Halina Mickiewiczówna

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Halina Mickiewiczówna
śpiewaczka operowa i operetkowa
brak zdjecia
Portret Haliny Mickiewiczówny autorstwa Jana Bernasia (fot. Przemysław Bator)
Data urodzenia 7 listopada 1923
Miejsce urodzenia Stołpce
Data śmierci 19 listopada 2001
Miejsce śmierci Gdańsk

Halina Mickiewiczówna (1923-2001) – śpiewaczka operowa i operetkowa (sopran koloraturowy), pedagog

Życiorys

Halina Mickiewiczówna (także Halina Mickiewiczówna de Larzac) urodziła się 7 listopada 1923 roku w Stołpcach. Dzieciństwo i młodość spędziła w okupowanej przez Niemców Warszawie. Obdarzona pięknym koloraturowym sopranem i doskonałym słuchem, naukę śpiewu podjęła w 1941 roku na konspiracyjnych lekcjach u legendarnej Ady Sari. Ta wybitna śpiewaczka przez kilka wojennych lat udzielała schronienia młodej adeptce sztuki wokalnej. Opiekowała się nią, przyjaźniła i wspierała w dalszej karierze artystycznej.

Halina Mickiewiczówna zadebiutowała w maju 1943 roku z orkiestrą byłej Opery Warszawskiej pod dyrekcją Adama Dołżyckiego. Jej debiut okazał się dużym wydarzeniem. Krytyk Jerzy Waldorff pisał: (...) Gdyby nie wojna, mogłaby myśleć o podboju sławnych scen operowych świata.

Po wojnie Halina Mickiewiczówna występowała we „Wróbelku Warszawskim”, pierwszym teatrze oswobodzonej Warszawy. Wkrótce została zaangażowana przez scenę muzyczno-operową, która stała się zalążkiem Opery Warszawskiej. Była niezrównaną interpretatorką oper G. Rossiniego i V. Belliniego. Stworzyła także wiele niezapomnianych kreacji w operach innych kompozytorów, m.in. Panią Ford w Wesołych kumoszkach z Windsoru O. Nicolaia (1947), Basię w Weselu Figara W.A. Mozarta (1949), Muzettę w Cyganerii G. Pucciniego (1950), Panne Ewę w Hrabinie S. Moniuszki (1951), Luciettę w Czterech gburach E. Wolfa-Ferrariego (1954), Chloe w Damie pikowej P. Czajkowskiego (1955). Dzięki doskonałemu warsztatowi, pozwalającemu na wykonywanie nawet najbardziej trudnych partii wokalnych, okrzyknięta została Słowikiem Warszawy. Pełne technicznych popisów (staccata, tryle, pasaże) arie operowe i operetkowe, a także ich aktorska interpretacja oraz lekkość i naturalność wykonania przyczyniły się do tego, że już za życia artystka stała się legendą polskiej sceny operowej. Była również cenioną odtwórczynią repertuaru kameralnego, głównie pieśni.

Artystka była też jedną z pierwszych śpiewaczek, które tuż po zakończeniu wojny podjęły współpracę z Polskim Radiem. Szczególnie blisko związana była z Orkiestrą Stefana Rachonia, z którą nagrała ponad 30 utworów.

Pod koniec lat pięćdziesiątych przeniosła się do Gdyni. Przez dwa sezony (1959-1961) była aktorką i śpiewaczką Operetki Szczecińskiej.

Koncertowała w Austrii, Berlinie Zachodnim, Czechosłowacji, Rumunii i w Związku Radzieckim, wszędzie odnosząc sukcesy.

Mimo zakończenia kariery scenicznej, koncertowała do końca 1968 roku. Równocześnie pracowała w gdyńskim Teatrze Muzycznym jako doradcą w dziedzinie obsady i doboru repertuaru. Została cenionym pedagogiem. Początkowo uczyła śpiewu w Średniej Szkole Muzycznej. Później wykładała w gdańskiej Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki. Wykształciła wiele znakomitych śpiewaczek i śpiewaków, m.in. Małgorzatę Armanowską, Kirę Boreczko, Tomasza Krzysicę, Aleksandrę Kucharską-Szefler, Jacka Labudę, Jerzego Mahlera, Wojciecha Parchema, Kazimierza Sergiela. Jej niewątpliwie najsłynniejszym uczniem był Ryszard Karczykowski, światowej sławy tenor, a obecnie pedagog wyższych szkół muzycznych w kraju, przez kilka lat związany również ze szczecińską sceną muzyczną. Do grona znanych uczniów Haliny Mickiewiczówny należała także piosenkarka Irena Jarocka.

