Bolesław Briks

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
inż. Bolesław Briks
nauczyciel akademicki, pionier oświaty w Szczecinie
brak zdjecia
Data urodzenia 5 listopada 1901
Miejsce urodzenia Kałaharówka
Data śmierci 27 stycznia 1988
Miejsce śmierci Szczecin
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny w Szczecinie (kw. 84D-8-4)
Lokalizacja grobu zobacz na mapie


Bolesław Briks (1901-1988) – inżynier mechanik, nauczyciel akademicki, pionier oświaty w Szczecinie

Życiorys

Bolesław Briks urodził się 5 listopada 1901 roku w Kałaharówce w dawnym woj. tarnopolskim (obecnie Ukraina). Pochodził z wielodzietnej rodziny. Był najstarszym synem Józefa Briksa, urzędnika państwowego, i Marii z d. Wigurskiej. W 1919 roku ukończył Gimnazjum Męskie o profilu klasycznym w Sanoku. W tym samym roku podjął studia na Wydziale Mechanicznym Politechniki Lwowskiej. W odpowiedzi na tzw. „Odezwę lipcową” Rządu RP, w 1920 roku wraz z kolegami z uczelni wstąpił jako ochotnik do wojska, do Dywizji Akademickiej. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej w bitwie pod Komarowem i w „Bitwie Niemeńskiej” pod Wołkowyskiem. W październiku 1920 roku powrócił na uczelnię. W 1924 roku, po przedstawieniu pracy magisterskiej pisanej pod kierunkiem prof. Maksymiliana Tytusa Hubera, uzyskał z wyróżnieniem dyplom magistra inżyniera mechanika. Od września 1924 roku pracował w szkolnictwie zawodowym w Sanoku i w Złoczowie. Tu m.in. zorganizował warsztaty, którymi kierował do 1930 roku. We wrześniu tego samego roku objął kierownictwo Szkoły Rzemieślniczej w Zdołbunowie. W 1935 roku objął stanowisko dyrektora Państwowej Szkoły Budowy Maszyn w Grudziądzu. Placówką tą kierował do wybuchu wojny w 1939 roku.

W pierwszych latach okupacji niemieckiej przebywał w Warszawie, gdzie pracował jako zaopatrzeniowiec, a później jako kierownik narzędziowni w Fabryce Czcionek przy ul. Rejtana 16. Tam wstąpił do Związku Walki Zbrojnej. Brał udział w tajnym nauczaniu oraz wykładał w dawnej Szkole im. Wawelberga i Rotwanda. Uprzedzony o aresztowaniu, uciekł z Warszawy na Lubelszczyznę i zamieszkał we wsi Brzozowa. Korzystając z pomieszczeń Państwowej Szkoły Rolniczej w Sobieszynie-Brzozowej, kontynuował nauczanie na tajnych kompletach (Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcące). Dyrektorem i nauczycielem tej szkoły był w latach 1944-1946. Po aresztowaniu przez gestapo, został uwięziony na Zamku w Lublinie. Zwolniony, powrócił do Brzozowa. W wyniku jego starań oraz kadry nauczycielskiej i Komitetu Rodzicielskiego w 1945 roku na bazie dawnego podziemnego gimnazjum powstało Samorządowe Gimnazjum Ogólnokształcące.

W styczniu 1946 roku wyjechał do Szczecina, gdzie podjął się misji tworzenia szkolnictwa zawodowego na Ziemiach Zachodnich. Kierując w randze naczelnika (od 11 listopada 1946) Wydziałem Szkolnictwa Zawodowego przy Kuratorium Okręgu Szkolnego, przystąpił do współorganizowania Szkoły Inżynierskiej w Szczecinie. W grudniu 1946 roku zorganizował pierwsze przygotowawcze kursy (tzw. kursy zerowe) na tę uczelnię. Był pierwszym kierownikiem Szkoły Inżynierskiej (do stycznia 1947). W roku 1949 został powołany na stanowisko dyrektora Dyrekcji Okręgowej Szkolnictwa Zawodowego. Dzięki jego zaangażowaniu w mieście powstały liczne szkoły zawodowe i technika. Ponadto organizował wakacyjne kursy organizacyjno-administracyjne dla dyrektorów i nauczycieli szkół zawodowych. Szczególnie związany był z Technikum Mechaniczno-Energetycznym w Szczecinie, szkołą którą organizował, był jej dyrektorem i nauczycielem (od 1950 do 1952, a później od 1961 do 1965).

W latach 1952-1963 wykładał na Wydziale Budowy Maszyn Szkoły Inżynierskiej (od 1955 Politechnika Szczecińska). W latach 1955-1957 pełnił funkcję prodziekana tego wydziału. Od 1956 do 1960 kierował Katedrą Technologii Budowy Maszyn PS. Mimo przejścia na emeryturę w 1965 roku, kontynuował pracę w szkolnictwie zawodowym.

W 1966 roku na Przedkongresowym Wojewódzkim Zjeździe organizacji z ramienia SIMP, został wybrany delegatem na V Kongres Techników w Katowicach. Podczas kongresu wziął udział w obradach sekcji XII, przedstawiając sprawy zwią­zane z życiem organizacji NOT w środowisku szczecińskim.

Był czynnym działaczem Naczelnej Organizacji Technicznej (od 1934), Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Mechaników Polskich (od 1934) oraz Związku Nauczycielstwa Polskiego.

Mieszkał przy ul. Sienkiewicza w Szczecinie. Jego synowie - obecnie na emeryturze - byli również wykładowcami szczecińskich wyższych uczelni. Mgr inż. Andrzej Briks pracował w Zakładzie Rysunku Technicznego, a mgr inż. Wojciech Briks w Zakładzie Odlewnictwa. Jednocześnie obaj pracowali na Wydziale Budowy Maszyn Politechniki Szczecińskiej.

Zmarł 27 stycznia 1988 roku w Szczecinie. Został pochowany na Cmentarzu Centralnym (kw. 84D-8-4).

Nagrody i wyróżnienia

  • Tytuł Honorowy „Zasłużony Nauczyciel PRL”
  • Wpis do Księgi Zasłużonych Pomorza Zachodniego



Odznaczenia

  • 1939 – Srebrny Krzyż Zasługi
  • 1948 – Srebrny Krzyż Zasługi
  • 1958 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
  • 1962 – Medal Zwycięstwa i Wolności 1945
  • 1966 – Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego
  • Złoty Krzyż Zasługi
  • Złota Odznaka Honorowa Gryfa Pomorskiego
  • Medal Komisji Edukacji Narodowej
  • Pamiątkowa Złota Odznaka ZNP



Publikacje o Bolesławie Briksie

  • 2009 – Zbigniew Neumann, Profesor Bolesław Briks: organizator szczecińskiego szkolnictwa zawodowego, średniego i wyższego, członek Stowarzyszenia Inżynierów (i Techników) Mechaników Polskich „SIMP” od 1934 roku, Ośrodek Rzeczoznawstwa SIMP, Szczecin (seria: Zasłużeni Mechanicy dla Szczecina, Członkowie SIMP, zeszyt 3)



Ciekawostki



Bibliografia

Inne

  • Bolesław Briks (wspomnienie synów)



IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz