Dwór (Skalin, powiat stargardzki)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dwór w Skalinie
Dwór w Skalinie
Lokalizacja 73-102 Skalin
Projektant nieznany
Data budowy l. 30. XX w.

Geolokalizacja: 53.313647,14.940323

Dwór w Skalinie (niem. Schellin, gmina Stargard)

Wieś

Pierwsza historyczna wzmianka dotycząca miejscowości pochodzi z 1248 roku. W 1269 roku rycerz księcia Barnima I, Konrad von Cleist, w Skalinie w obecności biskupa kamieńskiego Hermana uczynił w tym dokumencie pewne nadanie dla cystersów z Kołbacza.

Wieś była podzielona na rycerskie lenna.

Właścicielem pierwszego (A) był w 1441 i 1467 roku Vicke von Hindenburg, w latach 1463-1502 Henryk von Hindenburg. Później wymieniani są: w 1496 roku Marcin, w 1510 roku Bartłomiej, w 1509 roku Vicke (Fryderyk), w 1518 roku Maciej von Hindenburg.

Lenna B i C należały do rodu von Zinnów. Wśród właścicieli wymieniono również w 1467 roku Jaspera i na początku XVI wieku Henninga. W 1525 roku książęta Jerzy I i Barnim IX nadali ekspektatywę (wierzytelność przyszłą) na lenno należące do Henninga i Tydego von Zinnów (w tym 4½ łanu w Skalinie) Vivigenzowi von Eickstedtowi. Na początku XVII wieku lenno to przeszło na rodzinę von Eickstedtów. W 1617 roku jego właścicielem był Ernst Dubslaw von Eickstedt.

Lenno D w postaci 5 łanów we wsi i 5 szylingów czynszu z karczmy, należące do rajcy stargardzkiego Jana von Mellentina, zostało w 1459 roku sprzedane augustianom ze Stargardu. W XVII wieku istniał też folwark należący do rodziny von Suckowów, której ostatni potomek umarł w 1765 roku.

W 1628 roku wieś obejmowała 36 łanów chłopskich, 8 zagrodników, 4 owczarzy, 1 pastucha, 4 parobków chłopskich, 1 rzemieślnika, 2 tkaczy, karczmę oraz kuźnię. W połowie XVIII wieku dzierżawcą lenna A, należącego do wymarłej rodziny von Hindenburgów, był Dawid von Sydow. Właścicielem całej wsi został jego syn Richard Christoph von Sydow. W 1787 roku właścicielami majątku zostali córka Filipina Charlotte i jej mąż Etienne Albert Bonin. W 1788 roku właścicielem wsi był baron major Henryk Gottlieb von der Goltz. W 1849 roku właścicielem był Jan Fryderyk Gädtke, po nim w 1864 roku N. N. Crotogino. W połowie XIX wieku wieś zamieszkiwało 341 osób, a majątek miał 158 mieszkańców. Majątek obejmował 12 dymów, 18 budynków gospodarczych i 4 przemysłowe. Wieś obejmowała 30 dymów, 26 budynków gospodarczych, 10 gospodarstw kmiecych, półchłopka, zagrodnika, gospodarstwo kościelne i karczmę. W 1911 roku jej właścicielem był Ernst Wendhausen, a zarządcą Rogge. W 1939 roku właścicielem był Konrad Bohm, a jego majątek obejmował 526 ha ziemi. W 1939 roku we wsi mieszkało 493 mieszkańców w 112 gospodarstwach domowych.

Dwór

We wsi na terenie zabudowań folwarcznych znajduje się dwukondygnacyjny dwór zbudowany w latach 30. XX wieku. Jego wygląd nawiązuje do stylu architektury barokowej. Jest to obiekt zbudowany na rzucie prostokąta, przykryty dachem kopertowym, z płytkimi pseudoryzalitami, boniowanymi pasami w narożach, z portykiem opartym na sześciu słupach zakończonych balkonem przylegającym do środkowej części elewacji wschodniej.

W sąsiedztwie znajdują się zachowane zabudowania gospodarcze i park dworski z początku XIX wieku o powierzchni 4,3 ha. W parku zachowały się staw i cenny starodrzew złożony m.in. z dębu czerwonego, sosny czarnej, dębu burgundzkiego, jesionu wyniosłego, wiązu szypułkowego, dębu szypułkowego i alei lipowej.

Obiekt niedostępny.

Bibliografia

  • Katalog zabytków powiatu stargardzkiego. T. 1. Red. Marcin Majewski. Stargard: Muzeum w Stargardzie, 2010.
  • Katalog zabytków powiatu stargardzkiego. T. 2. Red. Marcin Majewski. Stargard: Muzeum w Stargardzie, 2010.



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Maciej Burdzy