Filipinki (zespół muz.)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zespół wokalny Filipinki - septet, (1966)

Filipinki – pierwszy polski żeński zespół wokalny działający w latach 1959-1974




Historia zespołu

Zespół Wokalny Technikum Handlowego w Szczecinie pod kier. mgr. Jana Janikowskiego

Zespół powstał w roku 1959 w Technikum Handlowym w Szczecinie z okazji uroczystości upamiętniających 15. rocznicę powstania szkoły, z inicjatywy Jana Janikowskiego, nauczyciela ekonomii, towaroznawstwa i muzyki w tejże szkole, którego kompozycje wyprzedzały ówczesne polskie czasy. Wokalistki wybrano z 60-osobowego chóru prowadzonego przez Jana Janikowskiego. W skład zespołu wchodziły utalentowane wokalnie chórzystki, wzorowe uczennice: Zofia Bogdanowicz, Małgorzata Gościniak, Elżbieta Klausz, Krystyna Pawlaczyk, Iwona Racz, Anna Sadowa, Krystyna Sadowska i Halina Sztejner, które przybyły wraz z rodzicami na Ziemie Odzyskane tuż po wojnie, tu się wychowały i kształciły, a Szczecin stał się ich drugim domem. Przyjechały z różnych zakątków świata. Zofia Bogdanowicz urodziła się w radzieckim Kazachstanie, Niki Ikonomu - nieopodal Aten, Elżbieta Klausz w Wilnie, Krystyna Pawlaczyk przyjechała z okolic Poznania, Iwona Racz urodziła się w Łodzi, Anna Sadowa przyjechała z Podlasia, Krystyna Sadowska z okolic Gdańska, Halina Sztejner spod Hanoweru. Pierwszym utworem opracowanym na uroczystość były Maki, przedwojenna piosenka o polskich ułanach, skomponowana przez Stanisława Niewiadomskiego do tekstu Kornela Makuszyńskiego. Utwór ten nagrały 6 lat później w Toronto, podczas tournée w USA i Kanadzie. Nowopowstały szkolny zespół wokalny zaczął odnosić sukcesy nie tylko na terenie szkoły, ale i poza nią.

W roku 1961 zespół otrzymuje Wyróżnienie w Wielkim Festiwalu Muzyki, Pieśni i Tańca we Wrocławiu. Z zespołu odeszła Malgorzata Gościniak. Dołączyła Niki Ikonomu.

W roku 1962 Zespół Wokalny Technikum Handlowego w Szczecinie odniósł pierwsze sukcesy w konkursie „Mikrofon dla wszystkich” zorganizowanym przez radio, a także w występach przed kamerami Szczecińskiej Telewizji w programie Studio młodych Andrzeja Androchowicza. Polskie Radio zaczęło emitować piosenki zespołu na antenie ogólnopolskiej. Jan Janikowski i Włodzimierz Patuszyński specjalnie dla zespołu napisali pierwsza piosenkę - Kwietniowy żart. W latach następnych tworzyli oni podstawowy repertuar dla Filipinek, stanowiąc jeden z najlepszych w historii polskiej muzyki rozrywkowej tandemów piszących piosenki. Z zespołu odeszła Maria Kolczyńska.

W maju 1963 nadano zespołowi nazwę Filipinki, pochodzącą od nazwy młodzieżowego dwutygodnika dla dziwcząt - „Filipinka”, kiedy to wokalstki zwróciły się do redakcji z prośbą o zgodę. Redakcja wyraziła zgodę na użyczenie nazwy i zorganizowała zespołowi oficjalne chrzciny w Warszawie. Również w tym roku w Kaskadzie, na balu maturalnym dla absolwentów kilku szczecińskich liceów i techników, Filipinki po raz pierwszy wykonały popularną później na całą Polskę piosenkę Do widzenia, profesorze. Występując jako septet, każdy koncert rozpoczynały tytułową piosenką Stoi nas w rzędzie zawsze siedem, by w refrenie zapewnić : " Jedno wspólne imię mamy - Filipinki. Wszystkie tak się nazywamy - Filipinki." Odeszła Halina Sztejner. Powstała nowa piosenka, hit w całej Polsce - Wala twist. Filipinki stały się niezwykle popularne. Występowały w ogólnopolskiej telewizji, nagrały recital telewizyjny w Rostocku, koncertowały w NRD i w Szwecji. W całym kraju powstały setki tzw. girlsbandów, m.in. popularne Alibabki.

