Henryk Krauze

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Henryk Krauze
funkcjonariusz PUBP w Białogardzie
brak zdjecia
Data urodzenia 7 sierpnia 1913
Miejsce urodzenia Warszawa
Data śmierci 16 lipca 1946
Miejsce śmierci Białogard
Narodowość polska
Pseudonim Foka


Henryk Krauze (1913-1946), funkcjonariusz Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Białogardzie.

Życiorys

Henryk Krauze ps. „Foka” ur. się 7 sierpnia 1913 r. w Warszawie z ojca Kazimierza i matki Franciszki. Polak, wyznania rzymsko-katolickiego. Ukończył 7 klas szkoły powszechnej i 3 klasy szkoły zawodowej. W wojsku nie służył. Z zawodu malarz, żonaty z Wandą z d. Piasek. Ojciec syna Zdzisława.

Od 1930 r. do 1932 r. pracował przy ojcu jako praktykant w zawodzie malarza, a następnie już jako malarz w firmie prywatnej. W tym czasie działał w organizacji Komunistyczny Związek Młodzieży Polskiej (dzielnica Praga-Targówek), a także stopniowo udzielał się w Komunistycznej Partii Polski. Po aresztowaniu w dniu 6 stycznia 1933 r. za udział w masówce zorganizowanej pod Domem Żołnierza na Pradze trafił na rok do więzienia. Początkowo przebywał prawdopodobnie w Areszcie Centralnym przy ul. Daniłowiczowskiej oraz w Areszcie Śledczym Warszawa-Mokotów przy ul. Rakowieckiej. W obu tych miejscach miał pełnić funkcję delegata celi. W tym czasie był kilkukrotnie karany pobytem w ciemnicy. Po protestach i szerzeniu haseł przeciwko nowemu regulaminowi więziennemu został przeniesiony do więzienia w Łęczycy. W trakcie transportu poznał Władysława Gomułkę, z którym został osadzony w jednej celi. Podczas odbywania wyroku uczestniczył w lekcjach politycznych prowadzonych przez Gomułkę oraz sprawował funkcję przedstawiciela celi na zewnątrz. Mury łęczyckiego więzienia opuścił 6 stycznia 1934 r.

Po powrocie do stolicy pracował jako malarz na budowach oraz w dalszym ciągu uczestniczył w pracach organizacyjnych w KPP do czasu jej rozwiązania w 1938 r. Dwa lata później po zniszczeniu domu rodzinnego, pozostając bez środków do życia, zgłosił się ponoć dobrowolnie na wyjazd do pracy na terenie III Rzeszy (według innej wersji życiorysu na roboty przymusowe został wysłany w 1941 r.). W kolejnych latach pracował w Schwanebeck na roli oraz jako malarz w Belzig (obecnie Bad Belzig). W bliżej nie określonym czasie miał także przebywać w więzieniu poczdamskim jako osoba uznana za komunistę. Zwolniony po ośmiu tygodniach śledztwa, w którym uznano sprawę za nieaktualną, powołując się na fakt odbycia w całości zasądzonej w 1933 r. kary.

W 1944 r. Henryk Krauze został skierowany do kopania rowów w okolice Zbąszyna (obecnie Zbąszyń). Po około sześciu miesiącach powrócił do Belzig, gdzie przebywał do 3 maja 1945 r. Dzień później wyjechał w kierunku Warszawy. Po przyjeździe do stolicy wstąpił do Polskiej Partii Robotniczej (legitymacja nr 7503) oraz podjął pracę w zawodzie w firmie „Sparta”. W tym samy roku zgłosił chęć wyjazdu na Ziemie Odzyskane. Trafił do Białogardu. Decyzją Komitetu Powiatowego PPR został skierowany do Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego. Typowe zobowiązanie funkcjonariusza o współpracy z Ministerstwem Bezpieczeństwa Publicznego podpisał w dniu 6 grudnia 1945 r. Dzień później przeszedł pozytywnie badania lekarskie. Z początkiem 1946 r. został mianowany na stanowisko referenta w PUBP w Białogardzie, a 3 lipca 1946 r. złożył ślubowanie przed Bronisławem Dominiakiem (p.o. Szefa jednostki terenowej UB).

W dniu 16 lipca 1946 r. jadąc motorem z innym funkcjonariuszem (obaj po spożyciu alkoholu) uległ wypadkowi. Na skutek odniesionych obrażeń zmarł o godz. 23.00 w szpitalu powiatowym w Białogardzie. Miejsce pochówku nieustalone.


W dniu 2 października 1984 r. w Białogardzie odsłonięta została tablica pamiątkowa poświęcona m.in. jego osobie.

Bibliografia

  • AIPN Sz 0116/959. Akta osobowe funkcjonariusza UB Henryka Krauzego.
  • AIPN Sz 292/1. Kartoteka funkcjonariuszy i pracowników cywilnych WUSW w Koszalinie, karta nr 240.
  • (lb). W 40 rocznicę MO i Służby Bezpieczeństwa. "Głos Pomorza". 1984, nr 237 (10054), s. 4.
  • (lb). W 40 rocznicę powołania MO i SB. Odsłonięcie obelisku i tablicy pamiątkowej. "Głos Pomorza". 1984, nr 236 (10053), s. 1 i 2.



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Łukasz Skubisz