Heinrich George

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj

Heinrich George (1893-1946) – aktor teatralny i filmowy, reżyser


STRONA W BUDOWIE

Życiorys

Heinrich George ( wł. Georg August Friedrich Schulz) urodził się 9 października 1893 roku w Szczecinie przy Burscherstraße 50 (obecnie ul. Władysława Łokietka). Był synem urzędnika magistratu Augusta Friedricha Schulza i Anny Augusty Wilhelminy z d. Glander. Miał pięcioro młodszego rodzeństwa. Wkrótce po jego urodzeniu rodzice przeprowadzili się do domu przy Kurfürstenstraße 5 (obecnie ul. Kopernika), gdzie zajęli mieszkanie na drugim piętrze.

Po ukończeniu szkoły powszechnej wyjechał do krewnych Berlina, by tam ukończyć szkołę średnią. Podczas pobytu w Berlinie podjął decyzję o zostaniu aktorem. Był częstym gościem w Theater Am Schiffbauerdamm, gdzie m.in. zajmował się klaką. Nie uzyskawszy matury powrócił do Szczecina.

Był aktywnym członkiem Niemieckiej Partii Komunistycznej.

Był żonaty z aktorką Bertą Drews, z którą miał dwóch synów, Goetza i Jana. Obaj także zostali aktorami. Ten pierwszy znany był m.in. z ról w popularnej serii filmów o przygodach Winnetou.

Po zakończeniu wojny wraz z żoną został uwięziony przez Armię Czerwoną w dawnym nazistowskim obozie koncentracyjnym Sachsenhausen w Oranienburgu pod Berlinem.

Zmarł 29 września 1946 roku w Sachsenhausen podczas nieudanej operacji wyrostka robaczkowego. Jego szczątki odnaleziono w 1994 roku w zbiorowym grobie, w lesie niedaleko obozu.

Teatr

W młodości grał na scenach Teatru Bellevue (Bellevue-Theater) i Stadtheater w Szczecinie. Przez pewien czas był zaangażowany w teatrze sanatoryjnym w Kołobrzegu. W 1922 roku na zaproszenie reżysera Maxa Reinhardta wyjechał do Berlina. Zaczął występować na scenach teatrów jako aktor charakterystyczny. Wkrótce stał się sławny w całych Niemczech. Występował w sztukach Shakespeare'a, Goethego, Schillera. Grał u najsłynniejszych lewicowych reżyserów - Bertolta Brechta i Erwina Piscatora.

,

Film

Na początku lat dwudziestych związał się z kinematografią. W ciągu dekady wystąpił m.in. w Keanie, Lukrecji Borgii, Metropolis. W filmie Quarantäne (1923) zagrał u boku wielkiej gwiazdy europejskiego kina niemego, Polki Heleny Makowskiej. Jednak dopiero lata trzydzieste przyniosły mu zasłużoną, choć mocno kontrowersyjną sławę. Mimo wcześniejszej komunistycznej przynależności, w 1933 roku podpisał deklarację lojalności wobec nazistów. Wkrótce stał się czołową gwiazdą niemieckiego kina. Wystąpił w prawie 40 filmach, w tym także propagandowych, tworząc w nich wiele wybitnych kreacji. Do pamiętnych ról należą Biberhopf - konformista doskonale odnajdujący się w każdej sytuacji - w głośnym Berlin Alexanderplatz (1931) w reż. Piela Jutzi'ego, Doktor Hans Stockmann we Wrogu ludu (1937), wstrząsający, pełen tragizmu i śmieszności tytułowy Poczmistrz w jednej z najlepszych w światowym kinie adaptacji noweli Aleksandra Puszkina z 1940 roku. Ekranizacja powieści Alfreda Döblina należy do najświetniejszych pozycji niemieckiej kinematografii. Jego ostatnią rolą był burmistrz Nettelbeck w ukazującym obronę Kołobrzegu w latach 1806-1807 filmie Kolberg. Ten kolorowy, zrobiony z ogromnym rozmachem fresk filmowy był jednym z ostatnich filmów III Rzeszy. Premiera kręconego m.in. w Trzebiatowie filmu odbyła się w styczniu 1945 roku, kiedy Tysiącletnia Rzesza chyliła się ku upadkowi.

