Bolesław Hadaczek

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj


Bolesław Hadaczek
prof. dr hab. nauk humanistycznych w zakresie historii i teorii literatury
brak zdjecia
Bolesław Hadaczek
Data urodzenia 19 stycznia 1929
Miejsce urodzenia Lachowce k.Stanisławowa
Data śmierci 17 września 2014
Miejsce śmierci Szczecin
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny w Szczecinie (kw. 93-11-9)
Lokalizacja grobu zobacz na mapie
Narodowość polska


Bolesław Hadaczek (1929-2014) – prof. dr hab. nauk humanistycznych w Instytucie Polonistyki i Kulturoznawstwa Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Szczecińskiego, publicysta, prozaik

Życiorys

Świadectwo pracy

Bolesław Hadaczek urodził się 19 stycznia 1929 roku w Lachowcach k. Stanisławowa (obecnie Ukraina). Był synem Antoniego Hadaczka, właściciela majątku ziemskiego i Anastazji z d. Nowicka. W 1945 roku, po zakończeniu II wojny światowej, ekspatriowany wraz z rodziną na Śląsk Opolski. W latach 19451950 uczęszczał do Państwowego Gimnazjum i Liceum Męskiego typu humanistycznego w Prudniku, gdzie grono pedagogiczne w większości pochodziło z Kresów, z Małopolski Wschodniej i Bukowiny – ze Lwowa, Winnik, Tarnopola,Brzeżan, Tłumacza, Kołomyi, Stryja i Czerniowiec. W roku 1950 zdał maturę. W latach 1950-1953 studiował filologię polską na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, uzyskując dyplom I stopnia. Rozwijał wiedzę na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu (1959), Wyższej Szkole Pedagogicznej w Krakowie i Uniwersytecie Śląskim w Katowicach, gdzie zdobywał kolejne stopnie i tytuły naukowe. Pracując na Uniwersytecie Szczecińskim, otrzymał tytuł profesora. Kolejne stopnie i tytuły naukowe:

  • 1959 - magister
  • 1971 - doktor nauk humanistycznych
  • 1987 - doktor habilitowanego w zakresie historii i teorii literatury
  • 1995 - profesor nadzwyczajny
  • 1998 - profesor zwyczajny

W latach 1953-1964 pracował jako nauczyciel polonista, początkowo w szkołach średnich Szczecina, następnie jako nauczyciel kolejno w SN, WSN, WSP i na US w Szczecinie. Pełnił szereg funkcji, m.in.:

Był wybitnym uczonym, twórcą szkoły badań nad literaturą kresową. Wychował wiele pokoleń polonistów.

W roku 1963, w Szczecinie, zawarł związek małżeński z Janiną z domu Juszczak. Syn Piotr.

Zmarł 17 września 2014 roku w Szczecinie. Został pochowany 23 września na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie (kw. 93-11-9).

Twórczość

Trzy nurty zainteresowań

W dorobku naukowo-badawczym prof. Hadaczka wyróżniają się i uzupełniają trzy nurty zainteresowań:

  • problematyka interdyscyplinarna literatury, pedagogiki i pedeutologii tematów takich , jak: szkoła, topos nauczyciela i wychowanie w literaturze. Dokonał analizy i uporządkowania literatury dla dzieci i młodzieży według dominujących w dwudziestoleciu kierunków pedagogicznych
  • polska powieść rozwojowa, gdzie dowodzi, że powieść rozwojowa w Polsce ma własną genezę, strukturę i funkcje, swój specyficzny przedmiot; że nie jest sztucznym przeszczepem z literatury niemieckiej, lecz zawiera rodzime wyznaczniki. Dokonał tu kategoryzacji nowego podgatunku, wzbogacając genologię o polską powieść rozwojową
  • polska literatura kresowa: jej struktura, dominanty tematyczno-artystyczne, ideologia, filozofia i mity, dynamika rozwojowa i funkcje


Tematyka kresowa

Tematyka kresowa była prawdziwą pasją badawczą Bolesława Hadaczka. Plonem jego wieloletnich badań w dziedzinie literatury polskich Kresów jest kilka obszernych publikacji oraz wiele artykułów w czasopismach. Literaturą kresową zainteresował swoich studentów, doktorantów i asystentów, którzy z jego inspiracji prowadzą różnorodne badania naukowe w tym zakresie. Od roku 1993 wychodzi redagowana przez prof. Hadaczka monotematyczna seria roczników naukowych „Kresy w literaturze”. Wokół prof. Hadaczka powstał zespół naukowy zainteresowany badaniami nad literaturą kresową. Prace tego zespołu adresowane są do polonistów i do szerokiego kręgu humanistów, do wszystkich Kresowian. Profesor Hadaczek analizował główne wyróżniki literatury kresowej, np.: wątek batalistyczny i obraz życia szlachecko-ziemiańskiego na Kresach, temat bohaterstwa i cierpienia, ziemi i domu, bogaty folklor i pejzaże, oryginalną konstrukcję bohatera kresowego, elementy gawędziarskie i romantyczne. W latach 1990-1991 szkice z książki Kresy w literaturze polskiej prezentował na antenie rozgłośni PR w Szczecinie.

Ważniejsze publikacje

  • 1973Wychowanie przez literaturę w Polsce międzywojennej, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa-Poznań
  • 1977Postać pedagoga w literaturze polskiej, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa-Poznań
  • 1985Polska powieść rozwojowa w dwudziestoleciu międzywojennym [w:] Rozprawy i Studia, Wydawnictwo Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Szczecinie, Szczecin
  • 1993Kresy w literaturze polskiej XX wieku. Szkice., „Ottonianum”, Szczecin
  • 1999Kresy w literaturze polskiej. Studia i szkice, Wojewódzki Ośrodek Metodyczny, Gorzów Wlkp.
  • 2003Małe ojczyzny kresowe, Szczecin
  • 2008,2011Historia literatury kresowej (podręcznik akademicki), Wyd. Universitas, Kraków
  • 2011 - Kresówki, Volumina.pl, Daniel Krzanowski, Szczecin 2011


Prace zbiorowe

  • 1995Antologia polskiej literatury kresowej XX wieku (wybór tekstów, wstęp i objaśnienia), „Ottonianum”, Szczecin
  • 1995Kresy w literaturze (redakcja), Wyd. Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin
  • 2002Kresy w literaturze zeszyty 1993-2002 (redakcja), Wyd. Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin


Z prywatnych zbiorów prof. B. Hadaczka


Artykuły (wybór)

  • 1989O wileńskim świecie Tadeusza Konwickiego, „Ruch Literacki” z. 4/5, s. 317-330
  • 1992Kresy Józefa Mackiewicza, „Kresy” nr 9/10, s. 207-212
  • 1994„Psie wycie za ziemią karpacką” Kazimierza Wierzyńskiego, „Litteraria” t. 25, s. 43-59
  • 1996„Święta Galilea” Zygmunta Haupta, „Zeszyty Naukowe Uniwersytet Szczeciński” nr 157, „Szczecińskie Prace Polonistyczne” nr 7, s. 7-23
  • 1997„Stara Ukraina” Jarosława Iwaszkiewicza, „Kresy” nr 1, s. 97-106
  • 1997Lwów w poetyce Mariana Hemara, „Ruch Literacki” z. 2, s. 215-232
  • 2002„Homo faber, homo ludens, homo militans” (wspólnie z Katarzyną Łozowską), „Szczecińskie Prace Polonistyczne” nr 13, s. 31-47


Recenzje

Na łamach „Spojrzeń” i „Nowych Książek” recenzował m.in. twórczość Wacława Bilińskiego, Czesława Czerniawskiego, Czesława Kuriaty, Władysława Łazuki, Józefa Narkowicza i Zygmunta Wójcika.

Nagrody i wyróżnienia

  • 1963 – II nagroda w konkursie „Wiele przeszliśmy rzek” za Wspomnienia („Trybuna Opolska” 1963, nr 242)
  • 1965 – wyróżnienie w „Konkursie 300 tysięcy” za opowiadanie Posiedzenie trwa („Głos Nauczycielski" 1965, nr 33)
  • 1965 – III nagroda w Konkursie Korespondencyjnego Klubu Młodych Pisarzy w Szczecinie za opowiadanie Powrót i Nauczyciele
  • dwie nagrody indywidualne Ministra Edukacji Narodowej i kilkanaście nagród rektorskich


Odznaczenia


Ciekawostki

  • Uniwersytet Szczeciński wydał w 2000 roku zbiór prac ok. trzydziestu autorów - Literackie Kresy i bezkresy, z dedykacją: „Panu Profesorowi Bolesławowi Hadaczkowi – przyjaciele, współpracownicy, uczniowie"
  • Syn, Piotr Hadaczek (ur. 17 marca 1968 roku), studiował biologię (1987-1992) na Uniwersytecie Szczecińskim. Po doktoryzacji (1995) w Pomorskim Uniwersytecie Medycznym pracował jako genetyk w Zakładzie Genetyki i Patomorfologii. W roku 2001 wyeimigrowal do Stanow Zjednoczonych, gdzie pracuje w Uniwersytecie Kalifornijskim (San Francisco) zajmując się terapią genową centralnego układu nerwowego (głównie chorób neurodegeneracyjnych). Autor onad 50 artykułów naukowych i 3 rozdziałów w książkach naukowych.

Profesor prywatnie



Bibliografia





IES64.png
Autor opracowania: Ewa Bączkowska