Cerkiew Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny (Koszalin)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
200px-Obiekt zabytkowy znak.svg.png nr rej. 768 z dnia 8 listopada 1956[1]
Cerkiew Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny w Koszalinie
brak zdjecia
Cerkiew w Koszalinie
Wyznanie prawosławne
Parafia Parafia Zaśnięcia Przenajśwętszej Bogurodzicy w Koszalinie
Data budowy XIII w.

Cerkiew Zaśnięcia Przenajświętszej Bogurodzicy w Koszalinie świątynia Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego przy parafii prawosławnej w dekanacie Koszalin diecezji wrocławsko-szczecińskiej[2].

Historia

Parafia prawosławna powstała w Koszalinie 1 sierpnia 1954 roku. Do jej potrzeb dostosowano XIII-wieczny kościół poewangelicki, (m.in. w 1955 świątynię wyposażono w ikonostas). Świątynia powstała prawdopodobnie już około 1300 roku jako kościół klasztorny cysterek. Od czasu reformacji, po opuszczeniu klasztoru przez mniszki kościół popadł w ruinę. Odbudowany został dopiero w latach 1602-1609 za panowania księcia Franciszka i odtąd pełnił funkcje kościoła zamkowego. W czasie pożaru miasta w 1718 roku budowla spłonęła niemal doszczętnie. Ocalałe z pożogi mury wykorzystano podczas odbudowy. Gruntowny remont przeprowadzono dopiero w latach 1818-1819. Kościół ponownie poświęcono w 1820 roku. Od tego czasu czyniono wiele starań o zachowanie dobrego stanu technicznego i upiększenie świątyni. W 1839 roku wzniesiono wieżę z sygnaturą, a w 1865 dobudowano przedsionek od strony zachodniej, mieszczący kruchtę. Ostatni przedwojenny remont został dokonany w 1928 roku, wówczas odkryto gotyckie elementy i odsłonięto ścianę wschodnią świątyni. Po drugiej wojnie światowej kościół przekazano Polskiemu Autokefalicznemu Kościołowi Prawosławnemu.

Od 1954 roku cerkiew była stopniowo odnawiana i przystosowywana do potrzeb kościoła prawosławnego. Na początku lat dziewięćdziesiątych przeprowadzona remont dachu (wymiana dachówki) i wieży, którą za zgodą Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków pokryto blachą miedzianą a na jej szczycie umieszczono sześcioramienny prawosławny krzyż. W latach 1995-1997 dzięki pomocy Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej udało się dokonać wymiany elewacji zewnętrznej, osuszenia fundamentów i murów obiektu (metodą iniekcji krystalicznej) i założenia izolacji poziomej i pionowej. W 2004 roku odrestaurowano wnętrze cerkwi[3].

Architektura

Ceglany, jednoprzestrzenny kościół wzniesiony został na planie prostokąta. Od strony zachodniej znajduje się dobudowana później kruchta. Całość przykrywa dwuspadowy dach z ośmioboczną wieżą i sygnaturką. Nawę oświetlają wysokie, smukłe, ostrołukowe okna. Wschodnia elewacja kościoła zachowała gotycki łuk tęczowy oraz dekoracyjny parapet ceglanego lektorium.

Przypisy

  1. Wojewódzki rejestr zabytków, w: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online] [Przeglądany 10.08.2013] Dostępny w: http://wkz.bip.alfatv.pl/strony/menu/9.dhtml
  2. Decyzją Wydziału do Spraw Wyznań w Warszawie w dniu 20 sierpnia 1953 roku na wniosek Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koszalinie z dnia 31 lipca 1953 roku oddano w użytkowanie działkę wraz z zabudowaniami przy ulicy Mickiewicza i ulicy Asnyka w Koszalinie.
  3. Historia Parafii Prawosławnej pw. Przenajświętszej Bogurodzicy w Koszalinie W: Parafia Prawosławna w Koszalinie [on line]. [Przegladany 10 poździernika 2014].




Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Joanna Przybyło