Bogdan Dopierała

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
prof. dr hab. Bogdan Dopierała
historyk, pedagog, publicysta
Data urodzenia 2 stycznia 1922
Miejsce urodzenia Toruń
Data śmierci 10 października 1991
Miejsce śmierci Szczecin
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny w Szczecinie (kw. 444E-4-1)
Lokalizacja grobu zobacz na mapie


Bogdan Dopierała (1922-1991) – historyk, pedagog, publicysta

Życiorys

Bogdan Dopierała urodził się 2 stycznia 1922 roku w Toruniu. W latach 1953-1957 studiował na Uniwersytecie im. A. Mickiewicza w Poznaniu. Był samodzielnym pracownikiem naukowo-badawczym, a potem kierownikiem pracowni, w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk. W 1961 roku uzyskał tytuł doktora nauk humanistycznych. Pracę habilitacyjną przedstawił i obronił w 1967 roku. W kwietniu 1981 roku otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego.

O lat sześćdziesiątych związany ze szkolnictwem wyższym Szczecina. W roku akademickim 1968/1969 współorganizował Wydział Humanistyczny Wyższej Szkoły Nauczycielskiej w Szczecinie. Był jego pierwszym dziekanem (1968-1969). Należał do inicjatorów powołania do życia Uniwersytetu Szczecińskiego. W 1985 roku został powołany na stanowisko kierownika Zakładu Badań Niemcoznawczych w Instytucie Nauk Politycznych US. Prowadził seminaria ze studentami. Był promotorem wielu dysertacji doktorskich. Zajmował się najnowszymi dziejami Polski i Pomorza Zachodniego, ze szczególnym uwzględnieniem okresu międzywojennego. Specjalizował się również w tematyce niemieckiej i wzajemnych relacjach pomiędzy Polską a Niemcami.

Jako konsultant historyczny brał udział w programach telewizyjnych. Dla rozgłośni PR w Szczecinie przygotowywał felietony, m.in. Historia a współczesność (1971). Współpracował z licznymi lokalnymi pismami, m.in. miesięcznikiem społeczno-kulturalnym „Ziemia i Morze” (od 1956). We wrześniu 1959 roku dołączył do kolegium redakcyjnego miesięcznika „Szczecin”. Zasiadał w Radzie Programowej almanachu społeczno-kulturalnego „Morze i Ziemia”.

Był członkiem wielu organizacji i stowarzyszeń naukowych, m.in. Rady Naukowej Instytutu Historii PAN (1968-1974), Komitetu Nauk Historycznych PAN (od 1968), Szczecińskiego Towarzystwa Naukowego, w którym przez pewien czas piastował funkcję przewodniczącego Wydziału Nauk Społecznych.

Zmarł 10 października 1991 roku w Szczecinie. Został pochowany na Cmentarzu Centralnym (kw. 444E-4-1).

Ważniejsze publikacje

Od lewej: Ryszard Liskowacki, prof. Bogdan Dopierała i Andrzej Androchowicz podczas realizacji telewizyjnego bloku programowego poświęconego 37 rocznicy wyzwolenia Szczecina (w cyklu „Szczecin na antenie Dwójki” - 26 kwietnia 1982)
  • 1958Der Einfluß der Oktoberrevolution auf Pommern [w:] Die Oktoberrevolution und Deutschland. Referate und Diskussion zum Thema: der Einfluß der großen sozialistischen Oktoberrevolution auf Deutschland (praca zbiorowa pod red. Alberta Schreinera), Akademie-Verlag, Berlin
  • 1959Ekonomiczne i demograficzne problemy Pomorza Zachodniego w świetle niemieckich materiałów źródłowych z lat 1926-1932, Instytut Zachodni, Poznań (seria: Materiały do dziejów nowożytnych Ziem Zachodnich, z. 4
  • 1959Wirtschaftliche und völkische Probleme Pommerns nach deutschen Quellen aus den Jahren 1926 - 1932, Poznań (seria: Materiały do dziejów nowożytnych ziem zachodnich, 4)
  • 1960Ostflucht na Pomorzu Zachodnim i jego ekonomiczne oraz społeczne podłoże [w:] Pomorze Zachodnie - nasza ziemia ojczysta
  • 1960Tendencje rozwojowe portu szczecińskiego i szczecińskiej żeglugi w dwudziestoleciu międzywojennym
  • 1963Konfrontacje i przypomnienia. Szkice z dziejów upadku niemczyzny na Pomorzu Zachodnim, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań
  • 1963Kryzys gospodarki morskiej Szczecina w latach 1919-1939. Studia z dziejów portu szczecińskiego na tle niemieckiej i polskiej polityki morskiej, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań
  • 1965Polska Partia Robotnicza na Pomorzu Zachodnim. Studia i materiały (redakcja), Wydawnictwo Poznańskie, Poznań
  • 1966Beck a sprawa Gdańska 1930-1945 [w:] Najnowsze Dzieje Polski. Materiały i Studia 1914-1939
  • 1967Gdańska polityka Józefa Becka, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań
  • 1967Walka klasy robotniczej prowincji zachodnio-pomorskiej o wyzwolenie społeczne w okresie wzniesienia fali rewolucyjnej (jesień 1917 - jesień 1920) cz. 1, Szkoła Nauk Społeczno-Ekonomicznych przy KW PZPR, Szczecin
  • 1967Wokół koncepcji polskiej polityki morskiej (1930-1939), Polska Akademia Nauk, Warszawa
  • 1969Z dziejów ziemi stargardzkiej (redakcja), Wydawnictwo Poznańskie, Poznań
  • 1970Główne problemy polityki morskiej II Rzeczypospolitej, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa
  • 1970Polskie losy Pomorza Zachodniego, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań
  • 1972Cedynia, tysiąclecie zwycięstwa (współautorzy Eugeniusz Macijewicz, Wojciech Myślenicki, Władysław Filipowiak), Szczecińskie Towarzystwo Kultury, Szczecin
  • 1975Port szczeciński w dwudziestoleciu międzywojennym [w:] Port szczeciński. Dzieje i rozwój do 1970 roku (pod red. Bronisława Dziedziula), Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa - Poznań
  • 1975Stocznia Szczecińska im. Adolfa Warskiego. Studium monograficzne (praca zbiorowa pod red. Tadeusza Madeja), Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Poznań (serie: Prace Instytutu Zachodnio-Pomorskiego t. 68; Sekcja Ekonomiczna - Instytut Zachodniopomorski w Szczecinie z. 11)
  • 1976Zarys dziejów Odry [w:] Odra i Nadodrze
  • 1977A guide to Szczecin and environs (współautorzy Czesław Piskorski, Krystyna Kozłowska), Wydawnictwo Sport i Turystyka, Warszawa
  • 1977Rys historyczny polskiego Wybrzeża Bałtyku (rozdział) [w:] Lech Krzyżanowski, Czesław Piskorski, Polskie wybrzeże Bałtyku, Wydawnictwo Sport i Turystyka, Warszawa
  • 1977Szczecin i okolice. Przewodnik (współautor Czesław Piskorski), Wydawnictwo Sport i Turystyka, Warszawa (wyd. 2 popr. i uzup.)
  • 1978Wokół polityki morskiej Drugiej Rzeczypospolitej. Studia historyczne, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań
  • 1980Miejsce Pomorza Zachodniego w dziejach ziem polskich (rozdział) [w:] Czesław Piskorski, Pomorze Zachodnie. Mały przewodnik, Wydawnictwo Sport i Turystyka, Warszawa