Podczas wieloletniej kariery na srebrnym ekranie spotkał się także z aktorami, podobnie jak on, urodzonymi w Szczecinie. Z Ditą Parlo grał czterokrotnie - w Kobiecie w masce (1928), Manolescu – Królu oszustów (1929), Rewii Hollywoodu 1929 (1931) i w Ludziach za kratami (1931). Z Hansem Heinrichem von Twardowskim wystąpił w Lady Hamilton (1921), Lola Montez, die Tänzerin des Königs (1922).

Udział w propagandowych filmach hitlerowskich spowodował, że jego nazwisko jest często pomijane w najważniejszych encyklopediach i leksykonach filmowych.

Filmografia (wg dat premiery)

Tytuł oryginalny Tytuł polski Reżyseria Scenariusz Postać Produkcja Data premiery
Der Roman der Christine von Herre Ludwig Berger Ludwig Berger Graf Dieter Decla-Bioscop AG - Niemcy 29 września 1921
Lady Hamilton Lady Hamilton Richard Oswald Richard Oswald Kapitan, Sir John Willet Payne Richard-Oswald-Produktion - Niemcy 20 października 1921
Kean Kean Rudolf Biebrach Thomas Hall Edmund Kean Maxim-Film GmbH - Niemcy 16 grudnia 1921
Fridericus Rex (Teil 1) - Sturm und Drang Arzén von Cserépy Hans Behrendt, Bobby E. Lüthge, Arzén von Cserépy Graf Neipperg Cserépy-Film Co. GmbH - Niemcy 31 stycznia 1922
Die Perlen der Lady Harrison Heinz Herald Niemcy 1922
Lucrezia Borgia Lukrecja Borgia Richard Oswald Richard Oswald, Harry Scheff Sebastiano Richard-Oswald-Produktion - Niemcy 20 października 1922
Lola Montez, die Tänzerin des Königs Willi Wolff Paul Merzbach Don Miguel Ellen Richter Film - Niemcy 28 grudnia 1922
Erdgeist Leopold Jessner Carl Mayer na podst. sztuki Franka Wedekinda Rodrigo Leopold Jessner-Film i Richard-Oswald-Produktion - Niemcy 22 kwietnia 1923
Fridericus Rex (Teil 4) - Schicksalswende Arzén von Cserépy Hans Behrendt, Bobby E. Lüthge Książę Karl von Lothringen Cserépy-Film Co. GmbH - Niemcy 19 marca 1923
Das fränkische Lied Hubert Moest, Friedrich Weissenberg Eberhard Frowein Aladin-Film-Company AG - Niemcy 8 czerwca 1923
Der Mensch am Wege Wilhelm Dieterle Wilhelm Dieterle na podst. noweli Lwa Tołstoja Gutsbesitzer Osmania-Film GmbH - Niemcy 12 czerwca 1923
Quarantäne Max Mack Rolf E. Vanloo Internationale Film AG (IFA) - Niemcy Listopad 1923
Die Sonne von St. Moritz Hubert Moest, Friedrich Weissenberg Georg Kiesau na podst. opowiadania Paula Oskara Höckera Aladin-Film-Company AG - Niemcy 1923
Steuerlos Gennaro Righelli Nunzio Malasomma, Gennaro Righelli Trianon-Film GmbH - Niemcy 14 kwietnia 1924
Soll und Haben Carl Wilhelm Karl Figdor wg opowiadania Gustava Freytaga Hippus, pokątny doradca Carwil-Film GmbH - Niemcy 10 października 1924
Zwischen Morgen und Morgen Friedrich von Maydell Niemcy 1924
She (tytuł alternatywny Mirakel der Liebe) Ona Leander De Cordova, G.B. Samuelson H. Rider Haggard na podst. własnego opowiadania Major Horace Holly A to X Productions - USA, Reciprocity Films - Wielka Brytania, Prometheus Film - Niemcy 21 czerwca 1925 (Portugalia)
Überflüssige Menschen Aleksandr Razumnyj Aleksandr Razumnyj na podst. opowiadania Antoniego Czechowa Bałaguła Prometheus-Film-Verleih und Vertriebs-GmbH - Niemcy 2 listopada 1926 (Berlin)
Die versunkene Flotte Graham Hewett, Manfred Noa Margarete-Maria Langen, Willy Rath Starszy mat Röwer Lothar Stark-Film - Niemcy grudzień 1926 (Berlin)
