Dom Kultury Związków Zawodowych im. Przyjaźni Polsko-Niemieckiej w Szczecinie

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj

Dom Kultury Związków Zawodowych im. Przyjaźni Polsko-Niemieckiej w Szczecinie - powstał 19 kwietnia 1953 r. z przekształcenia niemieckiej organizacji antyfaszystowskiej Blok Demokratyczny „Antifa”. Mieścił się w budynku przy ul. Wawrzyniaka 7a.

W latach 1952-1954 stanowisko kierownika pełnił Stanisław Lagun. Był jedynym ośrodkiem życia kulturalnego dla ludności niemieckiej mieszkającej na terenie województwa szczecińskiego. Znajdował się pod kontrolą Centralnej Rady Związków Zawodowych (CRZZ).

Działały tam zespoły: chóralny (27 osób), muzyczny (14), taneczny (30), teatralny (27), a także sekcja sportowa (22) i szachowa. Od roku 1960 przemianowano nazwę na Dom Kultury Mniejszości Narodowych. Ostatecznie rozwiązany w roku 1964.

Głównymi zadaniami Domu Kultury było: „wyświetlanie filmów, odczyty i imprezy z okazji różnych rocznic, spotkania z młodzieżą polską, imprezy dla ludności niemieckiej spoza Szczecina”.[1]

W połowie 1952 r., po rozwiązaniu „Antify” powołano do życia Niemiecki Dom Kultury, którego Radę Kulturalną tworzyli członkowie dawnego zarządu „Antify”. Powołano wówczas sekcje: chóralną, szachową taneczną i teatralną. Pod jego opieką znajdowała się SP nr 30 z niemieckim językiem nauczania. Polskim władzom nie odpowiadała działalność Niemieckiego Domu Kultury – kursy języka polskiego, akademie z okazji rocznicy Rewolucji Październikowej, wieczornice związane z przyjaźnią polsko-niemiecką, wystawy (m.in. NRD w budownictwie pokojowym), czy wyświetlanie filmów wschodnioniemieckich. Rada Kulturalna została zdymisjonowana w styczniu 1953 r. po zarzutach, m.in. o malwersacje finansowe, wypożyczanie faszystowskich książek, czy propagowanie zachodnich audycji radiowych.

Wybranie nowych władz oraz nadanie nazwy Dom Kultury Związków Zawodowych im. Przyjaźni Polsko-Niemieckiej nastąpiło w kwietniu 1953 r. Nowa nazwa miała zapobiegać przeszłym sytuacjom zakazującym wpuszczania ludności polskiej. Prężny rozwój umożliwiły wcześniejsze remonty i zakupy instrumentów muzycznych, mebli, sprzętu sportowego, ale też zatrudnienie pracowników i instruktorów. Szacuje się, że w zespołach amatorskich skupionych było ok. 250 Niemców w wieku 7 – 50 lat. Działały prężnie grupa gimnastyczne i taneczna, natomiast starsza młodzież skupiona była w zespołach: chóralnym, fujarek, gitarzystów, harmonijek ustnych, mandolinistów, muzycznym i tanecznym. Natomiast starsi Niemcy skupiali się wokół grupy szachowej.

W Bibliotece znajdowało się 1500 tomów książek, prasa NRD oraz wydawnictwa radzieckie w języku niemieckim. Roczny budżet Domu Kultury wynosił ok. 350-380 tys. zł., co pozwalało na wyjazdy do mniejszych miejscowości w regionie, gdzie mieszkała ludność niemiecka, ale również ok. 100 imprez w sali teatralnej.

Masowe wyjazdy Niemców z Polski wpływały na zmniejszanie się działań artystycznych w Domu Kultury – w maju 1957 r. zorganizowano pożegnalny występ niemieckich amatorów. Od tego czasu organizowano wieczorki taneczne oraz pokazy niemieckich programów telewizyjnych. W tym okresie Dom Kultury odwiedzało 12 – 20 Niemców – w większości mieszkającej na terenie województwa ludności niemieckiej stanowili ludzie starsi. W tym czasie na terenie Szczecina mieszkało ok. 200 Niemców.

Przypisy

  1. Encyklopedia Szczecina, t. I, pod red. T. Białeckiego, s. 197

Bibliografia

  • Dom Kultury Związków Zawodowych im. Przyjaźni Polsko-Niemieckiej w Szczecinie, W: Encyklopedia Szczecina, t. I, pod red. T. Białeckiego, Szczecin 1999, ISBN 83-87341-45-2, s. 197
  • Browarek T., Działalność kulturalna ludności niemieckiej w Polsce w latach 1945–1989, „Teka Komisji Politologii i Stosunków Międzynarodowych” – O.L. PAN” 2009, nr 4, s. 133–149, ISSN: 1896-8279
  • APS, PWRN Wydział Spraw Wewnętrznych (WSW), sygn. 13727.
  • APS, PWRN, sygn. 13895.



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Aneta Popławska-Suś