Brama Ślimacza

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj

Geolokalizacja: 53.420890,14.555546

Brama Ślimacza od strony Górnego Wiku

Brama Ślimacza, także Brama Ślimaka (niem. Schnecken Thor, Thor der Schnecke); została wybudowana w 1824 roku w ramach modernizacji nowożytnych fortyfikacji miejskich obok odwachu i tzw. wielkiego mostu Bramy Ślimaka wzniesionego nad kanałem prowadzącym do Portu Twierdzy (Festungshafen), i jednocześnie w kierunku zabudowań Górnego Wiku. [1] Otrzymała nazwę od położonego obok niej Bastionu Ślimaczego (Schneckenbastion, 1630), wzniesionego jeszcze w czasach szwedzkich, który z kolei został tak nazwany od spiralnego kształtu drogi zaopatrzeniowej, tzw. ślimacznicy, umożliwiającej wjazd wozom ładownym na wysoko umieszczoną działobitnię bastionu. [2] Brama składała się z arkadowego przejścia dla pieszych i przejazdu z dwoma filarami bez ozdób. Pierwotny wygląd bramy nie jest nam znany, ale jej ostateczny wygląd został utrwalony na widoku Felixa Tredera z roku 1876 na krótko przed jej zburzeniem.

  • Dzieło forteczne Ślimak

Zostało wzniesione i włączone w obręb nowych fortyfikacji w latach 1724-1740 poprzez rozbudowę dawnego Bastionu Ślimaczego (przy okazji zmieniono numeracje bastionu z nr IX na 10). Jego zadaniem była obrona Portu Twierdzy, który powstał jeszcze w okresie szwedzkim, w latach 80. i 90. XVII wieku. W jego skład przede wszystkim wchodził Rawelin 8-9 otoczony od strony Portu Twierdzy szańcami (tzw. lunety) i dodatkowymi wałami ziemnymi (przeciwstraż). W 1824 r. wybudowano wielki most Bramy Ślimaka. W wyniku budowy dworca kolejowego, do 1843 roku zlikwidowano część wałów ziemnych i powstała nowa droga na cmentarz garnizonowy, która z czasem, po wybudowaniu bramy Odrzańskiej, połączyła Stare Miasto z Nowym Miastem pod nazwą ulicy Bergstraße. Port Twierdzy zasypano w 1871 roku, a na jego miejscu powstał Plac Tobrucki i ulica Nowa.

Galeria

Przypisy

  1. Die älteren Stettiner Straßennamen im Rahmen der älteren Stadtentwicklung – von Hugo Lemcke, zweite neubearbeitete Auflage von Carl Fredrich. Leon Sauniers Buchhandlung. Stettin 1926, s. 69; także I. Kozłowska, Szczecińskie fortyfikacje nowożytne, rola fortyfikacji nowożytnych w kształtowaniu układu przestrzennego miasta Szczecina oraz wpływ analizy historycznej na współczesne działania projektowe i zakres ochrony konserwatorskiej. Rozprawa doktorska. Szczecin 2007 (zasoby internetowe: I. Kozłowska, Szczecińskie fortyfikacje nowożytne...), s. 49.
  2. Die älteren Stettiner Straßennamen..., op. cit., s. 69.

Bibliografia

  • Die älteren Stettiner Straßennamen im Rahmen der älteren Stadtentwicklung – von Hugo Lemcke, zweite neubearbeitete Auflage von Carl Fredrich. Leon Sauniers Buchhandlung. Stettin 1926.
  • Kozłowska I., Szczecińskie fortyfikacje nowożytne, rola fortyfikacji nowożytnych w kształtowaniu układu przestrzennego miasta Szczecina oraz wpływ analizy historycznej na współczesne działania projektowe i zakres ochrony konserwatorskiej. Rozprawa doktorska. Szczecin 2007 (zasoby internetowe: I. Kozłowska, Szczecińskie fortyfikacje nowożytne...)




IES64.png
Autor opracowania: Jan Iwańczuk