Hugo Döblin

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Hugo Döblin
aktor
Data urodzenia 29 października 1876
Miejsce urodzenia Szczecin
Data śmierci 4 listopada 1960
Miejsce śmierci Zurych
Narodowość niemiecka


Hugo Döblin (1876-1960) - aktor, brat pisarza Alfreda Döblina.

Życiorys

Emil Hugo Döblin urodził się 29 października 1876 w Szczecinie przy Albrechtsstrasse 5 (obecnie ulica Tadeusza Czackiego) jako syn krawca Maxa Döblina (1846-1921) i Sophie z domu Freudenheim (1844-1920). Jego bratem był Alfred Döblin.

Rodzina nie należała do bogatych, niestabilność finansową potwierdzają częste zmiany adresów zamieszkania, Bollwerk 37, Frauenstrasse 16 (Panieńska), Kaiser-Wilhelm-Strasse 7 (Aleja Papieża Jana Pawła II), Elisabethstrasse 50 (Kaszubska), Friedrichstrasse (Narutowicza), Albrechtsstrasse 5 (Czackiego) i ostatnie szczecińskie mieszkanie na Lindenstrasse (3 Maja). Max i Sophie byli wyznania judaistycznego, w domu i w kontaktach z dziećmi mówili w jidish. Döblinowie należeli do tutejszej gminy żydowskiej.

Po porzuceniu rodziny przez Maxa Döblina, pozostawiona bez środków do życia Sophie Döblin opuściła wraz z dziećmi, Szczecin i wyjechała do swych braci do Berlina. Dla dwunastoletniego Emila Hugona oznaczało to przerwanie edukacji w Gimnazjum Realnym im. Fryderyka Wilhelma (Friedrich-Wilhelm-Realgymnasium).

Od 1891 roku Emil Hugo pobierał lekcje aktorstwa u Josefa Kainza i Paula Pauliego. Po raz pierwszy wystąpił przed publicznością w 1896 roku na deskach Stadttheater w Celle. W 1897 wrócił do Berlina, gdzie pracował w: Carl-Weiss-Theater, Herrnfeld-Theater i Kleinen Theater. W 1901 roku ożenił się z córką Paula Pauliego - Marthą Blissé. Martha była jego pierwszą żoną, drugą została Margo Wolf, znana dziennikarka urodzona w Szczecinie w 1909 roku (zmarła w Miami 1990).

W 1914 roku Döblin rozpoczął pracę na planie filmowym. Początkowo grał epizody, m.in. żebraka, sługę, totumfackiego głównego bohatera, znachora czy też lichwiarza. Z czasem pojawiły się propozycje większych ról. W kinie nigdy nie zagrał roli pierwszoplanowej. Filmem, w którym wystąpił po raz pierwszy była komedia Carla Wilhelma pod tytułem "Der Stolz der Firma. Die Geschichte eines Lehrlings" (pol. "Duma firmy").

W 1919 roku Döblin dostał angaż do teatrów: Reinhardt-Bühnen oraz do Deutsches Theater, dwóch najlepszych scen teatralnych. W Reinhardt-Bühnen doskonalił swoje aktorskie umiejętności pod okiem m.in. Maxa Reinhardta, czołowego twórcy nurtu ekspresjonistycznego w teatrze.

W 1920 roku zagrał w filmie Karlheinza Martina "Von morgens bis Mitternacht" (pol. "Od poranka do północy") u boku innego sławnego szczecinianina Hansa Heinricha von Twardowskiego. W 1921 roku zagrał ponownie z Twardowskim w filmie Richarda Oswalda „Lady Hamilton”. Ze szczecinianami: Hansem Heinrichem von Twardowskim i Heinrichem George spotkał się w 1922 roku na planie filmu "Tingeltangel". W roku 1931 zagrał w pierwszym filmie dźwiękowym Fritza Langa pt. "M" (pol. „Morderca”). W 1930 założył Döblin pierwszą szkołę dźwięku w Berlinie. Szkoła istniała jednak tylko trzy lata, do 1933 roku. W tymże roku pracował ze swym bratem Alfredem przy realizacji słuchowiska radiowego według powieści "Berlin Alexanderplatz".

Przejęcie władzy w Niemczech przez nazistów w 1933 roku spowodowało, że Döblina wykluczono z Reichstheaterkammer (Izba Teatralna Rzeszy). Nie widząc dla siebie miejsca w coraz bardziej rasistowskiej III Rzeszy, podjął decyzję o emigracji. Ta decyzja uratowała mu życie. Drogą przez Pragę i Wiedeń trafił, w 1938 roku, do Zurychu, gdzie pracował głównie jako nauczyciel dramatu i copywriter. W 1940 roku odebrano mu niemieckie obywatelstwo.

Po wojnie, w roku 1947, został profesorem szkoły filmowej w Zurychu (Schauspiel- und Tonfilmstudio). W tymże roku zagrał w kryminalnym filmie "Matto regiert" Leopolda Lindtberga, reżysera, dzięki któremu powojenne kino szwajcarskie przeżywało rozkwit.

Zmarł 4 listopada 1960 roku w Zurychu

Filmografia

  • 1914: Der Stolz der Firma
  • 1917: Des Goldes Fluch
  • 1918: Es werde Licht! 3. Teil
  • 1918: Jettchen Geberts Geschichte
  • 1918: Henriette Jacoby
  • 1919: Unheimliche Geschichten
  • 1920: Gentlemen-Gauner
  • 1920: Die Siegerin
  • 1920: Von morgens bis mitternachts
  • 1920: Herztrumpf
  • 1920: Das Kußverbot
  • 1920: Der Reigen
  • 1920: Die Bestie im Menschen
  • 1921: Danton
  • 1921: Brennendes Land
  • 1921: Das Haus zum Mond
  • 1921: Hans im Glück
  • 1921: Lady Hamilton
  • 1921: Das gestohlene Millionenrezept
  • 1921: Seefahrt ist Not!
  • 1921: Das Geheimnis der sechs Spielkarten, 3. Teil - Treff As
  • 1922: Die Gezeichneten
  • 1922: Die schwarze Schachdame
  • 1922: Lucrezia Borgia
  • 1922: Der Graf von Charolais
  • 1922: Sie und die Drei
  • 1922: Tingeltangel
  • 1922: Ihr Kammerdiener
  • 1922: Lola Montez, die Tänzerin des Königs
  • 1922: Herzog Ferrantes Ende
  • 1922: Der falsche Dimitry
  • 1922: Der bekannte Unbekannte
  • 1923: Ein Weib, ein Tier, ein Diamant
  • 1923: Die Fledermaus
  • 1923: Die Scheine des Todes
  • 1923: Der allmächtige Dollar
  • 1923: Ein Glas Wasser
  • 1924: Soll und Haben
  • 1924: Königsliebchen
  • 1924: Colibri
  • 1924: Das Spiel der Liebe
  • 1924: Nanon
  • 1924: Wege der Liebe
  • 1925: Das Mädchen mit der Protektion
  • 1925: Eine Minute vor Zwölf
  • 1925: Das Fräulein vom Amt
  • 1925: Die Frau von vierzig Jahren
  • 1925: Die Puppenkönigin
  • 1926: Nur eine Tänzerin (Bara en danserska)
  • 1926: An der schönen blauen Donau
  • 1926: Der Herr des Todes
  • 1927: Ich war zu Heidelberg Student
  • 1927: Frühere Verhältnisse
  • 1927: Die Lorelei
  • 1927: Meine Tante - deine Tante
  • 1927: Lützows wilde verwegene Jagd
  • 1927: Die glühende Gasse
  • 1927: Dr. Bessels Verwandlung
  • 1927: Petronella - Das Geheimnis der Berge
  • 1927: Wenn Menschen reif zur Liebe werden
  • 1927: Ramper, der Tiermensch
  • 1927: Rätsel einer Nacht
  • 1927: Die Vorbestraften
  • 1927: Ihr letztes Liebesabenteuer
  • 1927: Luther – Ein Film der deutschen Reformation
  • 1928: Moral
  • 1928: Anastasia, die falsche Zarentochter
  • 1928: Schenk mir das Leben
  • 1928: Polnische Wirtschaft
  • 1928: Die Dame und ihr Chauffeur
  • 1929: Was eine Frau im Frühling träumt
  • 1929: Alte Kleider
  • 1929: Die Frau im Talar
  • 1929: Der rote Kreis
  • 1930: Er oder ich
  • 1930: Kurs auf die Ehe (Kire lained)
  • 1930: Va Banque
  • 1930: Der weiße Teufel
  • 1931: M
  • 1931: Um eine Nasenlänge
  • 1931: Der Raub der Mona Lisa
  • 1932: Ein blonder Traum
  • 1932: Ein Lied, ein Kuß, ein Mädel
  • 1932: Ein Auto und kein Geld
  • 1947: Matto regiert


Bibliografia




Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Joanna Kościelna