Brama Królewska

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Brama Królewska
Brama Królewska
Brama Królewska
Nazwa niemiecka Königstor
Wcześniejsze nazwy Anklamer Thor (Nakielska),

Brama Piastów (do 1951), Brama Hołdu Pruskiego (okresowo)

Lokalizacja Plac Hołdu Pruskiego
Projektant Gerhard Cornelius van Wallrawe
[ Zobacz Brama Królewska na mapie.]
200px-Obiekt zabytkowy znak.svg.png nr rej. nr 6 z dnia 11 czerwca 1954[1]

Geolokalizacja: 53.428397,14.556702

Brama Królewska (niem. Königstor) powstała w latach 1725-1728 według projektu architekta holenderskiego Gerharda van Wallrawe. Położona na placu Hołdu Pruskiego. Na zachodniej elewacji 30 czerwca 1999 roku odsłonięto tablicę poświęconą pamięci więźnia twierdzy szczecińskiej w 1833 r. gen. Dezyderego Chłapowskiego. Po renowacji w 1994 roku została wykorzystana do celów użytkowych; m.in mieściła się w niej galeria sztuki, a obecnie kawiarnia pod nazwą ” Brama Jazz Cafe” .

Historia

Brama została wzniesiona w latach 1725 – 1728 u wylotu obecnej ulicy Mariackiej. Zastąpiła zburzoną w latach 1726-1727 Bramę Młyńską, w związku z czym otrzymała inną nazwę (Anklamer Thor, 1725), co wynikało z postanowienia króla Fryderyka Wilhelma I z dnia 25 września 1725 roku: ” Brama Młyńska ma otrzymać nazwę Bramy Anklamskiej” (Das Mühlenthor soll Anklamer Thor heißen). Nazwa utrzymała się do 1840 r. i ostatecznie w 1841 bramie nadano nazwę Bramy Królewskiej (Königsthor) na cześć fundatora, króla Fryderyka Wilhelma I. Po zburzeniu fortyfikacji w II połowie XIX wieku brama została zachowana i nadano jej status obiektu zabytkowego. Jako wolno stojąca budowla przetrwała naloty alianckie II wojny światowej bez elementów rzeźbiarskich, które ukryto w Lesie Arkońskim. Po 1945 roku początkowo nosiła nazwę Bramy Piastów (do 1951), nastepnie okresowo od otaczającego ją placu Hołdu Pruskiego określano ją nazwą Bramy Hołdu Pruskiego. W 1957 roku odnalezione w lesie rzeźby ponownie osadzono na zabytkowej budowli. W latach 90. XX wieku przywrócono jej historyczną nazwę Bramy Królewskiej.

Zabytek

Obiekt wpisany do Wojewódzkiego Rejestru Zabytków pod numerem 6 (decyzja Kl.V-0/4/54 z dnia 11 czerwca 1954, nazwa na liście: Brama Hołdu Pruskiego (Królewska) .[1]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Wojewódzki rejestr zabytków, w: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online] [Przeglądany 10.08.2013] Dostępny w: http://wkz.bip.alfatv.pl/strony/menu/9.dhtml

Linki zewnętrzne



IES64.png
Autor opracowania: Jan Iwańczuk