Christian Wilhelm Haken

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Christian Wilhelm Haken
pastor, historyk
brak zdjecia
Data urodzenia 12 lipca 1723
Miejsce urodzenia Greifswald
Data śmierci 20 grudnia 1791
Miejsce śmierci Słupsk
Narodowość niemiecka


Christian Wilhelm Haken (Hacken, Hake) (1723-1791) - pastor, historyk, regionalista.


Życiorys

Christian Wilhelm Haken urodził się 12 lipca 1723 roku w Greifswaldzie. Był synem pocztmistrza Karla Wilhelma Hakena i Marie Elisabeth Tornow. Matka była córką Christiana Tornowa, prepozyta w kościele Mariackim w Białogardzie. W jego domu Christian Wilhelm spędził dzieciństwo. Uczęszczał do miejscowej szkoły, a w 1740 roku rozpoczął naukę w Kolegium Gröninga w Stargardzie, które ukończył 3 lata później. Aby zdobyć środki na studia podjął pracę prywatnego nauczyciela. Od sierpnia 1744 do grudnia 1747 roku był studentem teologii na uniwersytecie w Königsbergu. Powrócił na Pomorze aby w pracy duszpasterskiej wspomóc swojego wuja. Nie porzucił też myśli o kontynuowaniu nauki na uczelni w Halle. Jednak propozycja objęcia posady proboszcza w Jamnie (niem. Jamund) w 1748 roku zmieniła jego plany. Na stanowisku tym spędził ponad 20 lat. Na początku 1771 roku przyjął posadę proboszcza w kościele Mariackim w Słupsku, a w kolejnym roku został mianowany prepozytem słupskiego synodu kościelnego.

W kręgu zainteresowań Hakena leżały nauki przyrodnicze, a przede wszystkim historia regionu. Opublikował pozycję poświęconą historii Słupska. Był także autorem monografii Koszalina, przygotowanej na 500. lecie istnienia miasta. Teksty Hakena ukazywały się w kwartalniku Pommersches Archiv der Wissenschaften und des Geschmacks (1785).

W 1773 roku został przyjęty w poczet członków Gesellschaft Naturforschender Freunde zu Berlin (Berlińskie Towarzystwo Badaczy Natury). Był posiadaczem bogatej biblioteki. Część jego zbiorów znalazła się w bibliotece utworzonej w Słupsku przez Christiana Friedricha Wutstracka około 1788 roku.

Haken był dwukrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była Amalie Elisabeth Michaelis, wdowa po pastorze z Jamna Michaelu Bartholomäusie Klempinie. Zmarła w 1753 roku. Druga żona Eleonore Elisabeth Albertine Richardi, córka diakona z Koszalina została poślubiona przez Hakena w 1754 roku. Był ojcem dziesięciorga dzieci.

Haken zmarł w Słupsku 20 grudnia 1791 roku.


Publikacje

  • 1765 - Versuch einer Diplomatischen Geschichte der Königlich Preussischen Hinterpommerschen Immediat- und vormaligen Fürst-Bischöflichen Residenzstadt Cösslin seit ihrer vor fünfhundert Jahren erlangten Städtischen Einrichtung, Lemgo
  • 1770 - Wohlverdiente Ehrensäule der Cösliner, wegen der unverbrüchlichen Treue, so sie von den ältesten Zeiten her ihren Landesherren bewiesen, Berlin
  • 1773 - Erster Beytrag zur Erläuterung der Stadtgeschichte von Stolp :Darin von dem hieselbst befindlichen Jungfernkloster, der Klosterkirche und nunmehro dahin verlegten Armenschule eine historisch diplomatische Nachricht, Stettin
  • 1774 - Brüderliche Vereinigung sämmtlicher Mitglieder der Stolpschen Synode zu Errichtung einer Begräbniscasse geschlossen in der Synodalversammlung den 6ten Jul. 1774, Berlin
  • 1776 - Historisch-critische Untersuchung sämmtlicher Nachrichten von der ehemaligen, aud der pommerschen Küste befindlich gewesenen und so hoch berühmten Seestadt Jomsburg, Copenhagen-Leipzig
  • 1784 - Historische Nachrichten von der Raths- und Stadt-Schule zu Stolp in Hinterpommern und derselben Lehrern. W: Pommershces Archiv der Wissenschaft und des Geschmacks, Stettin-Anklam, Bd. 3, St. 4 ; 1785, Bd. 5, St. 4.
  • 1785 - Nachrichten von der Stadtschule zu Stolpe und ihren Lehrern. W: Pommersches Archiv der Wissenschaften und des Geschmacks, 1.Stück, Stettin-Anklam
  • 1785 - Kurze Lebensbeschreibungen denkwürdiger zu Stolpe in Hinterpommern geborener Männer, welche sich durch große Talente, Gelehrsamkeit und Vaterlandsliebe hervorgetan haben, 2. Stück, s. 204-221, Stettin-Anklam

Haken pozostawił po sobie także dzieła w rękopisie, m. in.:

  • Vierter Beitrag zur Erläuterung der Stadtgeschichte von Stolp
  • Diplomatarium Coeslinense
  • Hinterpommersches Wörterbuch

Bibliografia

  • Müller, Ernst. Die Evangelischen Geistlichen Pommerns von der Reformation bis zur Gegenwart. T.1. Stettin : Saunier, 1912. s. 456.
  • Bülow, Gottfried von. Haken, Christian Wilhelm. W: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 10, Duncker & Humblot, Leipzig 1879, S. 396.
  • Christian Wilhelm Haken W: Pommersches Archiv [online]. [Przegladany 20 września 2016].
  • Christian Wilhelm Haken W: Geni [online]. [Przegladany 21 września 2016].
  • Christian Wilhelm Haken W: Wikipedia.de [online]. [Przegladany 21 września 2016].


Linki zewnętrzne




Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Alicja Łojko