Artystka przez wiele lat zmagała się z ciężkimi chorobami - astmą oraz demencją siatkówki ocznej (była częściowo niewidoma). Zmarła 19 listopada 2001 roku w Gdańsku.

Związki ze Szczecinem

Związki Haliny Mickiewiczówny ze Szczecinem sięgają końca lat czterdziestych. Artystka występowała wówczas w koncertach organizowanych przez Stefana Gościniaka. Dochód z nich przeznaczany był m.in. na odbudowę Warszawy. Przez kilka lat była opiekunem wokalnym w Studio Operowym przy Filharmonii w Szczecinie. Brała udział w koncertach edukacyjnych organizowanych przez Filharmonię dla młodzieży szkół podstawowych i średnich Szczecina i regionu.

Koncertowała z orkiestrą Władysława Górzyńskiego. W latach 1959-1961 związana była z Operetką Szczecińską. We wrześniu 1968 roku przebywała w Szczecinie na gościnnych występach. Relację z tego pobytu zarejestrowała i zaprezentowała w cyklicznym programie kulturalnym Kramik z muzami telewizja szczecińska. Razem ze swoim byłym uczniem, Ryszardem Karczykowskim, i pianistą Andrzejem Prusem-Wakulskim występowała w cyklu muzycznym „Wieczorek we wtorek na Zamku”. Od końca lat sześćdziesiątych artystka współpracowała z Teatrem Muzycznym, przygotowując solistów od strony wokalnej.

Koncerty i występy estradowe z udziałem Haliny Mickiewiczówny

Tytuł koncertu Repertuar Współwykonawcy Orkiestra Dyrygent Miejsce koncertu Data
Daniel Auber, Léo Delibes, Franciszek Liszt, Gioacchino Rossini Orkiestra Symfoniczna Robotniczego Towarzystwa Muzycznego w Szczecinie Stefan Gościniak 19 i 21 września 1952
Giacomo Puccini - aria z opery Cyganeria; Giuseppe Verdi - aria z opery Rigoletto; Johann Strauss - aria z opery Zemsta nietoperza oraz walce Odgłosy wiosnyi Opowieści Lasku Wiedeńskiego Bogdan Paprocki (tenor), Antoni Majak (bas) Orkiestra Filharmonii Szczecińskiej Marian Lewandowski Filharmonia Szczecińska 22, 23 i 24 maja 1953
II Koncert popularny Tadeusz Szeligowski - Uwertura Komediowa, Stanisław Moniuszko - Aria włoska z opery Hrabina; Antoni Dworzak - aria z opery Rusałka; Antoni Dworzak - Uwertura Karnawał; Józef Swatoń - dwie pieśni ludowe; Aleksandr Alabiew - Słowik; Isaak Dunajewski - Walc księżycowy; George Enescu - Rapsodia rumuńska nr 1 Orkiestra Filharmonii Szczecińskiej Stefan Gościniak Filharmonia Szczecińska 18 września 1953
II Poranek popularny Tadeusz Szeligowski - Uwertura Komediowa, Stanisław Moniuszko - Aria włoska z opery Hrabina; Antoni Dworzak - aria z opery Rusałka; Antoni Dworzak - Uwertura Karnawał; Józef Swatoń - dwie pieśni ludowe; Aleksandr Alabiew - Słowik; Isaak Dunajewski - Walc księżycowy; George Enescu - Rapsodia rumuńska nr 1 Orkiestra Filharmonii Szczecińskiej Stefan Gościniak Filharmonia Szczecińska 20 września 1953
Koncert sezonowy Giacomo Puccini – Cyganeria (wykonanie estradowe) - jako Musette (sopran) Soliści Państwowej Opery w Warszawie - Joanna Krysińska (Mimi - sopran), Michał Szopski (Rudolf - tenor), Bolesław Jankowski (Marceli - baryton), Włodzimierz Hiolski (Schaunard; Benoit - baryton), Edward Pawlak (Collin; Alcindor - bas) Orkiestra Symfoniczna Państwowej Filharmonii w Szczecinie Marian Lewandowski Państwowa Filharmonia w Szczecinie 4-6 czerwca 1954
Pozasezonowy koncert popularny Antoni Dworzak - Dumki, Reinhold Glière – Koncert na głos, Edward Grieg - Koncert na głos. Andante, Allegro; Mikołaj Rimski-Korsakow - Hymn do słońca z opery Złoty kogucik Trio Państwowej Filharmonii – Mikołaj Dudarenko (skrzypce), Bolesław Banaś (wiolonczela), Laura Popławska (fortepian); Jerzy Pieńkow (prelekcja) Orkiestra Symfoniczna Państwowej Filharmonii w Szczecinie Walerian Pawłowski Państwowa Filharmonia w Szczecinie 18 i 19 (powtórzenie) czerwca 1954
Recital śpiewaczy Haliny Mickiewiczówny Giovanni Paisiello - La zingarella; Domenico Scarlatti - Qual farfalette; Ludwik van Beethoven - Mit eine gemalten band; Robert Schumann - trzy pieśni; Felix Mendelssohn-Bartholdy - Pieśń wiosenna; Gioacchino Rossini - aria z opery Cyrulik sewilski; Gabriel Fauré - pieśń Motyl Stanisław Urstein (fortepian) Państwowa Filharmonia w Szczecinie 2 października 1956
Muzyka popularna koncert na trąbkę, melodie filmowe, pieśni Romuald Naruszewicz (trąbka) Orkiestra Państwowej Filharmonii Szczecińskiej Walerian Pawłowski Państwowa Filharmonia w Szczecinie 10 i 11 maja 1957
Koncert Piątkowy Joseph Haydn - Symfonia G-dur nr 94 (Z uderzeniem w kocioł); Reinhold Glière - Koncert na sopran koloraturowy i orkiestrę op. 82; Felix Mendelssohn-Bartholdy - Hebrydy, uwertura koncertowa Orkiestra Państwowej Filharmonii Szczecińskiej Walerian Pawłowski Państwowa Filharmonia w Szczecinie 31 stycznia i 2 lutego (powtórzenie)
Nie byle co, nie byle kto, nie byle jak popularne arie włoskie i hiszpańskie, piosenki dawne i nowe Stanisław Urstein (fortepian), Tola Mankiewiczówna (śpiew), Henryk Ładosz (recytacje, humor, satyra) Państwowa Filharmonia w Szczecinie 10 czerwca 1958
walce Johanna Straussa Orkiestra Symfoniczna Walerian Pawłowski Państwowa Filharmonia w Szczecinie 3 i 4 stycznia 1959
Franz Grothe - Pocałunek; Rudolf Friml - arie z operetki Król włóczęgów Henryk Guzek (baryton) Orkiestra Filharmonii Szczecińskiej Walerian Pawłowski Państwowa Filharmonia w Szczecinie 15 i 17 stycznia 1960
Koncert z okazji „Dnia Nauczyciela” Gioacchino Rossini, Michał Kleofas Ogiński, Karol Szymanowski, Stanisław Moniuszko, Stanisław Hadyna, Jan Adam Maklakiewicz, Anatolij Nowikow Józef Wojtan (baryton), Stanisław Urstein (fortepian), chór dziewczęcy Liceum Pedagogicznego, chór mieszany ZNP, Lesław Mazurkiewicz (recytacje) Orkiestra Filharmonii Szczecińskiej Antoni Kunicki Państwowa Filharmonia w Szczecinie 19 października 1960
Audycje szkolne różni kompozytorzy Halina Hoffmanówna (śpiew), Zygmunt Woźnica (flet), Tadeusz Janicki (skrzypce), Stanisław Urstein i Jerzy Średnicki (fortepian), Zofia Kuleszanka (taniec) Państwowa Filharmonia w Szczecinie (17 audycji), poza Szczecinem (16 audycji) październik 1960
Audycje szkolne Stanisław Moniuszko, Franz Schubert, Franz Liszt, Wolfgang Amadeusz Mozart, Fryderyk Chopin, Dymitr Szostakowicz, Sergiusz Prokofiew, George Gershwin, Franz Lehár Sonia Manthey (sopran), Tadeusz Wesołowski (flet), Franciszka Kielasińska i Jerzy Sternalski (fortepian), Mieczysław Grygorowicz (klarnet) Państwowa Filharmonia w Szczecinie (18 audycji), poza Szczecinem (7 audycji) listopad 1960
Muzyka, taniec, poezja - koncert na inaugurację Wojewódzkiego Domu Kultury pieśni Gabriela Fauré, Roberta Schumanna i Hugo Wolfa Alicja Boniuszko (taniec), Tadeusz Zlamal (taniec), Stanisław Urstein (fortepian), Tadeusz Gochna (recytacje) Wojewódzki Dom Kultury (Zamek Książąt Pomorskich) 3-4 grudnia 1960
Koncert z okazji jubileuszu 15-lecia Rozgłośni PR w Szczecinie Stefan Gościniak, Władysław Górzyński, Romuald Żyliński, Kazimierz Czopek, Roman Kraszewski, Tadeusz Marciniak, Mieczysław Krzyński, Dino Olivieri „Złota Trzynastka” Tadeusza Marciniaka, Danuta Markiewicz (piosenki), Andrzej Wiza (tenor), Witold Jawis (baryton), Joachim Lamża (baryton), Chór Państwowej Operetki w Szczecinie pod kier. Mieczysława Krzyńskiego, Zespół „Trymer” z Adą Biel, Zespół „Fala”, Ryszard Pietruski (konferansjer) Orkiestra Symfoniczna Władysław Górzyński, Walerian Pawłowski Państwowa Filharmonia w Szczecinie 26 grudnia 1960
Wieczorek we wtorek (cykliczny program estradowy) różni kompozytorzy L. Pietryk (harfa), Piotr Sowiński (aktor Teatru Nowego w Poznaniu), Duet Phoenix (taniec), Toni Keczer (solista), Jacek Bukowski (konferansjer) zespół muz. Kameleon 68 6 stycznia 1970




