Henryk Mąka

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Henryk Mąka
dziennikarz, publicysta morski, pisarz marynista
brak zdjecia
Data urodzenia 20 stycznia 1930
Miejsce urodzenia Piotrków Trybunalski
Data śmierci 26 września 2016
Miejsce śmierci Warszawa


Henryk Mąka (1930-2016) – dziennikarz, publicysta morski, pisarz marynista

Życiorys

Henryk Mąka urodził się 20 stycznia 1930 roku w Piotrkowie Trybunalskim. Uczęszczał do liceum o profilu handlowym. Jeszcze w szkole średniej pisywał do prasy młodzieżowej. Po maturze podjął studia dziennikarskie na Uniwersytecie Warszawskim, które ukończył w 1953 roku. Podczas studiów rozpoczął współpracę z „Trybuną Wolności” i z „Wolą Ludu”. Praktyki dziennikarskie odbył w Rozgłośni PR w Łodzi.

W 1953 roku z nakazem pracy wyjechał do Szczecina. Rozpoczął pracę jako publicysta morski, a następnie kierownik działu informacji w redakcji „Głosu Szczecińskiego”. Publikował również w „7-mym Głosie Tygodnia”. Kolejno był zastępcą redaktora naczelnego „Tygodnika Morskiego” (1965) oraz redaktorem naczelnym tygodnika „Jantar” (1969).

W 1973 roku przeniósł się do Warszawy. Tu pełnił funkcję sekretarza redakcji dziennika „Głos Pracy”. Współredagował również miesięcznik „Morze”. Był także kierownikiem działu marynistyki tego czasopisma. Artykuły o tematyce związanej z kulturą i z morzem zamieszczał m.in. w tygodniku „Ekran” (Video na statku - nr 29/1987). Mimo przejścia w 1992 roku na emeryturę nadal współpracował z różnymi czasopismami i gazetami, m.in. z „Kurierem Szczecińskim”. W miesięczniku „Obserwator Morski” prowadził rubrykę Poczet ludzi morza.

Morzem interesował się od najmłodszych lat. Jako uczeń brał udział w konkursach o tematyce morskiej. Później działał w Lidze Morskiej i w harcerskiej drużynie wodnej im. Gustawa Orlicz-Dreszera. Uczestniczył w rejsach pod żaglami. Mieszkając w Szczecinie, wypływał z rybakami na Zalew Szczeciński i Bałtyk, później na Morze Północne i Atlantyk. Pływając na statkach handlowych, zwiedził porty Europy i basenu Morze Śródziemnego, a także Afryki, obu Ameryk i na Dalekiego Wschodu. Owocem tych podróży było kilka tysięcy publikacji w prasie krajowej i zagranicznej oraz ponad 70 książek o tematyce morskiej, z których pierwsza ukazała się w 1958 roku. Był cenionym autorem zbiorów reportaży oraz albumów i publikacji poświęconych Szczecinowi i Pomorzu Zachodniemu. Łączny nakład jego książek wyniósł ponad półtora milion egzemplarzy.

Był współzałożycielem i długoletnim prezesem Klubu Marynistów i Klubu Publicystów Morskich.

Zmarł 26 września 2016 roku w Warszawie. Uroczystości pogrzebowe odbyły się 4 października w Domu Pogrzebowym „Służew” przy cmentarzu w Pyrach.