Das Panzergewölbe Lupu Pick Curt J. Braun, Lupu Pick Cracker Rex-Film GmbH - Niemcy 30 grudnia 1926 (Berlin)
Metropolis Metropolis Fritz Lang Fritz Lang, Thea von Harbou wg własnej powieści Grot, strażnik serca maszyny Universum Film AG (UFA) - Niemcy 10 stycznia 1927
Das Meer (tytuł alternatywny Die Insel der tausend Sünden lub Insel der Leidenschaft) Peter Paul Felner Peter Paul Felner wg powieści Bernharda Kellermanna Yann Peter Paul Felner-Film - Niemcy 1 kwietnia 1927
Bigamie Jaap Speyer Max Glass Otto Engel Terra-Filmkunst 27 września 1927
Orientexpress Wilhelm Thiele Wilhelm Thiele Peter Karg Phoebus-Film AG - Niemcy grudzień 1927 (Berlin)
Die Leibeigenen Richard Eichberg Hans Stürm, Pierre Newsky na podst. własnego opowiadania Łowczy Nikita Richard Eichberg-Film GmbH - Niemcy 11 stycznia 1928
Schmutziges Geld Richard Eichberg Helen Gosewish, Adolf Lantz na podst. powieści Karla Vollmöllera Jack Houben British International Pictures (BIP) - Wielka Brytania, Richard Eichberg-Film GmbH - Niemcy 21 sierpnia 1928 (Berlin - Kurfürstendamm)
Die Dame mit der Maske Kobieta w masce Wilhelm Thiele Alexander Esway wg opowiadania Henrika Galeena Otto Hanke, handlarz drewnem Universum Film AG (UFA) - Niemcy 26 września 1928
Rutschbahn Richard Eichberg Helen Gosewish, Adolf Lantz, Ladislaus Vajda na podst. powieści Clary Ratzkiej Jig Hartford British International Pictures (BIP)- Wielka Brytania, Richard Eichberg-Film GmbH - Niemcy 5 listopada 1928 (USA), 20 grudnia 1928 (Berlin - Kurfürstendamm) - oficjalna premiera
Das letzte Souper (tytuł alternatywny Der Schuß in der großen Oper) Mario Bonnard Curt J. Braun na podst. powieści Otto Runga Stroganoff Jakob Karol Film GmbH i Nero-Film AG - Niemcy 5 listopada 1928
Kinder der Straße Carl Boese Heinz Goldberg na podst. sztuki Hansa Rehfischa obsada aktorska Carl Boese-Film GmbH - Niemcy luty 1929 (Berlin)
Der Mann mit dem Laubfrosch Gerhard Lamprecht Gerhard Lamprecht, Luise Heilborn-Körbitz Człowiek z żabą Gerhard Lamprecht Filmproduktion GmbH 4 lutego 1929
Das letzte Fort Kurt Bernhardt Hans Wilhelm wg pomysłu Curta J. Brauna i Marcela Hellmana Croff Nero-Film AG 11 lutego 1929 (Finlandia), 9 lipca 1929 Berlin)
Manolescu - Der König der Hochstapler Manolescu - Król oszustów Viktor Tourjansky Robert Liebmann wg powieści Hansa Székely Jack Universum Film AG (UFA) - Niemcy 22 sierpnia 1929 (berlin)
Der Sträfling aus Stambul (tytył alternatywny Die zwei Frauen des Thomas Zezi) Gustav Ucicky Karl Hartl, Robert Liebmann, Franz Schulz na podst. powieści Fedora von Zobeltitz Thomas Zezi Universum Film AG (UFA) - Niemcy 30 sierpnia 1929 (Berlin)
Sprengbagger 1010 Carl Ludwig Achaz-Duisberg Carl Ludwig Achaz-Duisberg Dyrektor March Terra-Filmkunst - Niemcy 25 listopada 1929 (Berlin)
Der Andere Robert Wiene Johannes Brandt na podst. sztuki Paula Lindaua Dickert Terra-Filmkunst - Niemcy 12 sierpnia 1930
Dreyfus Richard Oswald Heinz Goldberg na podst. powieści Bruno Weila Emil Zola Richard-Oswald-Produktion - Niemcy 16 sierpnia 1930
Menschen im Käfig (niemieckojęzyczna wersja angielskiego filmu Cape Forlorn) Ewald André Dupont Frank Harvey na podst. własnej powieści Cass British International Pictures (BIP) - Wielka Brytania 21 listopada 1930
