Cmentarz żydowski (Łobez)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Plan Łobza. l. 30. XX w.

Cmentarz żydowski w Łobzie został założony na początku XIX wieku na południe od miasta, na wschodnim brzegu Regi, przy Südring (obecnie ul. Segala). Stało się to dopiero po około stu latach od zamieszkania w Łobzie pierwszych rodzin żydowskich, stanowiły one jednak niewielką, liczącą kilkanaście osób grupę. Nie dążyli oni do utworzenia własnego kirkutu i chowali swoich zmarłych na żydowskiej nekropolii w Płotach.W 1812 roku w Łobzie mieszkało już 38 osób wyznania mojżeszowego, które stanowiły około 2% obywateli miasta, co stało się podstawą założenia gminy. W kolejnych latach liczba członków gminy żydowskiej systematycznie się zwiększała – w roku 1840 było ich 90, w połowie wieku około 120. Jednak najliczniejsza była gmina żydowska w roku 1867, kiedy miała 175 członków (3,5% ludności miasta). W latach 70. XIX wieku rozpoczęła się fala emigracji do większych miast. Do roku 1895 liczba Żydów łobeskich zmniejszyła się do 115 osób, a na początku XX wieku, w roku 1905 w mieście było ich już tylko 100. W połowie lat 20. wieku XX gmina liczyła zaledwie 40 członków (0,3% ludności miasta), doszło więc do utworzenia nowej gminy obejmującej także mieszkańców Karwowa i Węgorzyna. Nie powstrzymało to dalszych wyjazdów ludności żydowskiej, szczególnie w latach 30. XX wieku. Łobeski kirkut był otoczony wysokim, kamiennym murem. Przypuszcza się, że pochowano na nim ok. 100 członków gminy. Cmentarz przetrwał okres hitlerowski i II wojnę światową. Obecnie jednak nie zachowały się na tym terenie żadne nagrobki. Jedynym świadectwem jego istnienia jest zachowany starodrzew i plany miasta z lat 30. XX w.

Bibliografia

  • Barran Fritz. Städte-Atlas Pommern. Leer 1989.
  • Gemeindelexikon für die Provinz Pommern. Berlin 1898.
  • Gemeinden und Gutsbezirke der Provinz Pommern und ihre Bevölkerung. Berlin 1874.
  • Opęchowski Mirosław. Cmentarze żydowskie na Pomorzu Zachodnim. Stan zachowania, problemy konserwatorskie. W: Żydzi i ich sąsiedzi na Pomorzu Zachodnim w XIX i XX wieku. Red. M. Jaroszewicz, W. Stępiński. Warszawa 2007, s. 377-395 .
  • Salinger Gerhard. Zur Erinnerung und zum Gedenken. Die einstigen jüdischen Gemeinden Pommerns. T. 2. New York 2006.

Linki zewnętrzne



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Anna Bartczak