Okładki wybranych publikacji

Ważniejsze artykuły

  • 1956Na tropach przyjaźni polsko-niemieckiej, „Ziemia i Morze” 1956 nr 20, s. 6
  • 1956„Pomorze w zgliszczach”, „Ziemia i Morze” 1956 nr 22, s. 1-2 i 7
  • 1956Nareszcie!, „Ziemia i Morze” 1956 nr 24, s. 3 i 7
  • 1956O niezakłamany obraz naszej przeszłości, „Ziemia i Morze” 1956 nr 31-32, s. 2 i 9
  • 1957Czy w latach dwudziestolecia międzywojennego istniała na Pomorzu Zachodnim kwestia polska?, „Szczecin” 1957 nr 1
  • 1957Skandal, któremu musimy zapobiec, „Ziemia i Morze” 1957 nr 9, s. 6
  • 1957Szczecin nie będzie czekał na Godota, „Ziemia i Morze” 1957 nr 12, s. 3 i 5
  • 1957Rehabilitować Kaszubów - czy rehabilitować się przed Kaszubami?, „Ziemia i Morze” 1957 nr 19, s. 1 i 6
  • 1957Koszty pewnych błędów, „Ziemia i Morze” 1957 nr 24-25, s. 2
  • 1958Polscy robotnicy sezonowi na Pomorzu zachodnim w dwudziestoleciu międzywojennym, „Szczecin” 1958 nr 1/2
  • 1958Z dziejów przemysłu stoczniowego w Szczecinie (redakcja), „Szczecin” 1958 nr 1/2
  • 1959Z dziejów przemysłu i portu szczecińskiego w XX-leciu międzywojennym, „Szczecin” 1959 nr
  • 1960Dwudziestolecie międzywojenne. Powiązania Szczecina z Czechosłowacją, „Kurier Szczeciński” 1960 nr 211, s. 2
  • 1960„Wulkan” mógł być czeski. Z badań nad gospodarczymi związkami Szczecina z Czechosłowacją, „Kurier Szczeciński” 1960 nr 213, s. 3
  • 1960Tendencje rozwoju portu szczecińskiego i szczecińskiej żeglugi w dwudziestoleciu międzywojennym (1919-1939), „Roczniki dziejów społecznych i gospodarczych” 1960 t. 22, s. 53-107
  • 1960Škody płyną po Bałtyku, „7-my Głos Tygodnia” 1960 nr 39, s. 3
  • 1961Z dziejów powiązań portu szczecińskiego z Polską w latach 1919-1928, „Szczecin” 1961 nr 9/10
  • 1963Polska polityka morska a kraje naddunajskie w latach 1919-1932, „Przegląd Zachodni” nr 2
  • 1963Książka o szczecińskim porcie („Kurier” rozmawia z dr B. Dopierałą, kierownikiem szczecińskiej pracowni Zakładu Historii Pomorza PAN), „Kurier Szczeciński” 1963 nr 301
  • 1968Polacy na Pomorzu Zachodnim w latach 1918-1945, „Przegląd Zachodniopomorski” 1968 nr 4
  • 1970Powrót na Pomorze, „Polityka” 1970 nr 12, s. 1, 10-11
  • 1984Wokół krytycznego nurtu „fali pruskiej” w Niemczech, „Dzieje Najnowsze” nr 1
  • 1986Tradycje związków Szczecina z resztą ziem polskich (967-1945), „Kronika Miasta Szczecina 1984”, s. 17-36
  • 1990Wokół miejsca i roli Szczecina w polityce II Rzeczypospolitej w latach 1919-1928, „Kronika Miasta Szczecina1988”, s. 11-20



Ważniejsze odczyty

  • 1960Powiązania Szczecina z Czechosłowacją w 10-leciu międzywojennym, Klub „13 Muz” (w ramach wieczoru polsko-czeskiego)
  • 1965Szczecin w polskiej polityce morskiej dwudziestolecia międzywojennego, siedziba Szczecińskiego Towarzystwa Naukowego przy ul. Wielkopolskiej 19



Nagrody i wyróżnienia



Bibliografia

  • Wybitni szczecinianie. Katalog wystawy ze zbiorów Książnicy Szczecińskiej (pod red. Elżbiety Mindy, Aleksandry Solarskiej, Barbary Sztark), Książnica Szczecińska, Szczecin 1993




IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz