Gmina Choszczno

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gmina Choszczno
Gmina Choszczno
Powiat choszczeński
Rodzaj gminy wiejska
Liczba sołectw 18[1]
Liczba miejscowości 46[2]
Strona internetowa miejscowości.

Gmina Choszczno – gmina miejsko-wiejska w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim. Siedzibą gminy jest miasto Choszczno.
W latach 1975-1998 gmina wchodziła w skład województwa gorzowskiego.

Geografia

Gmina Choszczno leży na pograniczu Pojezierza Choszczeńskiego i Równiny Pyrzycko-Stargardzkiej, nad rzeką Stobnicą w rozwidleniu rzek Iny i Małej Iny. Sąsiaduje z Równiną Drawską, Pojezierzem Dobiegniewskim oraz Pojezierzem Ińskim[3]. Krajobraz gminy stanowią wysoczyzny moreny czołowej (dochodzące do 120 m n.p. m.) uformowane w czasie ostatniego zlodowacenia. Prostopadle do łuku moren przebiegają dość długie glacjalne rynny, wcięte na głębokość dochodzącą do ok. 30-40 metrów. Jedną z nich jest najdłuższa na tym pojezierzu rynna Małej Iny oraz rynny choszczeńskich jezior. Obszar gminy odwadniany jest przez prawe dopływy OdryInę, Małą Inę i Płonię oraz jeziora Miedwie i Płoń. Tereny leśne znajdują się w pasie wzgórz czołowomorenowych.

Położenie

Gmina Choszczno - położenie na tle powiatu

Gmina miejsko-wiejska Choszczno położona jest w południowej części województwa zachodniopomorskiego w powiecie choszczeńskim. Sąsiaduje z gminami wiejskimi Bierzwnik i Krzęcin, gminami miejsko-wiejskimi Drawno, Pełczyce, Recz wchodzącymi w skład powiatu choszczeńskiego. Od strony północnej przylega do gmin Dolice i Suchań należącymi do powiatu stargardzkiego.

Powierzchnia gminy wynosi 246 km2, w tym miasto Choszczno zajmuje 10 km2, co łącznie stanowi 18,5 % powierzchni powiatu choszczeńskiego[4].

Klimat

W podziale krain klimatycznych gmina Choszczno mieści się w obszarze Krainy IX - Myśliborskiej. Zróżnicowane ukształtowanie terenu (wzniesienia i równiny morenowe) oraz pokrycie powierzchni dużą ilością jezior i lasów decyduje o łagodniejszym umiarkowanym klimacie, który pozostaje pod wpływem klimatu oceanicznego. Występuje tutaj lokalne zróżnicowanie warunków klimatycznych ze względu na napływające z zachodu masy wilgotno – morskiego i podzwrotnikowego powietrza. Cechy charakterystyczne klimatu panującego na tym obszarze są następujące[5]:

* średnie roczne nasłonecznienie około 1550 godzin;
* średnie roczne temperatury mieszczą się w przedziale 8,0°C - 8,5°C, przy czym:
- średnia temperatura stycznia zawiera się w przedziale od -1,0°C do -1,5°C;
- średnia temperatura w lipcu wynosi 17,4°C
* przymrozki wiosenne zanikają pod koniec kwietnia a przymrozki jesienne pojawiają się między 15 a 20 października;
* okres wegetacyjny trwa od 221 do 225 dni;
* okres gospodarczy trwa od 247 do 258 dni, prace polowe mogą rozpocząć się w połowie marca;
* roczne sumy opadów kształtują się w przedziale od 575 mm do 600 mm;
* pokrywa śnieżna występuje w okresie 50 dni;
* najczęściej występują wiatry z zachodu i południowego zachodu
* okres bezwietrzny to około 40 dni w roku.

Obiekty fizjograficzne

Przez obszar gminy przepływa rzeka Ina będąca dopływem Odry oraz jej odnoga Stara Ina. Oprócz nich występuje rzeka Stobnica - lewy dopływ Iny - wypływająca z małego jeziora Stobno, położonego na zachód od Choszczna.

W gminie położone są 23 jeziora. Do największych należą: Kluki (Klukom), Żeńsko oraz Raduń. Wymienione jeziora połączone są ze sobą kanałami i tworzą tzw. ciąg choszczeński czyli szlak wodny o długości 10 km - największy atut terenu Choszczna. Jezioro Klukom o powierzchni 85 ha leży w samym mieście. Najmniejszym jeziorem w ciągu jezior choszczeńskich jest jezioro Żeńsko, natomiast jezioro Raduń jest największym jeziorem na terenie całej gminy. Sieć wodną w gminie uzupełniają cieki o mniejszym znaczeniu rzeka Wardynka, strumienie: Suliszewo, Zwierzyń oraz kanały: Kołki, Sławęcin, Nadarzyn, Radaczewo[6].

Do wzniesień pochodzenia polodowcowego na terenie gminy należą[7]:

  • Dąbek – wzgórze, zachodnia część Stradzewa
  • Dębica – góra zalesiona (72 m), w odległości 1,3 km od Stradzewa
  • Gać – góra (70,5 m), w odległości 1 km od Choszczna
  • Góra Tabor – wzgórze, płd Sławęcina
  • Grań – góra (70,4 m), w odległości 2 km od Zamęcina
  • Grodzkie Góry – góry o długości 6 km, 1km od Sławęcina
  • Jeziorna- góra (65,5 m), w odległości 0,5 km od Sławęcina
  • Lipia – wzgórze (72,8 m) na wschód od Zwierzyna
  • Łysica – góra (74,4 m), w odległości 1,5 km od Piasecznika
  • Pokój – góra (80,5 m), 1 km od Stradzewa
  • Straconka – góra (58 m) w odległości 1 km od Sławęcina
  • Szubieniczna – góra (94 m), okolica Suliszewa
  • Świątek – wzgórze zalesione (48 m), w odległości 1,5 km od Sławęcina
  • Zameczek – góra, w odległości 1,8 km od Stradzewa
  • Żydowska Góra (Miejska Góra) – wzniesienie zalesione (73 m) w południowej części miasta Choszczno

Przyroda

Środowisko naturalne gminy Choszczno cechuje czystość, zróżnicowanie rzeźby terenu i występowanie różnego rodzaju akwenów wodnych. Na terenie gminy do obszarów i obiektów wyjątkowo cennych pod względem przyrodniczym należą[8]:

  • Obszary chronionego krajobrazu
- D” /Choszczno-Drawno/ zajmuje łącznie powierzchnię 22 516 ha w granicach gmin Choszczno, Recz i Drawno. 4 660 ha leży w granicach Gminy Choszczno, w jej północnej części obejmującej dolinę Iny i Stobnicy.
- F” /Bierzwnik/ leży w granicach gmin Choszczno, Bierzwnik i Drawno obejmując w sumie 30 634 ha, z tego 3 560 ha zajmuje południowo- wschodnią część gminy w okolicy jeziora Raduń oraz pomiędzy Korytowem, Rzeckiem i Kołkami.
  • Korytarze ekologiczne

Cały obszar gminy włączony został do dwóch korytarzy ekologicznych Pojezierza Drawskiego i Obszaru Drawy oraz Dolnej Odry o randze krajowej. Dolina Iny tworzy połączenie obszarów o znaczeniu międzynarodowym.

  • Obszary Natura 2000:

Jedynym obiektem na terenie Gminy Choszczno jest Dolina Iny koło Recza. Zajmuje 25,5% powierzchni wyznaczonego obszaru chronionego. Cały obszar ma powierzchnię 4503,2 ha i rozciąga się także na terenie gmin Recz i Suchań.

  • Pomniki przyrody

W gminie Choszczno dotychczas ustanowiono pomnikami przyrody następujące pojedyncze drzewa oraz grupy drzew zlokalizowane[9]:

- w Rzecku – grupa jesionów wyniosłych; 1 klon zwyczajny;
- w Stradzewie – 2 lipy drobnolistne, 1 klon zwyczajny, 1 dąb szypułkowy, 1 cyprysik groszkowy, 1 cis pospolity, grupa modrzewia europejskiego, 1 buk pospolity;
- w Korytowie – 1 dąb szypułkowy (odm. stożkowata);
- w Choszcznie – 1 wiąz szypułkowy, grupa dębów szypułkowych, 1 dąb szypułkowy, 1 cyprysik nutkajski, 1 buk pospolity;
- w Radlicach – 1 dąb szypułkowy, grupa dębów szypułkowych;
- w Smoleniu – 1 dąb szypułkowy;
- w Roztoczu – 1 dąb szypułkowy, 1 lipa drobnolistna;
- w Piaseczniku – 1 dąb szypułkowy;
- w Suliszewie – 1 dąb szypułkowy;
- w Starym Klukomiu – grupa dębów szypułkowych.

Historia

W XIII wieku dzięki niemieckim kolonistom, wzrostowi produkcji rolnej i nadawaniu osadom praw miejskich w drodze tzw. lokacji, zgodnie z prawem niemieckim, osady o charakterze rolniczym zmieniały się w ośrodki o funkcjach rzemieślniczo-handlowych i to m.in. zadecydowało o objęciu przez Choszczno roli stolicy Ziemi Choszczeńskiej[10].

Arnswalde w czasach średniowiecza miało status miasta należącego do władców brandenburskich. Przedstawicielami samorządu miejskiego byli sołtys, burmistrz, rada z sędziami i komornikami. Pierwszymi sołtysami lennymi Choszczna byli przedstawiciele rodu von Heinsberg. Najstarszy zapis określający Choszczno miastem, pochodzi z 6 czerwca 1289 roku[11]. Po reformie w XVI wieku, którą wprowadził margrabia Jan Kostrzyński w miejsce Ziemi Choszczeńskiej utworzono Powiat Choszczeński pod zarządem landrata a miasto stało się stolicą powiatu. W tym okresie Choszczno należało do największych miast Nowej Marchii. Od 1732 roku w Choszcznie organem uchwałodawczym była Rada Miejska a wykonawczym Urząd Miejski ze stałymi urzędnikami z burmistrzem na czele. W 1809 roku w skład okręgu miejskiego wchodziło miasto Choszczno z jego posiadłościami w Radlicach, folwark Wysokie, Pluskocin, Tuczenko, wioski Raduń, Granowo i Wężnik[12].

Na początku XIX wieku Choszczno awansowało do rangi stolicy powiatu i siedziby landratury. Od 1815 roku Powiat Choszczno należał do rejencji frankfurckiej (prowincja Brandenburgia). Reforma z początku XIX wieku wprowadziła w miastach wybory do samorządu. Początkowo urząd działał w majątku landrata, jednak od 1836 roku zyskał osobny budynek na swą siedzibę. W skład władz miejskich wchodziło kolegium złożone z burmistrza, pełniącego funkcję dożywotnio i 14-15 radców miejskich. Burmistrzem kadencji 1813-1848 był Ludwik Weiẞenborn. W 1848 roku zmieniono zasady wyboru władz. W mieście stworzono trzy okręgi wyborcze, z których przedstawiciele byli wybierani na burmistrza i do rady gminy miejskiej. Radni wybierali 6 ławników. Kolejna zmiana ustawy o samorządzie miejskim nastąpiła w 1935 roku. Na czele 6 urzędników w magistracie stanął burmistrz a rada gminy składała się z 13 radnych. W okresie 1939-1945 burmistrzami Choszczna byli Joahannes Jakob, Wilhelm Tuchow i Georg Gramlow[13].

W latach 1939-1945 podczas trwania II wojny światowej Ziemia Choszczeńska należała do rejencji w Pile wchodzącej w skład prowincji Pomorze. Była miejscem pracy niewolniczej dla tysięcy obcokrajowców przywiezionych z krajów okupowanych przez Niemców. Wśród robotników przymusowych najwięcej było Polaków przywiezionych z Generalnej Guberni i innych dzielnic Polski. Obszar Powiatu Choszczeńskiego wchodził w tym czasie w skład tzw. Wału Pomorskiego. 22 stycznia 1945 roku ogłoszono ewakuację w Kreis Arnswalde. Rosjanie zajęli miasto 22 lutego 1945 roku[14].

Władze polskie po II wojnie światowej, przejęły miasto Choszczno położone w powiecie choszczeńskim. Gmina Choszczno została utworzona z ziem historycznego powiatu choszczeńskiego oraz kilku wsi m.in. Piasecznik, Radaczewo należących do powiatu pyrzyckiego[15]. W 1954 roku gdy dokonano przekształcenia gmin w gromady, Choszczno pozostało siedzibą Powiatowej Rady Narodowej i miastem nie stanowiącym powiatu miejskiego[16].

Strukturę podziału administracyjnego utrzymano do 1 stycznia 1973 r., wtedy zlikwidowano gromady i ponownie wprowadzono gminy. W skład gminy Choszczno z siedzibą gminnej rady narodowej w Choszcznie weszły obszary sołectw: Gleźno, Nowe Żeńsko, Pakość, Piasecznik Radaczewo, Radlice, Raduń, Rudniki, Sławęcin, Stradzewo, Stary Klukom, Sulino, Wardyń, Witoszyn, Zamęcin[17].

W 1975 roku zniesiono powiaty wprowadzając dwustopniowy podział administracyjny państwa na województwa i gminy[18]. Część ziem południowych województwa szczecińskiego obejmujące miasta: Choszczno, Recz, Pełczyce, Drawno oraz gminy Choszczno, Recz, Pełczyce, Drawno, Bierzwnik i Krzęcin znalazły się w granicach administracyjnych nowego województwa gorzowskiego[19].

W 1998 roku w wyniku nowej reformy administracyjnej[20]reaktywowano powiaty[21], które faktyczną działalność rozpoczęły 1 stycznia 1999 roku. Gmina miejsko-wiejska Choszczno pozostała w powiecie choszczeńskim należącym do województwa zachodniopomorskiego[22].

Gospodarka i infrastruktura

W gminie Choszczno według stanu na dzień 31 grudnia 2012 roku wpisanych do rejestru REGON było 2163 podmiotów gospodarczych (bez osób prowadzących indywidualne gospodarstwa rolne), z czego 116 firm działało w sektorze publicznym a 2047 w sektorze prywatnym. W ogólnej liczbie działających przedsiębiorstw najwięcej jest firm handlowych – 23,12 %, przedsiębiorstwa budowlane stanowią 13 %, firmy związane z rynkiem nieruchomości – 8,3 %, a z przetwórstwem przemysłowym 8, 1% [23].

Podmioty gospodarcze w gminie Choszczno (stan na dzień 31 XII 2012)
Choszczno sektor publiczny sektor prywatny
Miasto 102 1638
Wieś 14 409
Razem w gminie 116 2047


Podmioty gospodarcze w gminie Choszczno według branż
(stan na dzień 31 XII 2012)
Sekcje PKD 2007[24] Liczba przedsiębiorstw w gminie
Sekcja A – Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo 76
Sekcja B – Górnictwo i wydobywanie 0
Sekcja C – Przetwórstwo przemysłowe 176
Sekcja D – Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych 4
Sekcja E – Dostawa wody; gospodarowanie ściekami i odpadami oraz działalność związana z rekultywacją 5
Sekcja F – Budownictwo 282
Sekcja G – Handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, włączając motocykle 500
Sekcja H – Transport i gospodarka magazynowa 102
Sekcja I – Działalność związana z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi 45
Sekcja J – Informacja i komunikacja 38
Sekcja K – Działalność finansowa i ubezpieczeniowa 50
Sekcja L – Działalność związana z obsługą rynku nieruchomości 179
Sekcja M – Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna 162
Sekcja N – Działalność w zakresie usług administrowania i działalność wspierająca 51
Sekcja O – Administracja publiczna i obrona narodowa, obowiązkowe zabezpieczenie społeczne 27
Sekcja P – Edukacja 96
Sekcja Q – Opieka zdrowotna i pomoc społeczna 162
Sekcja R – Działalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacją 53
Sekcja S i T – Pozostała działalność usługowa oraz Gospodarstwa domowe zatrudniające pracowników; gospodarstwa domowe produkujące wyroby i świadczące usługi na własne potrzeby 155
Sekcja U – organizacje i zespoły eksterytorialne 0

Na koniec kwietnia 2013 roku liczba zarejestrowanych bezrobotnych w gminie obejmowała 1590 osób, co stanowi wskaźnik bezrobocia na poziomie 10,8 % w stosunku do aktywnych zawodowo mieszkańców powiatu. Wśród bezrobotnych osób 872 to kobiety, 630 osób bezrobotnych zamieszkuje tereny wiejskie[25].

Rolnictwo

W 2010 roku w gminie funkcjonowało 926 gospodarstw rolnych, w tym 915 to gospodarstwa indywidualne[26]. Powierzchnia użytków rolnych wynosiła łącznie 13750,64 ha, w tym 11220,86 ha przypadało na gospodarstwa indywidualne[27]. Grunty rolne o łącznej powierzchni 11690,39 ha przeznaczono pod zasiewy[28].

Leśnictwo

Łączna powierzchnia gruntów leśnych w gminie wynosi 3839,2 ha, w tym lasy zajmują 3757,2 ha. Poziom lesistości niski – 15,3% [29]. Grunty leśne podlegają zarządowi Nadleśnictwa Choszczno obejmującego częściowo tereny powiatu choszczeńskiego, stargardzkiego, pyrzyckiego i myśliborskiego. W powiecie choszczeńskim znajduje się siedziba nadleśnictwa oraz siedziby czterech z dziewięciu podległych mu leśnictw, czyli Leśnictwa Recz, Leśnictwa Sławęcin, Leśnictwa Wężnik oraz Leśnictwa Płotno. Dla turystów na terenie nadleśnictwa są dostępne trzy ścieżki edukacyjne: „Wężnik”, „Płotno” i „Mogilnica”. Bazę turystyczną uzupełnia sześć miejsc biwakowych[30].

Energetyka

Planowane jest uruchomienie parku wiatrowego na terenie gminy Choszczno. Park Elektrowni Wiatrowych "Choszczno" znajdować się będzie w okolicy miejscowości: Wardyń, Raduń, Rzecko, Smoleń oraz Korytowo. Zajmie powierzchnię ok. 560 ha[31].

Drogi

Drogi krajowe są własnością Skarbu Państwa, drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność samorządu stosownego szczebla[32].

Na terenie gminy przebiegają drogi wojewódzkie[33]:

- Nr 122 (Krajnik Dolny – Piasecznik)
- Nr 151 (Świdwin – Gorzów Wielkopolski)
- Nr 160 (Suchań – Miedzichowo)
- Nr 175 (Drawsko Pomorskie – Choszczno)

Sieć dróg powiatowych w gminie wynosi łącznie 97.973 km, drogi zamiejskie zajmują 96.354 km, drogi miejskie 1.619 km[34].

Wykaz dróg powiatowych w gminie Choszczno[35].
Nr drogi Nazwa drogi Drogi zamiejskie (km) Drogi miejskie (km)
1767 Z Granica pow. – Pakość 7.250 -
1785 Z Granica pow. – Bonin 1.533 -
2200 Z Piasecznik – Radaczewo 3.242 -
2201 Z Pławie – Witoszyn 12.030 -
2202 Z Oraczewice – Choszczno 0.820 0.800
2204 Z Granica pow. – Stawin – Choszczno 3.336 0.500
2206 Z Choszczno – St. Klukom 11.355 -
2207 Z Witoszyn – Choszczno 6.433 0.319
2218 Z Zamęcin – Zwierzyń – Żeńsko 4.064 -
2219 Z m. Smoleń 1.010 -
2220 Z Pomień – Rzecko 5.377 -
2221 Z Chełpa – Skrzyżowanie Korytowo 9.656 -
2222 Z Recz – Suliszewo – Kołki – Zieleniewo – Chłopowo – Krzęcin 9.603 -
2223 Z Suliszewo – Korytowo – Brzeziny 13.383 -
2228 Z Choszczno – Strzelce Kraj. 3.051 -
2231 Z Stary Klukom – Słonice – Bierzwnik – Kolsk – Granica pow. 2.292 -

Na terenie gminy czynne stacje kolejowe znajdują się w Choszcznie i Starym Klukomiu[36].

Samorząd

Podstawową jednostką samorządu terytorialnego jest gmina, która wykonuje wszystkie zadania samorządu terytorialnego nie zastrzeżone dla powiatu i województwa[37].

Gmina miejsko-wiejska Choszczno jest wspólnotą samorządową osób mających miejsce zamieszkania na terenie gminy Choszczno. Siedzibą władz Gminy jest miasto Choszczno. Organami Gminy są Rada Miejska oraz Burmistrz. Ich kadencja trwa 4 lata, licząc od dnia wyborów.

W kadencji 2010-2014 funkcje te pełnią:

- Robert Adamczyk - Burmistrz Choszczna[38]
- Adam Andriaszkiewicz - Zastępca Burmistrza

W skład Rady Miejskiej wchodzi 21 radnych[39].

- Mariola Kołodko - Przewodnicząca Rady Miejskiej
- Anetta Bikowska i Sylwester Stefański - Wiceprzewodniczący Rady Miejskiej

Pozostali radni: Kazimierz Czapiewski, Roman Czapiewski, Tomasz Gębarski, Krzysztof Gromadzki, Mirosław Jędrowski, Teresa Kasior, Ilona Kozubska, Beata Mitera, Jerzy Miładowski, Paweł Nahorski, Piotr Nahorski, Tomasz Jabłecki, Zbigniew Stróżyński, Remigiusz Szczęsny, Bogusław Szymański, Stefan Szemlij, Wiesław Włudarski, Zbigniew Żółkiewicz.

Jednostkami pomocniczymi gminy jest 18 sołectw: Gleźno, Kołki, Koplin, Korytowo, Piasecznik, Radaczewo, Raduń, Rzecko, Sławęcin, Smoleń, Stary Klukom, Stradzewo, Sulino, Suliszewo, Wardyń, Zamęcin, Zwierzyn, Witoszyn oraz cztery osiedla: Osiedle Nr 1 „Stare Miasto”, Osiedle Nr 2 „Jagiełły”, Osiedle Nr 3 „700-lecia”, Osiedle Nr 4 „Południowe[40].

Kultura

Choszczeński Dom Kultury
Miejska Biblioteka Publiczna
w Choszcznie

Życie kulturalne w gminie Choszczno kształtują następujące ośrodki kultury[41]:

* Choszczeński Dom Kultury, w którym znajduje się Kino Marzenie,
* Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia im. Ignacego Jana Paderewskiego w Choszcznie,
* Miejska Biblioteka Publiczna im. Marii Dąbrowskiej w Choszcznie, która od lipca 2002 r. realizuje zadania powiatowej biblioteki publicznej i służy pomocą merytoryczną bibliotekom publicznym i ich filiom w powiecie choszczeńskim. Na terenie gminy znajdują się:
- Filia Publiczna w Kołkach,
- Filia Publiczno-Szkolna w Korytowie,
- Filia Publiczno-Szkolna w Sławęcinie,
- Filia Publiczno-Szkolna w Suliszewie,
- Filia Publiczna w Choszcznie.

Do organizowanych imprez cyklicznych należą:

- Dni Choszczna,
- Festiwal Twórczości Dziecięcej Pomorskiego Okręgu Wojskowego - Choszczno,
- Przegląd Form Estradowych i Teatralnych Dla Osób Niepełnosprawnych „Scena bez barier” w Choszcznie,
- Międzynarodowy Festiwal Fortepianowy „Gramy na 4 ręce” w Choszcznie,
- Przegląd Muzyczny „Młoda Nuta”,
- Korytowska Noc Poetów.

W gminie działają również następujące towarzystwa i stowarzyszenia społeczno-kulturalne:

* Choszczeńskie Towarzystwo Muzyczne,
* Regionalne Towarzystwo Historyczne Ziemi Choszczeńskiej,
* Klub „99” Stowarzyszenie,
* Stowarzyszenie Klub „Kiwanis" Kobieta 2000.

Oświata

Na terenie gminy Choszczno w roku szkolnym 2011/2012 działały prywatne i publiczne placówki wychowania przedszkolnego, szkoły publiczne, szkoły niepubliczne oraz szkoły specjalne[42]:

- Szkoła Podstawowa Specjalna Nr 2
- Gimnazjum Specjalne
- Zasadnicza Szkoła Zawodowa
- Szkoła Specjalna Przysposabiająca do Pracy

Szkoły ponadgimnazjalne na terenie gminy zlokalizowane są w Choszcznie.

- Zespół Szkół Nr 1 im. Bolesława Krzywoustego w tym:
- I Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Krzywoustego
- Technikum Gastronomiczne
- Technikum Ekonomiczne
- Technikum Zawodowe
- Technikum Informatyczne
- Zespół Szkół Nr 2 im. Noblistów Polskich w tym:
- Zasadnicza Szkoła Zawodowa Nr 2
- II Liceum Ogólnokształcące
- Technikum Handlowe
- Technikum Budowlane
- Technikum Geodezyjne
- Technikum Ochrony Środowiska
- Zespół Szkół Nr 3 w tym:
- Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych
- Zasadnicza Szkoła Zawodowa Nr 3
  • Szkoły dla dorosłych:
- Policealna Szkoła Kosmetyczna Barbara Miedziak
- Szkoła Policealna dla Dorosłych
- Prywatne Policealne Studium Zawodowe przy Centrum Edukacyjnym Omnibus
- Centrum Kształcenia Kursowego Omnibus
- Prywatne Liceum Ogólnokształcące
- Prywatne Liceum Uzupełniające przy Centrum Edukacyjnym Omnibus

We wszystkich placówkach wychowania przedszkolnego przebywało 774 dzieci, w tym w przedszkolu publicznym 624, w szkołach podstawowych kształciło się 1237 dzieci, natomiast w gimnazjum 718 . W 2011 r. wydatki na oświatę i wychowanie wynosiły 33,4 % wydatków budżetu gminy[43].

Kościoły i związki wyznaniowe

Największą wspólnotę religijną na terenie gminy Choszczno stanowi kościół katolicki w obrządku łacińskim. W kościelnej strukturze administracyjnej, teren gminy wchodzi w skład dekanatu Choszczno, należącego do Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej. Kościoły parafialne z terenu gminy znajdują się[44]:

Kościoły filialne znajdują się w miejscowościach: Chełpa, Radaczewo, Sławęcin, Stary Klukom, Wardyń, Zwierzyn[45].

Do innych związków wyznaniowych na terenie gminy Choszczno należą:

  • Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy – Zbory Choszczno-Wschód, Choszczno-Zachód z Salą Królestwa znajdującą się w Choszcznie[46].
  • Placówka Kościoła Chrześcijan Baptystów w Choszcznie, należąca do okręgu pomorsko-wielkopolskiego[47].

Sport

Na terenie gminy na szczególną uwagę zasługuje bogate zaplecze sportowe umożliwiające uprawianie różnorodnych form aktywności fizycznej[48].

- pole golfowe Modry Las (o pow. 130 ha), z 18 dołkami (w Raduniu koło Choszczna).
- boiska sportowe w poszczególnych miejscowościach gminy.

W samym Choszcznie natomiast znajdują się:

- Centrum Rekreacyjno-Sportowe, kompleks w którego skład wchodzą:
- Pływalnia „Wodny Raj”,
- ośrodek wodny,
- stadion,
- korty tenisowe,
- Aleja Gwiazd Kolarstwa Polskiego,
- hale sportowe przy Zespole Szkół Zawodowych nr 2 oraz Gimnazjum Publicznym,
- kompleksy boisk sportowych Orlik 2012 przy Gimnazjum Publicznym, Szkole Podstawowej nr 1, Szkole Podstawowej nr 3 , Zespole Szkół nr 1,
- Plaża Miejska.

Na obszarze gminy działają liczne kluby sportowe[49]:

- Parafialny Klub Sportowy „Jutrzenka” w Choszcznie
- Miejski Klub Sportowy „PIAST” w Choszcznie
- Klub Koszykówki „ŻAK” w Choszcznie
- Choszczeński Klub Karate
- Uczniowski Klub Sportowy „Wigor” w Piaseczniku
- Uczniowski Klub Szachowy „Skoczek” w Choszcznie
- Uczniowski Klub Sportowy „Foka” w Choszcznie
- Uczniowski Klub Sportowy „START” w Choszcznie
- Uczniowski Klub Sportowy „Armwrestling *Złoty Orzeł* w Choszcznie
- Klub Sportowy „ZŁOTY MARYNARZ” eChoszcznie
- Klub Pływacki „KER” w Choszcznie
- Choszczeński Integracyjny Klub Sportowy
- Powiatowe Zrzeszenie Ludowe Zespoły Sportowe w Choszcznie
- Powiatowy Szkolny Związek Sportowy w Choszcznie
- Ludowo-Uczniowski Klub Sportowy ,, WODNIAK" przy MOSW w Choszcznie
- Uczniowski Klub Sportowy „Nobel” w Choszcznie
- Uczniowski Klub Sportowy „BOLESŁAW KRZYWOUSTY" w Choszcznie
- Uczniowski Klub Sportowy „Modra Szkoła" w Choszcznie
- Klub Sportowy ,, BERSERKER'S TEAM CHOSZCZNO" w Choszcznie
- Uczniowski Klub Sportowy „CHOSZCZEŃSKA SZKOŁA IAIDO i KENDO" w Choszcznie
- Uczniowski Klub Sportowy „IKAR” w Korytowie
- Uczniowski Klub Sportowy „KOMAR” w Radaczewie
- Uczniowski Klub Sportowy „Korona-Raduń” w Raduniu
- Uczniowski Klub Sportowy „START” w Rzecku
- Klub Sportowy „SŁAWA” w Sławęcinie
- Ludowy Klub Sportowy „WODA” w Rzecku
- Uczniowski Klub Sportowy „AS” w Sławęcinie
- Uczniowski Klub Sportowy „Junior” w Suliszewie
- Uczniowski Klub Sportowy „Sprawni-Razem-Suliszewo”
- Uczniowski Klub Sportowy „INA” w Stradzewie
- Ludowo-Uczniowski Klub Sportowy „POMORZANIN” w Zamęcinie
- Uczniowski Klub Sportowy ,, PIONIER" w Zwierzynie

Do cyklicznych imprez sportowych organizowanych na terenie gminy należą:

Turystyka

Okolice gminy stwarzają doskonałe warunki do atrakcyjnego spędzania czasu w lesie i nad wodą oraz do poszukiwań śladów historii. Na terenie gminy działa jedno z najpiękniejszych pól golfowych o klasie Championship.

Dla amatorów turystyki pieszej i rowerowej przygotowano[50][51]:

  • trasy piesze:
- Trasa nr 1: Choszczno - okolice Suliszewa - Wardyń - Korytowo - Chełpa - Rzecko - Kiełpino - Kołki - Brzeziny - Lubieniów - Drawno (25 km)
- Trasa nr 2: Choszczno - Smoleń - Jezioro Żeńsko - Jezioro Raduń - Stary Klukom - Żeńsko - Nowy Klukom - Krzęcin (30 km)
- Trasa nr 3: Choszczno - Zamęcin - Lubiana - Płotno - Pełczyce
- Trasa nr 4: Choszczno - Pakość - Radaczewo – Bonin - Piasecznik
- "Rowerem po Ziemi Choszczeńskiej" (83 km): Choszczno - Bonin - Piasecznik - Radaczewo - Sławęcin - Stradzewo - Witoszyn - Pomień - Chełpa - Rzecko - Rzeczki - Suliszewo - Kołki - Korytowo - Raduń - Nowy Klukom - Krzęcin - Zwierzyn - Żeńsko - Stary Klukom - Zamęcin - Gleźno - Koplin – Choszczno
- "Nad dawne jezioro bursztynowe": Choszczno - Stawin - jezioro Gleźno - Gleźno - Choszczno
- "Do pola golfowego Modry Las": Choszczno - Raduń - pole golfowe Modry Las - Nowy Klukom - Choszczno
- "Do historycznej wsi co miastem kiedyś była": Choszczno - Wardyń - Korytowo - Raduń - pole golfowe Modry Las - Choszczno
- "Nad legendarne Stobno i dalej": Choszczno – jezioro Stobno - Ziemomyśl - jezioro Gardzko - Piasecznik - Bonin - Choszczno
- "Brzegiem dolin Stobno i Iny": Choszczno - Witoszyn - Stradzewo - Sławęcin - Radaczewo - Bonin
- "Szlak trzech jezior": Choszczno – Raduń – pole golfowe Modry Las - Nowy Klukom - Stary Klukom - Gostyczyn - Rudniki - Choszczno
- "Na spotkanie z 1300-letnią historią": Choszczno - Pakość - Sulino - Sławęcin - Stradzewo/Radaczewo - Choszczno
- "Rajski szlak": Choszczno - Rzecko - Suliszewo - Zeliszewo - Rajsko - Recz - Choszczno
- "Szlak lasów, wód i zabytków": Choszczno - Gleźno - Zamęcin – Zwierzyn - Wężnik - Krzęcin - Nowy Klukom – Choszczno
  • Zielony szlak turystyczny z Choszczna do Recza

W Choszcznie kończy się trasa szlaku „Wzniesienia moreny czołowej”[53].

Zabytki

Na obszarze gminy Choszczno do dzisiejszego dnia zachowały się liczne zabytki architektury[54] - stare folwarki, obiekty sakralne i pałacowe - zespoły parkowe i obiekty archeologiczne[55].

Wykaz zabytkowych obiektów na terenie gminy Choszczno
Miejscowość Obiekt zabytkowy
Chełpa Kościół MB Częstochowskiej z cmentarzem przykościelnym
Choszczno Stary kościół wiejski
Choszczno Barbakan – mury obronne XIII w.
Choszczno Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny
Choszczno Teren Starego Miasta
Choszczno Szpital (zespół), ul. Niedziałkowskiego
Choszczno Willa w zespole szpitala, ul. Niedziałkowskiego 12
Gleźno Park dworski
Kołki Kościół św. Teresy od Dzieciątka Jezus
Korytowo Kościół św. Jana Chrzciciela, pałac, park dworski
Piasecznik Kościół św. Andrzeja Boboli z cmentarzem przykościelnym
Radaczewo Ruina kościoła, cmentarz przykościelny, park dworski
Raduń Kościół Matki Boskiej Szkaplerznej, bramka cmentarna, cmentarz przykościelny
Rzecko Kościół św. Antoniego z Padwy, pomnik poległych w I wojnie św.
Sławęcin Kościół Matki Boskiej Ostrobramskiej
Stary Klukom Kościół Wniebowstąpienia Pańskiego z cmentarzem przykościelnym, park dworski
Stradzewo Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny z cmentarzem przykościelnym
Suliszewo Kościół Świętej Trójcy
Zamęcin Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny z cmentarzem przykościelnym
Wardyń Ruina dworu, park dworski

Demografia

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego na dzień 30 września 2012 roku, w gminie Choszczno zamieszkiwało 22361 osób: 11408 kobiet i 10953 mężczyzn, co stanowi 44,59 % ogólnej liczby mieszkańców powiatu choszczeńskiego[56]. Gęstość zaludnienia na terenie gminy wynosi 91 osób na 1 km2.

W latach 20042011 wielkość populacji w gminie przedstawiała się następująco[57]:

Liczba mieszkańców gminy Choszczno
(stan na dzień 31 XII)
Rok Liczba mieszkańców ogółem Kobiety Mężczyźni
2004 22320 11344 10976
2005 22258 11311 10947
2006 22319 11356 10963
2007 22241 11375 10866
2008 22258 11418 10840
2009 22237 11408 10829
2010 22135 11351 10784
2011 22406 11440 10966

System ochrony zdrowia

Świadczenia z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej na obszarze gminy udzielane są w dni powszednie, w godz. 8.00 - 18.00, z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy. Opieka zdrowotna jest realizowana w warunkach lecznictwa zamkniętego oraz ambulatoryjnych - w gabinecie, poradni lub przychodni - a w przypadkach gdy jest to medycznie uzasadnione również w domu pacjenta[58]. Na terenie gminy funkcjonuje 9 zakładów opieki zdrowotnej, gdzie pacjenci są przyjmowani przez lekarzy rodzinnych i specjalistów. Lekarze specjaliści prowadzą również prywatne praktyki lekarskie.

Pomoc nocna i świąteczna w zakresie opieki zdrowotnej jest udzielana przez NZOZ Falck Medycyna Region Zachodniopomorski w Choszcznie.

Leczenie szpitalne i szpitalny oddział ratunkowy prowadzi Szpital Powiatowy w Choszcznie. SPZOZ świadczy usługi w zakresie lecznictwa zamkniętego, diagnostyki, rehabilitacji oraz podstawowej opieki zdrowotnej. Szpital dysponuje 357 łóżkami. W jego skład wchodzą następujące oddziały i pododdziały:

* Internistyczno-Kardiologiczny, w tym pododdziały:
- Kardiologiczny
- Nefrologiczny
* Chirurgiczny Ogólny
* Anestezjologii i Intensywnej Opieki Medycznej (OIOM)
* Dziecięcy
* Rehabilitacyjny
* Ginekologiczno-Położniczy
* Noworodkowy
* Szpitalny Oddział Ratunkowy (SOR)

Na terenie gminy Choszczno znajduje się 6 aptek zajmujących się sprzedażą leków i innych produktów medycznych.

W 2011 r. wydatki na ochronę zdrowia wynosiły 0,9 % wydatków budżetu gminy[59].

Herb

Herb Miasta i Gminy Choszczno

Herbem Gminy i Miasta Choszczno jest wizerunek czerwonego orła w srebrnym polu z głową skierowaną w prawo, ze złotym dziobem i szponami, w których trzyma zielone gałązki z trzema liśćmi i dwoma złotymi żołędziami na każdej z nich. Wzór herbu stanowi załącznik nr 3 do Statutu Gminy Choszczno[60].

Miejscowości i sołectwa

Wykaz sołectw i miejscowości w gminie Choszczno
Sołectwo Miejscowości należące do sołectwa
Gleźno Gleźno
Kołki Krzowiec
Koplin Koplin, Stawin, Rudniki, Wysokie, Płoki, Gostyczyn
Korytowo Korytowo, Golcza
Piasecznik Piasecznik
Radaczewo Radaczewo
Raduń Raduń
Rzecko Rzecko, Rzeczki, Łaszewo
Sławęcin Sławęcin
Smoleń Smoleń, Baczyn
Stary Klukom Stary Klukom, Sulechówek
Stradzewo Stradzewo
Sulino Sulino, Pakość, Czernice, Bonin, Oraczewice
Suliszewo Suliszewo
Wardyń Wardyń, Chełpa
Zamęcin Zamęcin
Zwierzyn Zwierzyn, Nowe Żeńsko
Witoszyn Witoszyn, Radlice, Roztocze, Sułowo


Przypisy

  1. Choszczno - gmina miejsko-wiejska. W: Statystyczne Vademecum Samorządowca 2012 [online]. [Przeglądany 11 sierpnia 2013]
  2. Choszczno - gmina miejsko-wiejska. W: Statystyczne Vademecum Samorządowca 2012 [online]. [Przeglądany 11 sierpnia 2013]
  3. Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Choszczno na lata 2007-2015. [online]. [Przeglądany 29 maja 2013]
  4. Województwo zachodniopomorskie. Podregiony powiaty, gminy. Szczecin, 2012. s. 98. ISSN 1733-103X
  5. Koźmiński, Czesław; Michalska, Bożena; Czarnecka, Małgorzata. Klimat województwa zachodniopomorskiego. Szczecin: Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie ; Uniwersytet Szczeciński, 2012, s. 33-34, ISBN 978-83-7518-443-3
  6. Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Choszczno na lata 2007-2015. [online]. [Przeglądany 26 lipca 2013]
  7. Białecki Tadeusz. Słownik nazw fizjograficznych Pomorza Zachodniego. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, 2001. ISBN 83-7141-201-4
  8. Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Choszczno na lata 2007-2015. [online].[Przeglądany 19 czerwca 2013]
  9. Wykaz istniejących pomników przyrody. [online]. [Przeglądany 19 czerwca 2013]. Dostępny w: http://geoprzyroda.pl/cms/images/Waloryzacje/zacho/zal5.pdf
  10. Strategia Rozwoju Turystyki Powiatu Choszczeńskiego na lata 2012-2015 z perspektywą na lata 2016-2020. W: Biuletyn Informacji Publicznej Starostwo Powiatowe w Choszcznie. [online]. [Przeglądany 15 lipca 2013]
  11. Brzustowicz, Grzegorz Jacek. Choszczno inaczej Arnswalde. Średniowieczne dzieje miasta. Choszczno: Asz – Artur Szuba, 2003, s. 23, 28. ISBN 83-915551-7-8
  12. Brzustowicz, Grzegorz Jacek. Reformacja i wojny. Historia miasta w latach 1536-1815. Choszczno: Kombinat Artystyczny ASz Artur Szuba, 2005, s.7-8, 13 ISBN83-919680-4-9
  13. Brzustowicz, Grzegorz Jacek. Ostatnie stulecie miasta Arnswalde (1815-1945). Choszczno: Kombinat Artystyczny Asz Artur Szuba, 2006, s. 8-11. ISBN 83-919680-5-7
  14. Strategia Rozwoju Turystyki Powiatu Choszczeńskiego na lata 2012-2015 z perspektywą na lata 2016-2020. W: Biuletyn Informacji Publicznej Starostwo Powiatowe w Choszcznie. [online].[Przeglądany 15 lipca 2013]
  15. Obwieszczenie Wojewody Szczecińskiego z dnia 18 listopada 1946 roku o przywróceniu i ustaleniu nazw miejscowości, położonych w powiecie Choszczeńskim. „Szczeciński Dziennik Wojewódzki” 1946 , nr 14, poz. 87
  16. Ogłoszenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie z dnia 2 czerwca 1958 r. w sprawie ogłoszenia podziału administracyjnego województwa szczecińskiego. „Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie” 1958, nr 7, poz. 30
  17. Uchwała Nr XV/116/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie z 7 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie szczecińskim. „Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie” 1972, nr 15, poz. 111
  18. Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych. W: Internetowy System Aktów Prawnych. [online]. [Przeglądany 15 lipca 2013]
  19. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw. W: Internetowy System Aktów Prawnych. [online]. [Przeglądany 15 lipca 2013]
  20. Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa. W: Internetowy System Aktów Prawnych. [online]. [Przeglądany 28 czerwca 2013]
  21. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów. W: Internetowy System Aktów Prawnych. [online]. [Przeglądany 15 lipca 2013]
  22. Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 2010 r. w sprawie wykazu gmin i powiatów wchodzących w skład województw. W: Internetowy System Aktów Prawnych. [online]. [Przeglądany 15 lipca 2013]
  23. Portret terytorialny. W: Bank Danych Lokalnych. [online]. [Przeglądany 26 czerwca 2013]
  24. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24.12.2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD). „Dziennik Ustaw” 2007, Nr 251, poz. 1885 oraz „Dziennik Ustaw” 2009 r. Nr 59, poz. 489
  25. Statystyka. W: Powiatowy Urząd Pracy w Choszcznie. [online]. [Przeglądany 26 czerwca 2013]
  26. Gospodarstwa rolne według grup obszarowych użytków rolnych W: Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 28 czerwca 2013]
  27. Powierzchnia gospodarstw rolnych według grup obszarowych użytków rolnych. W: Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 28 czerwca 2013]
  28. Użytkowanie gruntów. W: Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 28 czerwca 2013]
  29. Województwo Zachodniopomorskie. Podregiony, powiaty, gminy. Szczecin: Urząd Statystyczny w Szczecinie, 2012, s. 209. ISSN 1733-103X
  30. Lasy powiatu choszczeńskiego. W: Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego. [online]. [Przeglądany 17 lipca 2013]
  31. Budowa parku elektrowni wiatrowych „Choszczno”. W: Biuletyn Informacji Publicznej Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska. [online]. [Przeglądany 6 sierpnia 2013]
  32. Podział dróg publicznych. W: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. [online]. [Przeglądany 3 lipca 2013]
  33. Zarządzenie Nr 74 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 2 grudnia 2008 r. w sprawie nadania numerów drogom krajowym. "Dziennik Urzędowy Ministra Infrastruktury" 2008 , Nr 15, poz. 79
  34. Wykaz dróg powiatowych W: Biuletyn Informacji Publicznej Powiatowy Zarząd Dróg w Choszcznie. [online]. [Przeglądany 6 lipca 2013]
  35. Numeracja dróg powiatowych w Województwie zachodniopomorskim. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego. [online]. [Przeglądany 6 lipca 2013]
  36. Indeks stacji. . W: Ogólnopolska Baza Kolejowa. [online]. [Przeglądana 8 lipca 2013]
  37. Ustawa o samorządzie gminnym. W: Internetowy System Aktów Prawnych [online]. [Przeglądany 30 czerwca 2013]
  38. Burmistrz Choszczna. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Miejski w Choszcznie. [online]. [Przeglądany 31 lipca 2013]
  39. Rada Miejska. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Miejski w Choszcznie. [online]. [Przeglądany 31 lipca 2013]
  40. Jednostki pomocnicze. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Miejski w Choszcznie. [online]. [Przeglądany 31 lipca 2013]
  41. Placówki kulturalne. W: Choszczno. Nasza gmina. [online]. [Przeglądany 11 lipca 2013]
  42. Wykaz szkół i placówek oświatowych z terenu województwa zachodniopomorskiego. W: Kuratorium Oświaty w Szczecinie. [online]. [Przeglądany 22 maja 2013]
  43. Gmina miejsko-wiejska Choszczno. W: Statystyczne Vademecum Samorządowca 2012. [online]. [Przeglądany 23 maja 2013]]
  44. Parafie wg gmin. W: Parafie Archidiecezji według gmin. [online]. [Przeglądany 25 czerwca 2013]
  45. Wspólnoty. W: Archidiecezja Szczecińsko-Kamieńska. [online]. [Przeglądany 25 czerwca 2013]
  46. Zebrania zborowe. W: Świadkowie Jehowy. [online. [Przeglądany 25 czerwca 2013]
  47. Kościół Chrześcijan Baptystów w Polsce. W: Kościół Chrześcijan Baptystów. [online. [Przeglądany 25 czerwca 2013]
  48. Strategia Rozwoju Turystyki Powiatu Choszczeńskiego na lata 2012-2015 z perspektywą na lata 2016-2020. W: Biuletyn Informacji Publicznej Starostwo Powiatowe w Choszcznie. [online]. [Przeglądany 9 lipca 2013]
  49. Wykaz klubów sportowych działających na terenie powiatu choszczeńskiego. W: Powiat choszczeński wita. [online]. [Przeglądany 9 lipca 2013]
  50. Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Choszczno na lata 2007-2015. [online]. [Przeglądany 29 lipca 2013]
  51. Strategia Rozwoju Turystyki Powiatu Choszczeńskiego na lata 2012-2015 z perspektywą na lata 2016-2020. W: Biuletyn Informacji Publicznej Starostwo Powiatowe w Choszcznie. [online]. [Przeglądany 18 lipca 2013]
  52. Brzustowicz Grzegorz Jacek. Przewodnik po Gminie Choszczno. Choszczno: Urząd Miejski, 2004. s. 23. ISBN 83-920419-0-9
  53. Szlaki turystyczne. W: Centrum Informacji Turystycznej Stargard. [online]. [Przeglądany 6 sierpnia 2013]
  54. Rejestr zabytków nieruchomych województwa z wyłączeniem zabytków archeologicznych w powiatach. W: Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie]. [online]. [Przeglądany 20 czerwca 2013]
  55. Powiatowy Program Ochrony Środowiska dla powiatu choszczeńskiego na lata 2004-2007 z perspektywą na lata 2008–2011. W: Biuletyn Informacji Publicznej Starostwo Powiatowe w Choszcznie.[online]. [Przeglądany 20 czerwca 2013]
  56. Stan, ruch naturalny i wędrówkowy ludności w III kwartale. W: GUS Baza Demografia. [online]. [Przeglądany 21 maja 2013]
  57. Województwo zachodniopomorskie. Podregiony, powiaty, gminy. Szczecin: Urząd Statystyczny w Szczecinie, 2005 - 2012. ISSN 1733-103X
  58. Dla pacjenta. W: Narodowy Fundusz Zdrowia Zachodniopomorski Odział Wojewódzki w Szczecinie. [online]. [Przeglądany 24 maja 2013]
  59. Gmina miejska Choszczno. W: Statystyczne Vademecum Samorządowca 2012. [online]. [Przeglądany 25 maja 2013]
  60. Statut Gminy Choszczno. W: Zachodniopomorski Urząd Wojewódzki w Szczecinie [online]. [Przeglądany 2 lipca 2013]