Filipinki w przeboju Wala twist (1963) (wideoklip)

W czerwcu 1964 roku Filipinki zajęły trzy miejsca w pierwszej piątce na liście przebojów. Wzrosła ich popularność. Ukazały się ich dwie płyty, które natychmiast zostały rozkupione, osiągając nakład ponad 700 tys. egzemplarzy. W tym samym roku po raz pierwszy wystąpiły w Opolu na II KFPP , śpiewając m.in. antyrasistowską Balladę o kimś dalekim. Kazimierz Oracz rozpoczął realizację filmu muzycznego o Filipinkach. Zawarto pierwszy kontrakt ze szczecińską Daną na szycie kostiumów. Później robiła to Moda Polska.

Filipinki w przeboju Parasolki (1963) (wideoklip)

W roku 1965 wydały mały longplay Piosenki rówieśników i kolejną małą płytę. Wystąpiły na III KFPP w Opolu, gdzie otrzymały nagrodę rzeczową. Dnia 30 września 1965 roku Komisja Egzaminacyjna powołana przez Ministerstwo Kultury i Sztuki przyznała Filipinkom prawa zespołu zawodowego. W październiku 1965 r., jako pierwszy polski zespół młodzieżowy, wyruszyły na tournée statkiem " Batory" do Kanady i USA, gdzie w ciągu sześciu tygodni pokonały 10 tys. km., dając 49 koncertów w 38 miastach. Koncerty te obejrzało 25 tys. widzów. Otrzymywały tam zapłatę w wysokości 80 dolarów tygodniowo.

W roku 1966 Filipinki wydały longplay Filipinki to my oraz singiel. Następnie wystąpiły w komedii muzycznej Marynarka to męska przygoda razem z Anną German i Piotrem Szczepanikiem. Jesienią po raz drugi popłynęły „Batorym” do Kanady i USA.

Filipinki na koncercie w Mińsku (1967)

Rok 1967 to czas przełomu i wielkich zmian dla zespołu. Filipinki odbyły tournée po ZSRR, gdzie dały 87 koncertów, które oglądnęło 300 tys. widzów. Natomiast po koncertach w NRD w wyniku różnicy zdań z Janem Janikowskim odeszły z zespołu Zofia Bogdanowicz i Elżbieta Klausz. Również i pozostał piątka dziewcząt zrezygnowała ze współpracy z Janem Janikowskim. Nowym menedżerem Filipinek został Mateusz Święcicki.

Rok 1968 był rokiem całkowitej zmiany repertuaru i wizerunku przez zespół. Filipinki nagrały dwie nowe płyty z beatowymi i folkowo rockowymi-utworami, współpracując z zespołami Dzikusy i Dixilanders, którzy wkrótce zmieniają nazwę na Bez Atu. Następnie Filipinki przeszły pod opiekę szczecińskiej estrady i wyruszyły w tournée po Polsce. Wystąpiły na VI KFPP w Opolu. Wszedł na ekrany dokumentalny film muzyczny Kazimierza Oracza o zespole. Zaprezentowano tu w formie wideoklipów najpopularniejsze przeboje zespołu: Filipinki to my, Spacer po porcie, Do widzenia profesorze, Batumi, Charleston nastolatków, Parasolki, Wala twist.

Następny rok przyniósł dalsze sukcesy. W roku 1969 powstał Filipinki ₰ No trump - show, z którym Filipinki i Bez Atu wystąpili w całej Polsce i Bułgarii. Ukazała się kolejna płyta, a piosenki Wiosna majem wróci i Weselmy się zostały przebojami. Z zespołu odeszła Krystyna Sadowska, a jej miejsce zajęła Barbara Kowalska.

W roku 1970 nastąpiła kolejna, ale tym razem dwukrotna zmiana składu. Barbarę Kowalską zastąpiła Maria Hardy. Zespół wystąpił na VIII KFPP w Opolu oraz na festiwalu w Kołobrzegu. Filipinki nagrały specyficzny i inny od wcześniejszych longplay „Nie wierz chłopcom”, który miał ukazać się jesienią, jednak projekt upadł, gdyż z zespołu odeszły: Niki Ikonomu i Anna Sadowa, które założyły zespół Refleks. Powróciła Barbara Kowalska i Filipinki jako kwartet wyjechały na tournée do ZSRR z Czerwonymi Gitarami. Ten rok był owocny w koncerty. Było ich około 200. Do tego dochodziły liczne występy w TVP. Repertuar uległ awangardowej zmianie, na co miał wpływ Wiktor Stroiński, lider zespołu Dzikusy, późniejszy mąż Anny Sadowej. Wprowadził on ostre brzmienie, a w aranżach eksponował gitary i perkusje.


Rok 1971 przyniósł dalsze zmiany w składzie zespołu. Odeszła Maria Hardy, dołączyła Grażyna Sowińska. Filipinki wystąpiły na festiwalu w Kołobrzegu, następnie w Sopocie. Wydały płytę, a piosenka Ja się w Tobie nie zakocham zostaje przebojem. Ukazał się singiel poświęcony odbudowie Zamku Królewskiego. Odeszła Barbara Kowalska. Dołączyła Grażyna Piątkowska.

Natomiast w roku 1972 odeszła z zespołu Iwona Racz. Na krótki czas zorganiozowano za nią zastępstwo, ale ostatecznie Filipinki postanowiły występować we trzy. Rozstały się z Mateuszem Święcickim i przeszły pod opiekę Janusza Kępskiego. Wystąpiły na Festiwalu Piosenki Radzieckiej w Zielonej Górze z premierową piosenką Na szczycie schodów. Następnie, jako nowe Filipinki'72 wzięły udział w XII MFP w Sopocie. Nagrały piosenkę Ze mną od dziś, która była ostatnim przebojem lansowanym w radiu.

W latach 1973-1974 zespół współpracował z innymi grupami, a przede wszystkim z Trubadurami. Jednak, gdy odeszła Krystyna Pawlaczyk, grupa została rozwiązana. „Billboard“ opublikował zestawienie sprzedaży płyt w Polsce, gdzie Filipinki zajęły 10. pozycję z uwzględnieniem tylko 3 płyt z 12, które wydały w kraju.

W roku 1980 Filipinki reaktywowały się w sześcioosobowym składzie (bez Anny Sadowej) przy okazji obchodów 35-lecia Technikum Handlowego w Szczecinie. Podczas kameralnego koncertu zaśpiewały po raz ostatni przed publicznością. Na fortepianie akompaniował im Jan Janikowski.

W latach 1994-1995 zespól wziął udział w telewizyjnej Szansie na sukces. Dnia 18.06.1995 Filipinki zreaktywowały się okazjonalnie i wystąpiły po raz ostatni w pełnym, siedmioosobowym składzie na koncercie Ten stary, młody Szczecin w Teatrze Letnim szczecińskiego Parku Kasprowicza. W koncercie wzięły udział także takie gwiazdy, jak Karin Stanek, Helena Majdaniec, Jacek Lech, Wojciech Korda i Henryk Fabian.

W latach 2008-2009 Polskie Radio wydało dwupłytowy album CD z 53 piosenkami Filipinek, a z okazji 50. rocznicy powstania zespołu Rafał Bajena zrealizował film dokumentalny o historii grupy. Dnia 25 listopada w Studiu S-1 Polskiego Radia Szczecin odbywa się gala połączona z pokazem filmu oraz premiera płyty Filipinki 50, na której znalazło się 16 utworów Filipinek w interpretacji młodych szczecińskich wykonawców.

Filipinki po latach

  • W czerwcu 2014 r. zaproszono Filipinki do Opola ponownie, gdzie 6 czerwca odsłoniły swoją gwiazdę na rynku opolskim, a następnego dnia wzięły udział w festiwalowym koncercie, podczas którego otrzymały Nagrodę Specjalną TVP S.A. za całokształt.


  • W maju 2016 roku Centrum Kultury Euroregionu Stara Rzeźnia zorganizowało konkurs prezentujący własne interpretacje przebojów legendarnych Filipinek. Najlepsi wykonawcy wystąpili przed profesjonalną komisją podczas koncertu finałowego, połączonego z galą upamiętniającą ten szczeciński zespół. Fundacja Moja Łasztownia przybliżyła w ten sposób historię słynnego zespołu Filipinki, który również był ambasadorem Szczecina i ikoną mody dla wielu Polek. W czasie II etapu odbyły się nie tylko przesłuchania zakwalifikowanych uczestników, ale również: pokazy filmów, wystawa zdjęć Filipinek, spotkania z osobami związanymi ze szczecińskim zespołem. Wydarzenie zakończyło wręczenie nagród oraz występ laureata z gwiazdą wieczoru.

Projekt był współfinansowany ze środków Miasta Szczecin. Jednocześnie postanowiono wydać niezrealizowany dotychczas longplay „Nie wierz chłopcom“. Pomysłodawca, Marcin Szczygielski, jest synem Iwony Racz-Szczygielskiej. Planuje się wydanie płyty również w wersji winylowej, tak jak miała zostać zaprezentowana słuchaczom w roku 1970.

Pierwszy skład zespołu (1959-1961)

(nonet)

  • Zofia Bogdanowicz - słuch absolutny, sopran liryczny
  • Małgorzata Gościniak
  • Elżbieta Klausz - sopran koloraturowy
  • Maria Kolczyńska
  • Krystyna Pawlaczyk - alt, drugi głos
  • Iwona Racz (Iwona Racz-Szczygielska) - alt
  • Anna Sadowa (Anna Sadowa-Stroińska) - alt
  • Krystyna Sadowska (Krystyna Nizowicz z d. Sadowska)- kontralt, szeroka skala głosu
  • Halina Sztejner - sopran koloraturowy

Drugi skład zespołu (1961-1962)

(nonet)

  • Zofia Bogdanowicz
  • Niki Ikonomu -solistka, alt
  • Elżbieta Klausz
  • Maria Kolczyńska
  • Krystyna Pawlaczyk
  • Iwona Racz (Iwona Racz-Szczygielska)
  • Anna Sadowa (Anna Sadowa-Stroińska)
  • Krystyna Sadowska (Krystyna Sadowska-Nizowicz)
  • Halina Sztejner

Trzeci skład zespołu (1962-1963)

(oktet)

  • Zofia Bogdanowicz
  • Niki Ikonomu
  • Elżbieta Klausz
  • Krystyna Pawlaczyk
  • Iwona Racz (Iwona Racz-Szczygielska)
  • Anna Sadowa (Anna Sadowa-Stroińska)
  • Krystyna Sadowska (Krystyna Nizowicz z d. Sadowska)
  • Natalia Sztejner

Czwarty skład zespołu (1963-1967)

Filipinki jako septet. Od lewej od dołu: K.Sadowska, I.Racz, A.Sadowa, K.Pawlaczyk, N.Ikonomu, Z.Bogdanowicz, E.Klausz,

(septet)

  • Zofia Bogdanowicz
  • Niki Ikonomu
  • Elżbieta Klausz
  • Krystyna Pawlaczyk
  • Iwona Racz (Iwona Racz-Szczygielska)
  • Anna Sadowa (Anna Sadowa-Stroińska)
  • Krystyna Sadowska (Krystyna Nizowicz z d. Sadowska)

Piąty skład zespołu (1967-1969)

(kwintet)

  • Niki Ikonomu
  • Krystyna Pawlaczyk
  • Iwona Racz (Iwona Racz-Szczygielska)
  • Anna Sadowa (Anna Sadowa-Stroińska)
  • Krystyna Sadowska (Krystyna Nizowicz z d. Sadowska)

Szósty skład zespołu (1969-1970)

(kwintet)

  • Niki Ikonomu
  • Krystyna Pawlaczyk
  • Iwona Racz (Iwona Racz-Szczygielska)
  • Anna Sadowa (Anna Sadowa-Stroińska)
  • Barbara Kowalska

Ósmy skład zespołu (1970-1971)

(kwartet)

  • Krystyna Pawlaczyk
  • Iwona Racz (Iwona Racz-Szczygielska)
  • Maria Hardy
  • Barbara Kowalska

Dziewiąty skład zespołu (1971-1972)

(kwartet)

  • Krystyna Pawlaczyk
  • Iwona Racz (Iwona Racz-Szczygielska)
  • Grażyna Sowińska
  • Grażyna Piątkowska

Dziesiąty skład zespołu (1972-1974) pod nazwą Nowe Filipinki'72

(tercet)

  • Krystyna Pawlaczyk
  • Grażyna Sowińska
  • Grażyna Piątkowska

Reaktywowany skład zespołu (1980)

(sekstet)

  • Zofia Bogdanowicz
  • Niki Ikonomu
  • Elżbieta Klausz
  • Krystyna Pawlaczyk
  • Iwona Racz (Iwona Racz-Szczygielska)
  • Krystyna Sadowska (Krystyna Nizowicz z d. Sadowska)

Ostatni okazjonalny reaktywowany skład zespołu (1994-1995)

(septet)

  • Zofia Bogdanowicz
  • Niki Ikonomu
  • Elżbieta Klausz
  • Krystyna Pawlaczyk
  • Iwona Racz (Iwona Racz-Szczygielska)
  • Anna Sadowa (Anna Sadowa-Stroińska)
  • Krystyna Sadowska (Krystyna Nizowicz z d. Sadowska)

Nagrody i wyróżnienia

  • 1961 – wyróżnienie dla piosenki Ave Maria no morro na Wielkim Festiwalu Muzyki, Pieśni i Tańca we Wrocławiu
  • 1964 – uznanie piosenki Batumi za najpopularniejszą piosenkę 1963 roku w plebiscycie Polskiego Radia
  • 1964 – nagroda Towarzystwa Przyjaciół Opola na Krajowym Festiwalu Polskiej Piosenki w Opolu
  • 1965 – nagroda rzeczowa na III Krajowym Festiwalu Polskiej Piosenki w Opolu
  • 1968 – piosenka Nie ma go wygrywa wiosenną edycję Telewizyjnej Giełdy Piosenki
  • 1969 – piosenka Wiosna majem wróci wygrywa wiosenną edycję Telewizyjnej Giełdy Piosenki
  • 1969 – wyróżnienie dla piosenki Weselmy się na VII Krajowym Festiwalu Polskiej Piosenki w Opolu
  • 1969 – uznanie piosenki Jacht kapitana Teligi za najlepszą piosenkę marynistyczną 1969 roku w plebiscycie Polskiego Radia
  • 1971 – uznanie piosenki Ja się w tobie nie zakocham za najpopularniejszą piosenkę kwietnia w plebiscycie Polskiego Radia
  • 2009 – Odznaka honorowa Zasłużony dla Kultury Polskiej Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • 2014 – Nagroda Specjalna TVP S.A. za całokształt twórczości artystycznej wręczona wokalistkom Filipinek podczas 51 KFPP w Opolu
  • 2014 – Odsłonięcie gwiazdy Filipinek w Alei Gwiazd Festiwalu Polskiej Piosenki w Opolu

Zespoły muzyczne akompaniujące Filipinkom

  • 1963-1964 – zespół jazzu tradycyjnego Coma 5
  • 1965-1967 – zespół jazzu tradycyjnego Warszawscy Stompersi
  • 1967-1968 – zespół bigbitowy Dzikusy
  • 1968-1971 – zespół bigbitowy Bez Atu

Inni akompaniatorzy

Filipinki śpiewały i nagrywały z towarzyszeniem wielu zespołów oraz orkiestr symfonicznych – m.in. Kwartetu Warszawskiego i Chochołów, Orkiestry Filharmonii Szczecińskiej, Koszalińskiej Orkiestry Symfonicznej pod dyrekcją Zdzisława Bytnara, Orkiestry PRiTV w Warszawie, Orkiestry Rozrywkowej Polskiego Radia i Telewizji w Łodzi pod dyrekcją Henryka Debicha, Orkiestry Symfonicznej TV NRD oraz Orkiestry Radiowej Bogusława Klimczuka. Były zaprzyjaźnione z tarnowskim zespołem bigbitowym Filipy.

Ciekawostki

  • Jedną ze szczecińskich ulic na osiedlu Warszewo nazwano ul.Filipinek
  • Imieniem Filipinek nazwano jeden ze szczecińskich tramwajów typu Swing.
  • Przy ulicy Stanisława Ignacego Witkiewicza 1B w Szczecinie funkcjonuje cukiernia, piekarnia i sklep ze zdrową żywnością o nazwie Filipinka
  • Jedna z Filipinek, Iwona Racz-Szczygielska, jest matką Marcina Szczygielskiego – autora książki Filipinki - to my!. Do książki tej dołączona jest płyta CD, z 24. nigdy dotąd niepublikowanymi nagraniami zespołu Filipinki z lat 1962-1971 oraz muzyczna premiera.

Zobacz także

Galeria zdjęć



Bibliografia

  • Encyklopedia Szczecina, Wydanie Jubileuszowe z okazji 70-lecia polskiego Szczecina, (pod red. Tadeusza Białeckiego, autor hasła Danuta Prandecka), Szczecińskie Towarzystwo Kultury, Szczecin 2015
  • Gapińska Monika, Halo, ja w celach matrymonialnych, „Kurier Szczeciński” z dnia 28 października 2016 r.
  • Maria Grochowska, Jedno wspólne imię mamy - Filipinki, „Kurier Szczeciński” z dnia 23 grudnia 1994 r.
  • Marcin Szczygielski , Filipinki - to my!, Ilustrowana historia pierwszego polskiego girlsbandu, Instytut Wydawniczy Latarnik, Agora SA, Oficyna Wydawnicza, Warszawa 2013 r.
  • Andrzej Szkocki, Szmaragd, Pogodny, Filipinki, Pionier. Nasze Swingi, Serwis Głosu Szczecińskiego gs24.pl z dnia 4 lipca 2011 r.
  • Filipinki w Rzeżni, Serwis Głosu Szczecińskiego gs24.pl z dnia 29 maja 2016 r.

Inne źródła

  • Rozmowa z mężem Krystyny Nizowicz - Aleksandrem Nizowiczem, dnia 20.10.2015 roku
  • Rozmowa z córką Krystyny Nizowicz - Anną Nizowicz-Zahorską, dnia 20.10.2015 roku



IES64.png
Autor opracowania: Ewa Bączkowska