Detlev Marcus Friese

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Detlev Marcus Friese
prawnik, radca
Data urodzenia 14 czerwca 1634
Miejsce urodzenia Kollmar
Data śmierci 15 września 1710
Miejsce śmierci Szczecin
Narodowość niemiecka


Detlev Marcus Friese (Frisius) (1634-1710) – prawnik, radca na dworze szwedzkim i pruskim.

Życiorys

Detlev Marcus Friese urodził 14 czerwca 1634 roku w Kollmar (Holsztyn). Uczył się w Stade, studiował w Jenie. Po studiach w Strasburgu wyjechał do Uppsali, gdzie był wychowawcą synów szwedzkiego kanclerza Magnusa Gabriela De la Gardie (1622-1686), później także jego sekretarzem i bibliotekarzem. Po powrocie w rodzinne strony został radcą książęcym na zamku w Rantzau, a także palatynem i członkiem cesarskiej rady.
W 1690 roku zrzekł się pełnionych funkcji i odbył podróż po Europie. Po powrocie został radcą króla pruskiego Fryderyka I i resztę życia spędził w Szczecinie.
Friese jest autorem krótkich tekstów, m.in. zamieszczonych w dziele Hugo Grotiusa dedykacji dla Gustawa Adolfa de La Gardie (1647-1695), swojego wychowanka, kanclerza akademii w Turku oraz żali z powodu pogrzebu jego ojca Magnusa Gabriela. Przygotował do druku dzieło J.H. Boeclera.

  • 1693 - H. Grotius Enucleatus Sive Hug. Grotii De Iure Belli Ac Pacis Libri Tres, Sedini
  • 1699 - J. H. Boecleri Secula IV. à Christo nato priora, Sedini; Francofurti; Lipsiae

W 1709 roku Friese obiecał przekazać bibliotece gimnazjum Mariackiego cały swój księgozbiór, w zamian za uposażenie w wysokości 200 talarów rocznie. W kolekcji nazwanej bibliotheca Friesiana znalazło się 260 jednostek, w tym rękopisy i dwa globusy.

Karta w katalogu systematycznym biblioteki Gimnazjum Akademickiego w Szczecinie

Dominowały w niej książki z dziedziny prawa i historii[1].

Wpis własnościowy

Po 1945 roku zbiór Friesego uległ rozproszeniu. Książki opatrzone jego wpisem własnościowym znajdują się m.in. w Książnicy Pomorskiej i bibliotece uniwersyteckiej w Toruniu.

Detlev Marcus Friese zmarł 15 września 1710 w Szczecinie.

Przypisy

  1. A. Borysowska. Główne zespoły proweniencyjne w zabytkowych zbiorach Książnicy Pomorskiej im. Stanisława Staszica w Szczecinie. W: Książka dawna i jej właściciele (Early Printed Books and Their Owners). T. 1. Red. D. Sidorowicz-Mulak i A. Franczyk-Cegła. Wrocław 2017, s. 138

Bibliografia

  • Jöcher, Christian Gottlieb. Allgemeines Gelehrten-Lexicon. T. 2. Leipzig: Gleditsch, 1750.
  • Ebert, David Friedrich. Historiam Bibliothecae Templi Collegiati B. Mariae dicati enarrans … Patronos ... Amicos ... invitat David. Fridericvs. Ebert ... . Stetini: Effenbart, [1783].
  • Wehrmann, Martin. Geschichte der Bibliothek des Marienstifts-Gymnasiums in Stettin. BSt AF Bd. 44, Stettin 1894, s. 195-226.
  • Borysowska, Agnieszka. Biblioteka szczecińskiego Gimnazjum Akademickiego w XVIII w. W: Od Pedagogium Książęcego do Gimnazjum Mariackiego. Z dziejów szkolnictwa półwyższego w Szczecinie do początków XIX w., red. A. Borysowska, Szczecin 2018, s. 145-158.



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Agata Michalska