Bibliografia

  1. Białecki, Tadeusz. Słownik nazw fizjograficznych Pomorza Zachodniego. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, 2001. ISBN 8371412014
  2. Brzustowicz, Grzegorz Jacek. Choszczno inaczej Arnswalde. Średniowieczne dzieje miasta. Choszczno: Asz – Artur Szuba, 2003. ISBN 8391555178
  3. Brzustowicz, Grzegorz Jacek. Ostatnie stulecie miasta Arnswalde (1815-1945). Choszczno: Kombinat Artystyczny Asz Artur Szuba, 2006. ISBN 8391968057
  4. Brzustowicz, Grzegorz Jacek. Przewodnik po Gminie Choszczno. Choszczno: Urząd Miejski, 2004. ISBN 8392041909
  5. Brzustowicz, Grzegorz Jacek. Reformacja i wojny. Historia miasta w latach 1536-1815. Choszczno: Kombinat Artystyczny ASz Artur Szuba, 2005. ISBN 8391968049
  6. Koźmiński, Czesław; Michalska, Bożena; Czarnecka, Małgorzata. Klimat województwa zachodniopomorskiego. Szczecin: Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie ; Uniwersytet Szczeciński, 2012. ISBN 9788375184433
  7. Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 2010 r. w sprawie wykazu gmin i powiatów wchodzących w skład województw. „ Monitor Polski”. 2010, Nr 48, poz. 654
  8. Obwieszczenie Wojewody Szczecińskiego z dnia 18 listopada 1946 roku o przywróceniu i ustaleniu nazw miejscowości, położonych w powiecie Choszczeńskim. „Szczeciński Dziennik Wojewódzki” 1946 , nr 14, poz. 87
  9. Ogłoszenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie z dnia 2 czerwca 1958 r. w sprawie ogłoszenia podziału administracyjnego województwa szczecińskiego. „Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie” 1958, nr 7, poz. 30
  10. Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Choszczno na lata 2007-2015. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Miejski Choszczno. [online]. [Przeglądany 29 maja 2013]
  11. Powiatowy Program Ochrony Środowiska dla Powiatu Choszczeńskiego na lata 2004-2007 z perspektywą na lata 2008–2011. W: Biuletyn Informacji Publicznej Starostwo Powiatowe w Choszcznie.[online]. [Przeglądany 20 czerwca 2013]
  12. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw. „Dziennik Ustaw” 1975, Nr 17, poz. 92
  13. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów. „Dziennik Ustaw” 1998, Nr 103, poz. 652
  14. Strategia Rozwoju Turystyki Powiatu Choszczeńskiego na lata 2012-2015 z perspektywą na lata 2016-2020. W: Biuletyn Informacji Publicznej Starostwo Powiatowe w Choszcznie. [online]. [Przeglądany 15 lipca 2013]
  15. Uchwała Nr XV/116/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie z 7 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie szczecińskim. „Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie” 1972, nr 15, poz. 111
  16. Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych. „Dziennik Ustaw” 1975, Nr 16, poz. 91
  17. Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa. „Dziennik Ustaw” 1998, Nr 96, poz. 603
  18. Województwo Zachodniopomorskie. Podregiony, powiaty, gminy. Szczecin: Urząd Statystyczny w Szczecinie, 2005 - 2012. ISSN 1733-103X
  19. Zarządzenie Nr 74 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 2 grudnia 2008 r. w sprawie nadania numerów drogom krajowym. „Dziennik Urzędowy Ministra Infrastruktury” 2008, Nr 15, poz. 79

Linki zewnętrzne

Zobacz też




Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Elżbieta Malinowska