Gosciniak Stefan07a.jpg



Operetka

Tytuł Kompozytor Autor libretta Reżyseria Forma twórczości Postać Teatr Data premiery
Bal w operze Richard Heuberger Victor Leon i Heinrich von Waldberg Zenon Laurentowski obsada aktorska Hortensja Operetka Szczecińska 22 października 1959
Wiedeńska krew Johann Strauss syn Victor Léon, Leo Stein Zofia Weissówna kierownictwo wokalne Państwowy Teatr Muzyczny 26 września 1969
Inez (musical) Edmund Borowski Kazimierz Andrzej Czyżowski Janusz Marzec kierownictwo wokalne Państwowy Teatr Muzyczny 12 marca 1970
Dzwony kornewilskie Robert Planquette Louis Clairville, Charles Gabet Janusz Marzec kierownictwo wokalne Państwowy Teatr Muzyczny 27 czerwca 1970
Cygańska miłość Franz Lehár Alfred Maria Willner i Robert Bodanzky Aleksander Długosz kierownictwo wokalne solistów Państwowy Teatr Muzyczny 23 maja 1971
Człowiek z La Manchy Mitch Leigh Dale Wasserman Janusz Marzec kierownictwo wokalne solistów Państwowy Teatr Muzyczny 29 lipca 1971
Krakowiacy i Górale Jan Stefani Wojciech Bogusławski Tadeusz Bursztynowicz kierownictwo wokalne solistów Państwowy Teatr Muzyczny 19 kwietnia 1972





Nagrania płytowe (wybór)

