Friedrich von Dreger

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Friedrich von Dreger
urzędnik pruski, prawnik i historyk
Data urodzenia 3 października 1699
Miejsce urodzenia Gryfice
Data śmierci 26 sierpnia 1750
Miejsce śmierci Berlin
Miejsce spoczynku kościół św. Mikołaja w Berlinie
Narodowość niemiecka


Friedrich von Dreger (1699-1750) - urzędnik pruski, prawnik i historyk, radca Kamery Wojenno-Skarbowej w Szczecinie.

Życiorys

Friedrich von Dreger urodził się 3 października 1699 roku w Gryficach w rodzinie prawniczej. Jego ojciec, Heinrich Dreger był adwokatem i notariuszem sądu dworskiego, matka Veronica Voltzen również pochodziła z rodziny prawniczej. Friedrich Dreger życie zawodowe spędził jako urzędnik państwowy wysokiego szczebla. W 1724 roku objął posadę urzędnika kasy skarbowej w koszalińskim sądzie dworskim, którego został dyrektorem 10 lat później.

W roku 1734 uzyskał szlachectwo.

W 1735 roku zamieszkał w Szczecinie gdzie pracował w zarządzie pruskiej prowincji Pomorze. W 1738 roku objął stanowisko radcy w Kamerze Wojennej i Domen rejencji pomorskiej. Karierę urzędniczą kontynuował do roku 1747. Od 1748 roku sprawował funkcję zarządcy na zamku w Schwedt, należącego do margrabiego Friedricha Wilhelma von Brandenburg-Schwedt.

W 1749 roku został powołany na urząd tajnego radcy Finansów, Wojen i Domen przy Generalnym Dyrektoriacie w Berlinie (Centralny Urząd Prus ds. wojny, polityki wewnętrznej i finansowej).

W 1731 roku poślubił Catharinę von Braunschweig z Kołobrzegu. Zmarła ona wraz z córką tuż po porodzie. Powtórne małżeństwo zawarł w roku 1733. Jego żoną została Susanna Henriette Ruels (de domo Mentzeln), wdowa po koszalińskim prawniku Friedrichu Emmanuelu Ruelsie. Para miała syna i córkę.

Friedrich von Dreger zmarł 26 sierpnia 1750 roku w Berlinie i tam ostał pochowany w kościele św. Mikołaja.


Codex Pomeraniae Diplomaticus

Jego praca urzędnicza nie kolidowała z realizacją zainteresowań historycznych, dotyczących przeszłości Pomorza. Dzieło swego życia – Codex Pomeraniae Diplomaticus, stworzył na podstawie dokumentów, które dostępne były wówczas w zasobach archiwalnych, a których odpisy gromadził przez wiele lat. Ów zbiór archiwaliów dotyczących Pomorza i krajów sąsiednich, wydany został drukiem dwukrotnie.

Pierwsze wydanie miało miejsce w roku 1748 w Szczecinie. Wydrukowano je w oficynie Johanna Friedricha Spiegla. Tom zawierał 459 dokumentów powstałych w latach 1140-1269. Drugie wydanie nastąpiło dwadzieścia lat później, w Berlinie w 1768 roku w firmie Haude und Spener. Tytuł i zawartość tomu zostały nieco zmienione przez Johanna Carla Conrada Oelrichsa, który czuwał nad opracowaniem tomu i był autorem przedmowy oraz jednego z dodatków. Tom poszerzono o owe dodatki, indeksy i ryciny ukazujące władców pomorskich, a całość zadedykowano królowi Fryderykowi Wilhelmowi II.

Zgromadzone przez Dregera odpisy obejmowały 12 tomów (2320 dokumentów). W 1793 roku trafiły na półki biblioteki Marienstiftsgymnasium jako dar pruskiego ministra Ewalda Friedricha von Hertzberga z okazji odsłonięcia w Szczecinie pomnika Fryderyka Wielkiego. Pewna część zbioru znalazła się także w zasobach Towarzystwa Historii Pomorza i Starożytności (Gesellschaft für Pommersche Geschichte und Alterthumskunde) kiedy to w 1834 roku przekazano towarzystwu zbiory Samuela Gottlieba Löpera, posiadacza spuścizny po Dregerze.

Do 1948 roku tomy posiadane przez Marienstiftsgymnasium znajdowały się w Szczecinie. W nieznanych bliżej okolicznościach zostały wywiezione z miasta i sprzedane Centralnej Bibliotece Wojskowej w Warszawie. W latach 80. XX wieku, szef ówczesnego Głównego Zarządu Politycznego WP, podjął decyzję o przekazaniu tomów do zbiorów Książnicy Pomorskiej (wówczas Książnicy Szczecińskiej). Do przekazania jednak nie doszło na skutek unieważnienia tej decyzji.

W Centralnej Bibliotece Wojska Polskiego w Warszawie znajduje się 11 tomów odpisów dokumentów pomorskich zgromadzonych w XVIII wieku przez F. Dregera.

Publikacje

  • 1721 - Specimen Introductionis In Historiam Finium Pomeranicorum, Greifswald.
  • 1722 - Historia monasteriorum antiqua hodiernaque Pomeraniae, Stargard. (współautor: Georg Schwarz).
  • 1748 - Codex diplomaticus. Oder Uhrkunden, So die Pommersch-Rügianisch- und Caminische, auch andere benachbarte Lande angehen. Aus lauter Originalien oder doch archivischen Abschrifften in chronologischer Ordnung zusammen getragen, und mit einigen Anmerckungen erläutert, Stettin.
  • 1768 - Friederich von Dreger, weyl. Königl. Preussischen Geheimten Finantz-Raths, Codex Pomeraniae Vincinarumqve Terrarum Diplomaticus: Oder Urkunden, so die Pommersch- Rügianisch- u. Caminschen, auch die benachbarten Länder, Brandenburg, Mecklenburg, Preussen und Pohlen angehen, aus lauter Originalien, oder doch archiuischen Abschristen in chronologischer Ordnung zusammen getragen und mit Anmerckungen erläutert. I. Band bis auf das Jahr 1269 incl.: Nebst einem Anhange, die Bildnisse der Pomerellischen Hertzoge [...] und ein vierfaches Register [...] enthält durch Beförderung H. Samuel Gottl. Löper [...] und mit einer Vorrede versehen D. Johann Carl Conrad Oelrichs [...] Lehrer der [...] Gymnasio zu Alten-Stettin [...], Berlin.

Bibliografia

  • Oelrichs, Johann Carl Conrad. Leben und Schriften des... Herrn Friederich von Dreger. W: Historisch-Diplomatische Beyträge zur Geschichte der Gelahrtheit, besonders im Hertzogthum Pommern..., Berlin, 1767, s. [51]-54.
  • Niemann. Dreger Friedrich von. W: Allgemeine Deutsche Biographie, Bd. 5, Duncker & Humblot, Leipzig 1877, s. 391.
  • Zdrenka, Joachim. Kodeks dyplomatyczny Fryderyka Dregera i jego znaczenie dla badań historycznych. W: Zeszyty Naukowe Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Gdańskiego. Historia, 1984, nr 14, s. 73-88.





Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Alicja Łojko