Cmentarz żydowski (Bobolice)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj

Cmentarz żydowski w Bobolicach został założony w 1842 roku, mimo że już od 2 połowy XVIII wieku w mieście mieszkała kilkudziesięcioosobowa grupa Żydów, a w pierwszej połowie XIX stulecia ich liczba stale wzrastała (od 51 osób w 1812 do 183 w 1841 roku). Dopiero wówczas Abraham Aron, będący wówczas przewodniczącym gminy bobolickiej, nabył teren przy skrzyżowaniu ówczesnej Burgwallstraße (obecnie ul. Reja) z Bärwalder Straße (obecnie ul. Mickiewicza) z przeznaczeniem na kirkut. Zniwelowano grunt i wykonano ogrodzenie nekropolii, czego koszt wyniósł niespełna 30 talarów, co stanowiło aż 2/3 kwoty wydatkowanej na zakup terenu. W latach 40. XIX wieku w Bobolicach powstała też synagoga. Dla tamtejszej gminy żydowskiej był to czas rozwoju liczebnego i wzrostu zamożności – w 1865 roku w mieście mieszkało prawie 200 wyznawców judaizmu. Następne dziesięciolecia nie były już dla nich tak korzystne, liczba żydowskich obywateli miasta stale topniała - od 164 w 1871 do 25 w 1939 roku. Podczas Nocy Kryształowej (9/10 listopada 1938) synagoga i kirkut zostały zdewastowane. Po II wojnie światowej teren cmentarza zamieniono na park. Jeszcze w latach 90. XX wieku można było odnaleźć tam liczne macewy, obecnie o istnieniu kirkutu przypominają nieliczne ocalałe fragmenty nagrobków i pozostałości muru cmentarnego.

Bibliografia

  • Gemeinden und Gutsbezirke der Provinz Pommern und ihre Bevölkerung. Berlin 1874.
  • Gemeindelexikon für die Provinz Pommern. Berlin 1908.
  • Kratz Gustav. Die Städte der Provinz Pommern. Abriß ihrer Geschichte, zumeist nach Urkunden. Berlin 1865.
  • Karta ewidencyjna cmentarza. Koszalin 1995. W: Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie. Delegatura w Koszalinie.* Malinowski Bronisław. Z historii bobolickich Żydów. „Wędrowiec Zachodniopomorski” nr 23 (2011), s. 13-19.
  • Opęchowski Mirosław. Cmentarze żydowskie na Pomorzu Zachodnim. Stan zachowania, problemy konserwatorskie. W: Żydzi i ich sąsiedzi na Pomorzu Zachodnim w XIX i XX wieku. Red. M. Jaroszewicz, W. Stępiński. Warszawa 2007, s. 377-395.

Linki zewnętrzne



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Anna Bartczak