Publikacje

  • 1958X-lecie Stoczni Szczecińskiej (album okolicznościowy)
  • 1963Morskie ABC (podręcznik wychowania morskiego) - wyd. Kuratorium Okręgu Szkolnego, Szczecin (współautorzy Adam Kilnar i Witold Bohdanowicz)
  • 1965Państwowa Szkoła Morska w Szczecinie (informator) - wyd. PSM, Szczecin
  • 1968Cała naprzód (reportaże)
  • 1968Monografia WSM
  • 1969Największy nad Bałtykiem - Wydawnictwo Poznańskie, Poznań
  • 1969Szczecin (album) - Wydawnictwo Poznańskie, Poznań
  • 1969Szczecin wczoraj, dziś i jutro (wyd. pol., niem., ang.)
  • 1971Kraina 44 wysp - Wydawnictwo Poznańskie, Poznań
  • 1972Szczecin (wyd. II rozszerzone) - Wydawnictwo Poznańskie, Poznań
  • 1972Wyższa Szkoła Morska w Szczecinie - Wydawnictwo Instytutu Zachodniopomorskiego,Szczecin
  • 1975Kamień Pomorski
  • 1975Największy nad Bałtykiem (wyd. II rozszerzone) - Wydawnictwo Poznańskie, Poznań
  • 1978Rejs w rok 2000 (popularno-naukowa) - Książka i Wiedza, Warszawa
  • 1979Kapitan schodzi ostatni (reportaże)
  • 1979Saga rodów morskich (reportaże) - Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa
  • 1979Szczecin yesterday, today and tomorrow (anglojęzyczna wersja książki Szczecin wczoraj, dziś i jutro) - Interpress, Warszawa
  • 1980Organy kamieńskie - Wydawnictwo Poznańskie, Poznań
  • 1981Nasze morze (antologia wydana z okazji Dni Morza '81): Frachtowce roku 2000 z polskich stoczni oraz Urzekło mnie morze - Krajowy Komitet Dni Morza, Warszawa
  • 1981Skąd statki rodem (monografia przemysłu okrętowego) - Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, Warszawa
  • 1983Praskie ABC (przewodnik) - Iskry, Warszawa
  • 1984Z Pacyfiku na talerz (monografia rybołówstwa morskiego)
  • 1985Nasze morze (antologia wydana z okazji Dni Morza '85): Świnoujście, to więcej niż port - Krajowy Komitet Dni Morza, Warszawa
  • 1986Nasi pod palmami (reportaże) - Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, Warszawa
  • 1987Anegdoty z mesy (zbiór opowiadań satyrycznych) - Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa
  • 1987„Bremerhaven” – statek śmierci (monografia historyczna) - Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa
  • 1987Neptun otwiera podwoje - Wydawnictwo ALFA, Warszawa
  • 1987Piraci naszych dni (reportaże)
  • 1989Fiordy bez Wikingów (reportaże) - Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych, Warszawa
  • 1990Na Tahiti i dalej. Relacja z rejsu dookoła świata (reportaże) - Wydawnictwo Spółdzielcze, Warszawa
  • 1993Sarmaci na morzach (opowiadania biograficzne) - Wydawnictwo Bellona, Warszawa
  • 1995Piraci znów atakują (reportaże)
  • 1996Anegdoty z mesy (zbiór opowiadań satyrycznych - wyd. II) - ANPOL Agencja - Anna Biernacka
  • 1996SOS - toniemy! Katastrofy polskich statków (szkice) - Wydawnictwo Promocyjne „Albatros”, Szczecin
  • 1996To była szczecińska inicjatywa [w:] Słowem i piórem. 50 lat dziennikarstwa na Pomorzu Zachodnim (pod red. Tadeusza Białeckiego), SDRP, Szczecin
  • 1997Nie tylko Ziemia Święta. M/s „Uniwersytetem Wrocławskim” rejs w nieznane - Wydawnictwo Promocyjne „Albatros”, Szczecin
  • 1997Pod Fudżijamę i z powrotem - W Kolorach Tęczy, Wrocław (seria: Biblioteka Podróży i Przygody)
  • 1998Latający Holender i inne widma - Wydawnictwo Promocyjne „Albatros”, Szczecin (seria: Biblioteka Neptuna)
  • 1998Morze w humorze
  • 1998„Wulkan” wciąż aktywny - Wydawnictwo Promocyjne „Albatros”, Szczecin (seria: Biblioteka Neptuna)
  • 1998Zagadka Truso i Winety - Wydawnictwo Promocyjne „Albatros”, Szczecin (seria: Biblioteka Neptuna)
  • 1999Eldorado w głębinach - Wydawnictwo Promocyjne „Albatros”, Szczecin (seria: Biblioteka Neptuna)
  • 2000Navigare necesse est... (morskie milenium w anegdocie) - Wydawnictwo Promocyjne „Albatros”, Szczecin (seria: Biblioteka Neptuna)
  • 2001Od „Titanica” do „Kurska” - Wydawnictwo Promocyjne „Albatros”, Szczecin
  • 2003Piraci ery atomowej - Wydawnictwo Bellona, Warszawa (seria: MH Miniatury Historyczne)
  • 2004Bermudzki trókąt i inne tajemnice - Wydawnictwo Bellona, Warszawa (seria: Wielkie Zagadki)
  • 2004„Bremerhaven” – statek śmierci (monografia historyczna) - Wydawnictwo Bellona, Warszawa
  • 2006Morski leksykon współczesny - Wydawnictwo Bellona, Warszawa
  • 2008Upiory Bałtyku - Oficyna Literacka La Luna
  • 2008Sarmaci na morzach świata (reportaże)
  • 2010Piraci na Karaibach
  • 2012Bermudzki trójkąt śmierci - Wydawnictwo Bellona, Warszawa
  • 2014Przy sterach i pod żaglami. Polacy na morzach świata 1914-2014 - Wydawnictwo Bellona, Warszawa
  • 2015Admirałowie polskiej floty. Od Mieszka I do Admirałów XXI wieku - Wydawnictwo Bellona, Warszawa



Publikacje książkowe (wybór)



Wybrane artykuły w prasie

  • 1959Niczym Feniks, „7-my Głos Tygodnia” 1959 nr 14, s. 3
  • 1959Klub Marynistów w Szczecinie (wywiad z prezesem Ogólnopolskiego Klubu Marynistów LPŻ dr. Bronisławem Miazgowskim), „Dodatek literacki Głosu Szczecińskiego” nr 6, „Głos Szczeciński” 1959 nr 152, s. 1
  • 1960Szczecin poważnym ośrodkiem eksportu, „Głos Szczeciński” 1960 nr 29, s. 3
  • 1960Na pokładzie „Janka Krasickiego”, „Głos Szczeciński” 1960 nr 37, s. 3
  • 1960Związki zawodowe i postęp techniczny, „Głos Szczeciński” 1960 nr 39, s. 1
  • 1960W Stoczni po IV Plenum KC. Technika na plan, „Głos Szczeciński” 1960 nr 59, s. 3
  • 1960Szczecińska Fabryka Maszyn Budowlanych - najlepsza w kraju, „Głos Szczeciński” 1960 nr 86, s. 1-2
  • 196010-tysięcznik „Ludwik Solski” spłynął na wodę. Uroczystość w Stoczni im. A. Warskiego, „Głos Szczeciński” 1960 nr 103, s. 6
  • 1960M/s „Bydgoszcz” na wodzie, „Głos Szczeciński” 1960 nr 145, s. 1
  • 1960Wysokie odznaczenia dla szczecińskich stoczniowców, „Głos Szczeciński” 1960 nr 157, s. 1
  • 1960Sztuka zdobyła statki, „Głos Szczeciński” 1960 nr 166, s. 4
  • 1969Stoczniowa placówka w Indonezji, „Głos Szczeciński” 1960 nr 188, s. 3
  • 1960Awans Kempy Parnickiej, „Głos Szczeciński” 1960 nr 192, s. 3
  • 1960Hutnicze sprawy stoczni, „Głos Szczeciński” 1960 nr 194, s. 3
  • 1960Szczeciński 15-tysięcznik na warsztacie, „Głos Szczeciński” 1960 nr 201, s. 1-2
  • 1960Szczeciński wkład do miliona, „Głos Szczeciński” 1960 nr 221, s. 4
  • 1960„Świdnica” zasili afrykańską linię PŻM. Nowy statek - nowy sukces stoczniowców, „Głos Szczeciński” 1960 nr 232, s. 1
  • 1960Szproty robią karierę. Zakład produkuje na eksport, „Głos Szczeciński” 1960 nr 243, s. 4
  • 1960Postęp techniczny w szczecińskich zakładach. W stoczni, w SFM, w SZWS", „Głos Szczeciński” 1960 nr 249, s. 3
  • 1960Niespokojny inżynier ze Stoczni, „Głos Szczeciński” 1960 nr 260, s. 3
  • 1960Stoczniowcy szczecińscy najlepsi w kraju, „Głos Szczeciński” 1960 nr 272, s. 1
  • 196010-tysięcznik „Phenian” na wodzie, „Głos Szczeciński” 1960 nr 277, s. 1
  • 1960Budowniczowie „Junaków” na finiszu, „Głos Szczeciński” 1960 nr 280, s. 3
  • 1960Około 8 mln zł na fundusz zakładowy Stoczni, „Głos Szczeciński” 1960 nr 304, s.
  • 196010 lat PŻM (rozmowa z Ryszardem Kargerem), „Głos Szczeciński” 1960 nr 310, s. 1-2
  • 1960Szczecińskie jachty wypływają w świat, „Morze” 1960 nr 8, s. 20-21
  • 1960Pływające wystawy sztuki, „Morze” 1960 nr 11, s. 2-3
  • 1960Wyspa skarbów, „7-my Głos Tygodnia” 1960 nr 32, s. 4
  • 1960Miasto morskie - zaplecze lądowe. Decydują ludzie., „Tygodnik Morski” 1960 nr 17, s. 2
  • 1960Miasto morskie - zaplecze lądowe. Rozrachunki z zapleczem. Dolary czekają, „Tygodnik Morski” 1960 nr 18-19, s. 3
  • 1960Wyższa technika - wyższe kwalifikacje, „Tygodnik Morski” 1960 nr 20, s. 4
  • 1960Ku morzom i oceanom, „Życie gospodarcze” 1960 nr 50, dodatek s. IV
  • 1963Morze i my, „Głos Szczeciński” 1963 nr 2, s. 4
  • 1964Na początku był „Czułym”, „Tygodnik Morski” z dn. 15 lutego 1964
  • 1966Inwestycje z brodą, „Tygodnik Morski” 1966 nr 2, s. 4, 8
  • 1965Uzasadnione żądania, „Tygodnik Morski” 1966 nr 6, s. 5
  • 1969Morze na srebrnym ekranie, „Tygodnik Morski” 1969 nr 39, s. 8
  • 1970Kołobrzeg 18 marca, „7-my Głos Tygodnia” 1970 nr 13, s. 1, 3
  • 1983świata. Mniejszość we własnym kraju, „Morze i Ziemia” 1983 nr 30, s. 3



Nagrody i wyróżnienia

  • nagroda I stopnia Klubu Publicystów Morskich
  • nagroda ministra handlu zagranicznego i gospodarki morskiej
  • nagroda ministra-kierownika Urzędu Gospodarki Morskiej



Odznaczenia

  • Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
  • Srebrny Krzyż Zasługi
  • Odznaka Honorowa Gryfa Pomorskiego
  • Medal XXX-lecia
  • Medal Komisji Edukacji Narodowej
  • odznaczenie Rodła
  • 1960 – srebrna odznaka „Zasłużony Pracownik Morza”
  • 2016 – srebrny medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis



Źródła

Bibliografia



IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz