub propaguje przede wszystkim bieganie wśród odbiorców w różnym wieku.
  • Uczniowski Klub Sportowy "Olimpia" Bobolice sekcją wiodącą tego klubu jest piłka nożna. W klubie działa również sekcja rekreacyjno-sportowa, w której sezonowo odbywają się zajęcia w takich dyscyplinach jak: lekkoatletyka, tenis stołowy, koszykówka, pływanie, sporty siłowe, turystyka piesza i rowerowa. Klub zajmuje się planowaniem i organizowaniem pozalekcyjnego życia sportowego uczniów.
  • Towarzystwo Krzewienia Kultury Fizycznej - Ognisko „BICYKL” w Bobolicach głównym celem klubu jest współzawodnictwo sportowe z uwzględnieniem funkcji zdrowotnych.
  • Uczniowski Klub Sportowy „GULKI” w Bobolicach - klub proklamuje działalność w sferze piłki koszykowej. Klub zajmuje się planowaniem i organizowaniem życia sportowego, które rozwija umiejętności koszykarskie.

Bobolice dysponują dobrze wyposażona infrastrukturą sportową w postaci: hali sportowo-widowiskowa przy ul. Głowackiego, Stadionu Miejskiego, dwóch boisk asfaltowych, boiska sportowego oraz sali gimnastyczna z zapleczem przy Zespole Szkół Publicznych[8].

Turystyka

Logo Bobolic

Gmina Bobolice jest ciekawa pod względem przyrodniczym i krajobrazowym. Podstawowym atutem są zasoby naturalne oraz brak przemysłu zanieczyszczającego środowisko. Lasy bogate w faunę i florę stanowią znakomitą ofertę dla amatorów pieszych wycieczek i grzybobrania. W miejscowościach z dostępem do rzek i jezior można uprawiać wędkarstwo, kajakarstwo i inne sporty wodne. przez teren gminy Bobolice przebiega sześć szlaków rowerowych:

  • Greenway-Naszyjnik Północy,
  • Szlak Pełnika Europejskiego,
  • Zagubiony Trakt, biegnący przez Tychowo - Dzięciołowo - Łozice - Porost,
  • Szlak buczyny pomorskiej,
  • Szlak wokół piaszczystej góry
  • oraz Czarny szlak[9].

Demografia

Według stanu na dzień 31 grudnia 2006 roku miasto i gmina Bobolice liczyły 10.085 mieszkańców (dane z Urzędu Miejskiego w Bobolicach). Gęstość zaludnienia wynosi 27,4 osób/km2. W ostatnich latach przyrost naturalny zmniejszał się, co było charakterystycznym zjawiskiem w całym kraju, jednak ani razu nie zanotowano ujemnego wskaźnika przyrostu. Z kolei saldo migracji od wielu lat jest ujemne (oprócz 2003 roku). Jak wynika z powyższych danych, rozwój demograficzny gmina zawdzięcza przyrostowi naturalnemu, który po części rekompensuje odpływ migracyjny ludności.

System ochrony zdrowia

W Bobolicach funkcjonują dwa niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej oraz cztery indywidualne praktyki lekarskie. znajduje się tu jedna apteka zaopatrująca mieszkańców Bobolic i okolicy w leki i inny asortyment apteczny[10].

Herb

herb Gminy i Miasta Bobolice

Współczesny herb Bobolic przedstawia "Wielkanocnego Baranka" na czerwonym polu, podtrzymującego przednią nogą proporczyk z wiszącą na nim białą flagą z krzyżem. Głowa baranka posiada żółtą (złotą) aureolę i skierowana jest w prawą stronę.

Zabytki

  • Cmentarz ewangelicki z 2. połowy XIX w. (nieczynny),
  • Kościół Wniebowzięcia NMP
  • Grodzisko Słowiańskie w Bobolicach[11]

Pomniki

Osoby urodzone w miejscowości

Osoby związane z miejscowością

Przypisy

  1. Wg klasyfikacji klimatu Köppena: Cfb).
  2. Bobolice. [online]. [Przeglądany 7 maja 2013].
  3. Rys historyczny. W: Bobolice [online]. [Przeglądany 19 października 2013]
  4. 670 lat historii, kultury i tradycji małej bobolickiej ojczyzny : biuletyn konferencyjny. Bobolice : Towarzystwo Ekologiczno-Kulturalne : Urząd Miejski, 2010, s. 40-52.
  5. Frydrysiak, Adam. Rozwój Bobolic po II wojnie światowej do chwili obecnej. W: 670 lat historii..., op.cit., s.77.
  6. Bobolice. Oprac. Halina Michalak et al. Bydgoszcz : Reklamy Jocer Promocja Plus, [2006?], s. 33.
  7. Szkoły Bobolice [online]. [Przeglądany 07 maja 2013]
  8. Bobolice. Oprac. Halina Michalak et al. Bydgoszcz : Reklamy Jocer Promocja Plus, [2006?], s. 37.
  9. Bobolice: wieś turystyczna. [online]. [Przeglądany 05 maja 2013].
  10. Miasto i Gmina Bobolice: lokalny program rewitalizacji obszarów wiejskich gminy Bobolice na lata 2007-2016. Bobolice: 2008, s. 9.
  11. Zabytki w gminie W: Bobolice [online]. [Przeglądany 05 maja 2013].

Bibliografia

  • Bobolice. Oprac. H. Michalak i in. Bydgoszcz: Reklamy Jocer Promocja Plus, [2006?].
  • Miasto i Gmina Bobolice: lokalny program rewitalizacji obszarów wiejskich gminy Bobolice na lata 2007-2016. Bobolice: 2008.
  • 670 lat historii, kultury i tradycji małej bobolickiej ojczyzny : biuletyn konferencyjny. Bobolice : Towarzystwo Ekologiczno-Kulturalne : Urząd Miejski, 2010.

Linki zewnętrzne





Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Joanna Przybyło