Ignacy Zoń

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ignacy Zoń
ksiądz katolicki, katecheta
brak zdjecia
Data urodzenia 20 lipca 1915
Miejsce urodzenia Stara Wieś k. Limanowej
Data śmierci 2 maja 1967
Miejsce śmierci Szczecin
Miejsce spoczynku Cmentarz parafialny w Limanowej


Ignacy Zoń (1915-1967) – ksiądz katolicki

Życiorys

Ignacy Zoń, ps. „Góral”, urodził się 20 lipca 1915 roku w Starej Wsi k. Limanowej. Był synem rolnika Stanisława Zonia i Agaty z d. Pałki. Miał jedenaścioro rodzeństwa. Dla rodziny najważniejszymi wartościami były patriotyzm, religijność i poszanowanie drugiego człowieka. Do szkoły powszechnej uczęszczał w Limanowej. Naukę kontynuował w Gimnazjum im. Bolesława Chrobrego w Nowym Sączu. Już od szkoły powszechnej związany był z harcerstwem. Działał w 2 Drużynie Harcerskiej im. Jana III Sobieskiego. W 1935 roku jako wyróżniający się harcerz, wziął udział w jubileuszowym zlocie harcerstwa w Spale.

Po uzyskaniu matury w 1935 roku, wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego w Tarnowie. Jako alumn kontynuował działalność harcerską. Po ukończeniu studiów teologicznych i filozoficznych, 31 marca 1940 roku z rąk bp. Edwarda Komara przyjął święcenia kapłańskie. Mszę prymicyjną odprawił 7 kwietnia 1940 roku w bazylice w Limanowej. Pracę duszpasterską kolejno podejmował w parafiach w Żegocinie, Tropiu (1942), Dobrkowie k. Pilzna (od 1943). Był założycielem chóru czterogłosowego, ponadto uczył chłopców grać na różnych instrumentach muzycznych.

W latach okupacji niemieckiej wstąpił do ruchu oporu, przyjmując pseudonim „Góral”. Został kapelanem 3 Zgrupowania Armii Krajowej. Brał czynny udział w akcjach partyzantów w okolicach Pilzna. Był również organizatorem magazynu sprzętu wojskowego na plebanii w Dobrkowie. Po rozbiciu jego oddziału w 1944 roku, do końca wojny ukrywał się w swoich rodzinnych stronach.

W dniu 24 marca 1945 roku objął wikariat w Radłowie. Na znak protestu przeciwko nowej sytuacji politycznej na ziemiach polskich, przystąpił do tworzenia w Limanowej podziemnej organizacji Wolność i Niezawisłość. Pełnił w niej konspiracyjną funkcję kapelana. Do struktur organizacji werbował nowych członków. W maju 1945 roku został przeniesiony przez tarnowską kurię do Moszczenicy. Po rozpracowaniu organizacji WiN przez Powiatowy Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w Limanowej i licznych aresztowaniach, ponownie został zmuszony do ukrywania się, m.in. w murach klasztoru.

Zimą 1945 roku za zgodą biskupa tarnowskiego wyjechał na Ziemie Zachodnie, gdzie, jak sądził, mógł bezpiecznie prowadzić posługę duszpasterską. Został pierwszym proboszczem parafii w Czerwieńsku w diecezji gorzowskiej. Tu 22 grudnia 1945 roku poświęcił kościół, dedykując go św. Wojciechowi Biskupowi i Męczennikowi (parafię erygowano 6 marca 1946). W okolicznych miejscowościach zajął się organizowaniem od podstaw życia religijnego. Dla nowo zasiedlających te tereny repatriantów, jego obecność była świadectwem normalizacji warunków bytowych i początkiem budowania polskości na tych ziemiach. W 1953 roku został aresztowany przez funkcjonariuszy UB za działalność w organizacji podziemnej. Po śledztwie, podczas którego był torturowany, został skazany przez sąd na 8 lat więzienia. Tu nabawił się gruźlicy płuc. Wkrótce jego zdrowie pogorszyło się do tego stopnia, że w ciężkim stanie został umieszczony w więziennym szpitalu. Po dwuipółletnim pobycie w więzieniu został zwolniony z dalszego odbywania kary i powrócił w rodzinne strony. Dla podreperowania zdrowia wyjechał na południe Polski, gdzie w zakopiańskim sanatorium został poddany rekonwalescencji.

Po kilku miesiącach powrócił na Ziemie Zachodnie. W Szczecinie został kapłanem w parafii pw. św. Jana Chrzciciela przy ul. Bogurodzicy. Tu pracował m.in. jako katecheta w szkołach średnich i wychowawca młodzieży. Pełnił również funkcję opiekuna katedralnego chóru.

Wojenne przeżycia i kilkuletni pobyt w więzieniu sprawiły, że nigdy nie powrócił do pełni sił. Zmarł 2 maja 1967 roku w Szczecinie po długiej i ciężkiej chorobie. Po uroczystościach pogrzebowych w kościele pw. św. Jana Chrzciciela, jego ciało zostało przewiezione do Limanowej i tam pochowane na miejscowym cmentarzu. W pogrzebie uczestniczyła liczna grupa wiernych ze Szczecina.

Miejsce spoczynku na limanowskim cmentarzu dla swojego kapłana ufundowali szczecińscy harcerze, a przez długie lata opłacała je społeczność parafii św. Jana Chrzciciela. W ostatnim czasie miejsce to zostało wykupione na kolejne lata prawdopodobnie przez członków rodziny kapłana. We wrześniu 2018 roku nagrobek ks. Ignacego Zonia został zdemontowany i zlikwidowany. Mimo podjętych przez mieszkańców Limanowej prób ekshumowania ciała kapłana i złożenia szczątków w kwaterze wojennej cmentarza, prac likwidacyjnych nie zaprzestano. W miejscu dotychczasowego grobu ks. Zonia powstał nowy nagrobek.

W kościele pw. św. Jana Chrzciciela



Ciekawostki

  • Uchwałą nr XXX/312/14 Rady Miejskiej w Czerwieńsku z dnia 25 czerwca 2014 jednej z ulic tego miasta nadano imię Ks. Ignacego Zonia
  • W dniu 10 listopada 2014 roku w kościele parafialnym w Czerwieńsku odbyła się uroczysta Msza św. w intencji ks. Ignacego Zonia, w trakcie której dokonano uroczystego odsłonięcia upamiętniającej go tablicy.
  • Ksiądz Ignacy Zoń otrzymał pośmiertnie tytuł Honorowego Obywatela Gminy i Miasta Czerwieńsk



Bibliografia

  • Daniel Koteluk, „Brudna robota” władz – gehenna ks. Ignacego Zonia (1945–1952) [w:] Proboszczowie parafii Czerwieńsk w latach 1945–1989 w świetle dokumentów proweniencji państwowej, Poznań–Warszawa 2017 (Studia i

Materiały Poznańskiego IPN, t. XLI)

  • Kamil Krasowski, Ks. Ignacy Zoń – kapłan niezłomny, „Niedziela - Edycja zielonogórsko-gorzowska” 2014 nr 48, s. 4-5.
  • Józef Trytek, Radłowski wikary - ks. Ignacy Zoń. Dał świadectwo wierności Bogu i Ojczyźnie, „Radło. Kwartalnik Informacyjny Ziemi Radłowskiej” 2012 nr 1, s. 55.





Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz