Danuta Szyksznian

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Danuta Szyksznian
Żołnierz Armii Krajowej
Data urodzenia 7 czerwca 1925
Miejsce urodzenia Kraków
Narodowość polska
Pseudonim „Sarenka”


Danuta Szyksznian z domu Janiczak ps. „Szarotka”, „Sarenka” (ur. 7 czerwca 1925) – łączniczka Okręgu Wilno AK w grupie „Kozy”.

Urodziła się 7 czerwca 1925 w Krakowie w rodzinie zawodowego żołnierza 1 Pułku Artylerii Lekkiej. Uczyła się w szkole powszechnej nr 19, a potem w Gimnazjum Sióstr Nazaretanek w Wilnie. Po kampanii wrześniowej wstąpiła do młodzieżowej organizacji konspiracyjnej w Liceum im. Adama Mickiewicza w Wilnie. Wzięła udział w strajku szkolnym na znak protestu przeciwko usuwaniu przez władze litewskie polskich nauczycieli ze szkół.

Już w grudniu 1939 złożyła przysięgę przed „Kapitanem Janem” (kpt. Bolesław Zagórny) i została łączniczką ZWZ o pseudonimie „Szarotka”. Po zajęciu Wilna przez Niemców w czerwcu 1941 została przyjęta do grupy łączniczek „Kozy”, przyjęła pseudonim „Sarenka”. Podlegała ppor. Stanisławowi Kiałce „Jelonkowi” – szefowi kwatermistrzostwa wileńskiego okręgu ZWZ-AK.

W lipcu 1944 w czasie operacji Ostra Brama była łączniczką „Kapitana Jana” dowódcy dzielnicy „A” (obszar na prawym brzegu Wilii, zamieszkiwany przez rodziny wojskowe, zgrupowane wokół licznych koszar) Garnizonu AK „Dwór”.

Uniknęła aresztowania przez NKWD i podjęła służę w dywersyjnym oddziale specjalnym rtm. Zygmunta Augustowskiego – „Huberta”. 24 grudnia w Wigilię Bożego Narodzenia 1944 została aresztowana przez NKGB i po wielodniowych przesłuchaniach skazana zaocznie na 10 lat łagrów. Z więzienia na Lukiszki w Wilnie w marcu 1945 została przewieziona do łagru w miejscowości Jełszanka koło Saratowa.

We wrześniu 1945 na skutek chorób spowodowanych warunkami życia i ciężką pracą (miała wtedy 20 lat) została zwolniona z odbywania dalszej kary. Przewieziona do Wilna nielegalnie przekroczyła granicę z Polską i wraz z rodziną zamieszkała w Drawnie. W 1946 wyszła za mąż, przeniosła się do Darłowa i zaczęła pracować jako nauczycielka. Szykanowana za działalność w AK i pobyt w łagrze została zwolniona z pracy. W 1970 skończyła zaocznie studia pedagogiczne i podjęła pracę z dziećmi kalekimi w Ośrodku Szkolno- Wychowawczym w Policach. Po przejściu na emeryturę działa w organizacjach kombatanckich, pełniąc między innymi funkcje Wiceprezesa Zarządu Okręgu Światowego Związku Żołnierzy AK i Wiceprezesa Koła Kresowych Żołnierzy AK w Szczecinie.

Za działalność konspiracyjną i pracę zawodową została odznaczona:

  • Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski
  • Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami
  • Krzyżem Armii Krajowej
  • Krzyżem Partyzanckim
  • Medalem Wojska Polskiego – trzykrotnie

Bibliografia

  • Jan Malinowski: Stanisław Kiałka – legenda wileńskiej konspiracji: materiały biograficzne i pisma wybrane. Bydgoszcz: Towarzystwo Miłośników Wilna i Ziemi Wileńskiej. Oddział, 2000. ISBN 83-87865-15-X. 
  • Danuta Janiczakówna-Szyksznian: 281 dni w szponach NKWD. Bydgoszcz: Towarzystwo Miłośników Wilna i Ziemi Wileńskiej; [S.l.]: nakł. aut., 1997. ISBN 83-907732-2-8. 



IES64.png
Autor opracowania: Wikipedysta:Kerim44