Brama Nowa (Nowe Miasto)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj

Geolokalizacja: 53.420912,14.545155

Zachodni skraj Nowego Miasta u wylotu Friedrichstraße w 1865 r.

Brama Nowa (Nowe Miasto) (niem. Neues Tor); wzniesiona pod wałem obmurowanych umocnień w latach 1847-1848 wraz z mostem przerzuconym nad suchą fosą na zachodnim skraju Nowego Miasta. Na granitowym portalu przejazdu jako datę ukończenia budowy bramy umieszczono rok 1847. [1]
Będąc główną bramą nowych fortyfikacji zapewniała połączenie Nowego Miasta z Fortem Prusy i szosą wiodącą do Berlina. Zamykała drogę forteczną nr IX, którą po wybudowaniu bramy nazwano Neuethorstraße (do 1853 roku), a w czerwcu 1858 Friedrichstraße. [2] Po otwarciu Fortu Prus w latach 1849-1851 od strony umocnień Nowego Miasta i dostosowanie jego wschodniego przedpola do nowego układu fortyfikacyjnego, przy Nowej Bramie postawiono budynek wartowni i poborcy podatkowego (Steuergebäude am Neuenthor). [3]
Wzdłuż wałów fortyfikacji Nowego Miasta pomiędzy ulicami Księcia Sambora i Czarnieckiego poprowadzono drogę przymurną, nazywaną do 1846 roku ulicą Wałową (Wallstraße), potem do 1855 r. Nową Wałową (Neue Wallstraße), którą w 1877 roku przedłużono w kierunku południowym, nadając temu odcinkowi nazwę Bellevuestraße. W II poł. XIX wieku dokonano niwelacji fortyfikacji, w trakcie której jako pierwszą z bram Nowego Miasta w czerwcu 1874 rozebrano Bramę Nową. [4]



Przypisy

  1. I. Kozłowska, Szczecińskie fortyfikacje nowożytne, rola fortyfikacji nowożytnych w kształtowaniu układu przestrzennego miasta Szczecina oraz wpływ analizy historycznej na współczesne działania projektowe i zakres ochrony konserwatorskiej. Rozprawa doktorska. Szczecin 2007 (zasoby internetowe: I. Kozłowska, Szczecińskie fortyfikacje nowożytne...), s. 53, także B. Kozińska, Rozwój przestrzenny Szczecina od początku XIX wieku do II wojny światowej. Wydanie drugie, poprawione i rozszerzone. Szczecin 2015, s. 94.
  2. Die älteren Stettiner Straßennamen im Rahmen der älteren Stadtentwicklung – von Hugo Lemcke, zweite neubearbeitete Auflage von Carl Fredrich. Leon Sauniers Buchhandlung. Stettin 1926, s. 70; zob. także W.H. Meyer‚ Stettin in alter und neuer Zeit. Stettin 1887, s. 262, również B. Kozińska, Rozwój przestrzenny Szczecina od początku XIX wieku do II wojny światowej..., op. cit., s. 91, tamże przyp. 219.
  3. I. Kozłowska, Szczecińskie fortyfikacje nowożytne..., op. cit., s. 55.
  4. B. Kozińska, Rozwój przestrzenny Szczecina od początku XIX wieku do II wojny światowej..., op. cit., s. 187.

Galeria

Bibliografia

  • Meyer, W.H.‚ Stettin in alter und neuer Zeit. Stettin 1887.
  • Die älteren Stettiner Straßennamen im Rahmen der älteren Stadtentwicklung – von Hugo Lemcke, zweite neubearbeitete Auflage von Carl Fredrich. Leon Sauniers Buchhandlung. Stettin 1926.
  • Kozłowska I., Szczecińskie fortyfikacje nowożytne, rola fortyfikacji nowożytnych w kształtowaniu układu przestrzennego miasta Szczecina oraz wpływ analizy historycznej na współczesne działania projektowe i zakres ochrony konserwatorskiej. Rozprawa doktorska. Szczecin 2007 (zasoby internetowe: I. Kozłowska, Szczecińskie fortyfikacje nowożytne...).
  • Kozińska B., Rozwój przestrzenny Szczecina od początku XIX wieku do II wojny światowej. Wydanie drugie, poprawione i rozszerzone. Szczecin 2015.



IES64.png
Autor opracowania: Jan Iwańczuk