1914, die letzten Tage vor dem Weltbrand Richard Oswald Heinz Goldberg, Fritz Wendhausen Jean Jaurès Richard-Oswald-Produktion 20 stycznia 1931
Der Mann, der den Mord beging Kurt Bernhardt Heinz Goldberg, Henry Koster, Harry Kahn na podst. powieści Claude'a Farrère Lord Falkland Terra-Filmkunst - Niemcy 23 stycznia 1931
Wir schalten um auf Hollywood Rewia Hollywoodu 1929 Frank Reicher Paul Morgan USA 10 czerwca 1931
Menschen hinter Gittern Ludzie za kratami Pál Fejös E.W. Brandes, Frances Marion USA 24 czerwca 1931
Berlin Alexanderplatz Berlin Alexanderplatz Piel Jutzi Alfred Döblin, Hans Wilhelm, Karl Heinz Martin Franz Biberkopf Niemcy 1931
Hitlerjunge Quex Hans Steinhoff B.E. Lüthge wg powieści K.A. Schenzingera Ojciec Heiniego Völkera Universum Film AG (UFA) - Niemcy 19 września 1933
Das Mädchen Johanna Dziewica Joanna Gustav Ucicky Gerhard Menzel Herzog von Burgund Niemcy 26 kwietnia 1935
Der Biberpelz Niemcy 1937
Ein Volksfeind Wróg ludu Hans Steinhoff Hans Steinhoff, Erich Ebermayer Dr Hans Stockmann Fabrikation Deutscher Filme (F.D.F.) GmbH - Niemcy 26 października 1937
Heimat (tytuł alternatywny Magda) Marnotrawna córka Carl Froelich Harald Braun Leopold von Schwartze Niemcy 25 czerwca 1938
Der Postermeister Poczmistrz (tytuł alternatywny Córka poczmistrza) Gustav Ucicky Gerhard Menzel wg noweli Aleksandra Puszkina Poczmistrz Wien-Film GmbH - Niemcy, Austria 24 kwietnia 1940
Jud Süss Żyd Süss Veit Harlan Veit Harlan, Eberhard Wolfgang Möller, Ludwig Matzger Karl Alexander, książe von Wuerttemberg Terra - Niemcy 24 września 1940
Der große Schatten Wielki cień Paul Verhoeven Harald Bratt Conrad Schroeter Tobis Filmkunst - Niemcy 25 września 1942
Wien 1910 E.W. Emo Gerhard Menzel Georg Ritter von Schönerer Wien-Film - Austria, Niemcy 26 sierpnia 1943
Die Degenhardts Werner Klingler Wilhelm Krug, Hans Gustl Kernmayr (pomysł) Herr Degenhardt Tobis Filmkunst - Niemcy 6 lipca 1944
Kolberg Kołobrzeg Veit Harlan, Wolfgang Liebeneiner Veit Harlan, Alfred Braun Burmistrz Joachim Nettelbeck Universum Film AG (UFA) - Niemcy 30 stycznia 1945
Das Mädchen Juanita (tytuł alternatywny Frau über Bord lub Sommerliche Nächte) Wolfgang Staudte Curt J. Braun na podst. opowiadania Fritza Klotscha Konsul Christoph Henseling Tobis Filmkunst - Niemcy 16 maja 1952



Plakaty filmowe (wybór)



Bibliografia

  • Ephraim Katz, The Macmillan International Film Encyclopedia, Macmillan, London 1994
  • Tomasz Kłys, Niemiecki film fabularny u schyłku Republiki Weimarskiej i w Trzeciej Rzeszy (1929-1945) [w:] Historia kina. Kino klasyczne t. 2 (pod red. Tadeusza Lubelskiego, Iwony Sowińskiej, Rafała Syski), Wyd. Universitas, Kraków 2011
  • Peter Kniewel, Das kleine Buch der grossen Stars, C. Bertelsmann Verlag, Gütersloh 1960
  • Kronika filmu (pod red. Andrzeja Gwoździa i Małgorzaty Hendrykowskiej), Wyd. Kronika - Marian B. Michalik, Warszawa 1995
  • Jerzy Toeplitz, Historia sztuki filmowej (1934-1939) t. IV, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1969
  • Jerzy Toeplitz, Historia sztuki filmowej (1939-1945) t. V, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1970



IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz