Dwór (Unin)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dwór w Uninie
Dwór w Uninie
Lokalizacja 72-518 Unin
Projektant nieznany
Data budowy po 1821 r., przeb. 2 poł. XIX w i pocz. XX w.

Geolokalizacja: 53.89387,,14.632317

Dwór w Uninie (niem. Alt Tonnin , gmina Wolin)

Wieś

Pierwsza historyczna wzmianka o miejscowości pochodzi z 1288 roku. W 1337 roku wieś była lennem rodziny von Ostenów, a patronat nad nią sprawował żeński klasztor cysterski z Wolina. W 1474 roku właścicielem majątku (razem z Mokrzycą Wielką i Jagienkami) był Jaspar von Apenburg, właściciel zamku w Żurawicy. W rękach tej rodziny wieś pozostała do połowy XVIII wieku.

Następnymi właścicielami wsi była rodzina von Hillerów. W 1791 roku właścicielem majątku został kapitan Neetzow. W 1821 roku wieś uzyskała status wsi dworskiej. W całym XIX wieku następowała częsta zmiana właścicieli majątku. W połowie XIX wieku we wsi istniał majątek liczący 1663 morgi ziemi obejmujący dwór, 12 budynków mieszkalnych, 23 budynki gospodarcze i cegielnię. W 1892 roku właścicielem folwarku liczącego 433 ha ziemi był major Höppner.

Od początku XX wieku do 1939 roku właścicielami majątków w Uninie oraz w Kołczewo i Żółwinie była rodzina Streifensandów. W latach 1945-1992 w majątku funkcjonował PGR (Zakład Rolny Unin).

Dwór

We wsi znajduje się kilkufazowy dwór o powierzchni 750 m2, zbudowany w stylu neoklasycystycznym w pierwszej połowie XIX wieku (po 1821 roku). W drugiej połowie XIX wieku budynek został rozbudowany o skrzydło zachodnie oraz ganek w fasadzie frontowej. Na początku XX wieku dostawiono przybudówkę południowo-wschodnią, a część mansardy w skrzydle zachodnim przystosowano na funkcje mieszkalne. Obecnie jest to zdewaloryzowany, parterowy, dwuskrzydłowy dwór z ryzalitem i gankiem, na rzucie zbliżonym do litery L, korpus główny jest kryty dachem mansardowym, część zachodnia kryta dachem dwuspadowym. Budynek wymaga kompleksowego remontu. Historyczne wyposażenie wnętrza nie zachowało się.

W sąsiedztwie znajdują się zachowane zabudowania folwarczne (stajnia, obora, powozownia) oraz park dworski z pierwszej ćwierci XIX wieku o powierzchni 2,0 ha z bogatym drzewostanem złożonym m.in. z buków purpurowych, cisów, klonów, wiązów, dębów szypułkowych i błotnych.

Obiekt dostępny z zewnątrz.

Bibliografia

  • Karty ewidencyjne zabytków architektury i budownictwa - Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Maciej Burdzy