Cmentarz przykościelny w Dąbiu (pl. Kościelny)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Cmentarz przykościelny w Dąbiu
Cmentarz przykościelny w Dąbiu
obecny teren dawnego cmentarza
Osiedle Dąbie
Adres Plac Kościelny 1-4
Powierzchnia 0,65 ha
Wyznanie ewangelicki
Data powstania XV w.
Data zamknięcia 1816 r. / 1852 r.
Stan obecny zlikwidowany, przykościelny skwer
Zobacz cmentarz na:
Mapa Google.
Google Street View.
200px-Obiekt zabytkowy znak.svg.png nr rej. nr 983 z dnia 28 listopada 2011[1]

Geolokalizacja: 53.395364,14.664924

Cmentarz przykościelny w Dąbiu (pl. Kościelny) – najstarszy, obecnie nieistniejący, cmentarz w Dąbiu (niem. Altdamm).

Historia cmentarza

W południowej części średniowiecznego Dąbia w XIII lub XIV w. wybudowany został drewniany kościół, który w XV w. przebudowano na świątynię ceglaną. Na pewno już w tym czasie funkcjonował wokół niego cmentarz.

plan cmentarza z Kart Cmentarzy

Cechą przykościelnych cmentarzy było to, że na niewielkim, ograniczonym murem terenie, zmarłych chowano przez kilka wieków, przekopując wielokrotnie mogiły. W Dąbiu na początku XVIII w. cmentarz nie dość, że był przepełniony, to chowano tu ofiary licznych w tym czasie epidemii (przykładowo, w 1709 r., w czasie trwania III wojny północnej, na dżumę zmarło 480 osób z 879 zamieszkujących Dąbie). Tym samym przykościelna nekropolia stanowiła ogromne zagrożenie epidemiologiczne dla wszystkich mieszkańców.

murowany parkan wokół dawnego cmentarza

Cmentarz zamknięto jednak dopiero w 1816 r., przenosząc pochówki w pobliże bramy Goleniowskiej. W 1832 r. władze miasta Dąbie nakazały uporządkowanie przykościelnego cmentarza, choć istniał on jeszcze w latach 50 – tych XIX w. dla pielęgnacji istniejących starych nagrobków. Kolejno cały teren przekopano i zamieniono na trawiasty plac otoczony murowanym parkanem i z zachowanym drzewostanem. Obecnie czytelny jest zarys granicy dawnego cmentarza, lecz nie zachowały się żadne nagrobki. Z cmentarnego drzewostanu pozostały pojedyncze drzewa (brzozy i lipy).

Zabytek

Obiekt wpisany do Wojewódzkiego Rejestru Zabytków pod numerem 983 (decyzja DZ.5130.31.2011.IW z dnia 28 listopada 2011, nazwa na liście: cmentarz przykościelny).[1]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Wojewódzki rejestr zabytków, w: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online] [Przeglądany 10.08.2013] Dostępny w: http://wkz.bip.alfatv.pl/strony/menu/9.dhtml

Zobacz też

Bibliografia

  • Alicja Biranowska-Kurtz, Michał Rembas, Dąbie: prawobrzeże wielkiego Szczecina, Szczecin 2010
  • Agata Freindorf, Funkcje estetyczno – kulturowe ewangelickich cmentarzy Szczecina do 1945 roku, Szczecin 2010 [praca magisterska obroniona w IHiSM US]
  • Bogdan Frankiewicz, Szczecińskie cmentarze, Szczecin 2003
  • Henryk Grecki, Cmentarze Szczecina - karty cmentarzy wykonane na zlecenie Biura Dokumentacji Zabytków i Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Szczecinie, Szczecin 1996



IES64.png
Autor opracowania: Agata Freindorf