  • W rytmie walca – Halina Mickiewiczówna (sopran), Orkiestra Polskiego Radia pod dyr. Stefana Rachonia - 1. Walc z Zemsty nietoperza (J. Strauss); 2. Odgłosy wiosny (J. Strauss) - Polskie Nagrania N 0019a
  • Koloraturowe arie i pieśni – Halina Mickiewiczówna (sopran), Orkiestra Polskiego Radia pod dyr. Stefana Rachonia - 1. Jaskółeczka (E. Dell' Acqua); 2. Walc z opery Mireille (Ch. Gounod); 3. Estrelita (M. Ponce); Parla (I. Arditi) - Polskie Nagrania L 0171b
  • Halina Mickiewiczówna - Maestra koloratury – Halina Mickiewiczówna (sopran), Orkiestra Filharmonii Pomorskiej w Bydgoszczy, Orkiestra Polskiego Radia dyr. Peter Mora, Stefan Rachoń, Zygmunt Lednicki oraz Józef Zawadzki (fortepian) - 1. Cavatina Rozyny z I aktu Cyrulika sewilskiego (G. Rossini); 2. Aria Aminy z II aktu Lunatyczki (V. Bellini); 3. Cavatina Lindy z III aktu Lindy di Chamounix (G. Donizetti); 4. Walc Mireille z opery Mireille (Ch. Gounod); 5. Kuplety Manon z I aktu z Manon Lescaut (D. Auber); 6. Aria Adeli z II aktu Zemsty nietoperza (J. Strauss); 7. Odgłosy wiosny (J. Strauss); 8. Polka pizzicato (J. Strauss, oprac. J. Gaczek); 9. Polka z baletu Sylvia (Léo Delibes, oprac. J. Gaczek); 10. Polka staccato (Ernest Willem Mulder); 11. Słowik (A. Alabiew); 12. Parla (L. Arditi); 13. Czaedasz (F. Grothe); 14. Jaskółka (E. Dell' Acqua); 15. Karnawał wenecki (J. Benedict); 16. La capinera (J. Benedict); 17. La danza (G. Rossini); 18. Walc księżycowy z filmu Cyrk (I. Dunajewski); 19. Czardasz (J. Hubay, oprac. M. Nowakowski); 20. Walc pizzicato (N. Boulanger, oprac. M. Nowakowski); 21. Tango z cyklu España (I. Albéniz, oprac. J. Gaczek) - DUX (CD) 0104
  • Halina Mickiewiczówna - Ciepło głosu i serca – Halina Mickiewiczówna (sopran), Orkiestra PR pod dyr. Stefana Rachonia, Orkiestra PR w Krakowie pod dyr. Jerzego Kołaczkowskiego i Jerzego Gerta, Orkiestra Filharmonii w Bydgoszczy pod dyr. Petera Mory oraz Janusz Hajdun, Józef zawadzki, Maria Zielińska-Puzyna (fortepian) - 1. Nad pięknym modrym Dunajem (J. Strauss); 2. Estrelitta (M.M. Ponce); 3. Walc z filmu Antoni Iwanowicz gniewa się (I. Dunajewski); 4. Liryczna piosenka z filmu Cztery serca (J. Milutin); 5. Majowy wieczór (W. Wołkow); 6. Włókniarka (H. Swolkień); 7. Pierwszy śnieg (W. Szpilman); 8. Choineczka (W. Szpilman); 9. Dzień (W. Szpilman); 10. Jesienna lekcja (W. Szpilman); 11. Świetlica (W. Szpilman); 12. Kołysanka (W. Szpilman); 13. Duet Rozyny i Figara (Marian Woźniczko) z Cyrulika sewilskiego (G. Rossini); 14. Życzenie (F. Chopin); 15. Pstrąg (F. Schubert); 16. Biedny Piotr (R. Schumann); 17. Con amores, la mi madre (F. Obradors); 18. Chiquitita la movia (F. Obradors); 19. Tulipany (J. Valverde); 20. Ciribiribin (A. Pestalozza); 21. Walc pizzicato (G. Boulanger); 22. Jesienna rozłąka (J. Gert); 23. Maria Lao (E. Lequona); 24. Amapola (J. LaCalle); 25. Con tutto il cuore (A. de Angelis); 26. Noc wie o wszystkim (J. Gert); ponadto 27. Rozmowa red. Wandy Obniskiej z Adą Sari (1964); 28. Halina Mickiewiczówna - ćwiczenie rozśpiewujące - płyta dołączona do książki Katarzyny I. Gawęckiej Halina Mickiewiczówna. Ciepło głosu i serca



Nagrody

  • 1974 – Nagroda Ministra Kultury i Sztuki II stopnia
  • 1975 – Nagroda Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Gdańsku
  • 1977 – Nagroda Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Gdańsku
  • 1979 – Nagroda Artystyczna Prezydenta Miasta Gdyni
  • 1980 – Nagroda Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Gdańsku
  • 1984 – Nagroda Ministra Kultury i Sztuki II stopnia
  • 1985 – Nagroda Ministra Kultury i Sztuki II stopnia
  • 1985 – Nagroda Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Gdańsku
  • 1989 – Nagroda Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Gdańsku
  • 1999 – Nagroda Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Gdańsku



Odznaczenia

Zasluzony Dzialacz.jpg
  • 1955 – Medal 10-lecia Polski Ludowej
  • 1956 – Złoty Krzyż Zasługi
  • 1971 – Zasłużony Działacz Kultury
  • 1974 – Zasłużony Działacz Kultury
  • 1974 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
  • 1984 – Medal 40-lecia Polski Ludowej
  • 1985 – Odznaka honorowa Zasłużonym Ziemi Gdańskiej
  • 1993 – Złota Odznaka za zasługi dla miasta i gminy Stary Sącz
  • 1997 – Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
  • 2001 – Medal Komisji Edukacji Narodowej



Ciekawostki

  • W dniu 20 listopada 2009 roku w Akademii Muzycznej w Gdańsku odbyła się promocja obszerniej biografii artystki Halina Mickiewiczówna. Ciepło głosu i serca, autorstwa Katarzyny I. Gawęckiej. Dodatkiem do książki jest płyta CD zawierająca unikatowe nagrania śpiewaczki



Bibliografia

  • Katarzyna Iga Gawęcka, Halina Mickiewiczówna. Ciepło głosu i serca, Wydawnictwo DJ, Gdańsk 2009
  • (wo), Jubileusz Haliny Mickiewiczówny, „Ruch Muzyczny” 1989 nr 9, s. 17

Inne źródła




IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz