Jadwiga Najdowa-Oczkowska

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jadwiga Najdowa-Oczkowska
historyczka sztuki, muzealniczka
Data urodzenia 15 sierpnia 1927
Miejsce urodzenia Łódź
Data śmierci 10 lutego 2010
Miejsce śmierci Szczecin
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny w Szczecinie, kw. 45D, rząd N, nr grobu 37
Narodowość polska


Jadwiga Najdowa (1927-2010) – historyczka sztuki, muzealniczka, w latach 1980–1997 kierowniczka Galerii Sztuki Współczesnej (obecnego Muzeum Sztuki Współczesnej) – Oddziału Muzeum Narodowego w Szczecinie.

Życiorys

Urodziła się 15 sierpnia 1927 roku w łódzkiej rodzinie inteligenckiej. Ojciec Zenon Oczkowski pracował jako urzędnik w zakładach sztucznego jedwabiu w Tomaszowie Mazowieckim, matka Janina Wolska opiekowała się dwiema córkami. Wybuch II wojny światowej wymusił decyzję o wysłaniu młodej Jadwigi w grudniu 1939 roku do rodziny ojca mieszkającej w Radomsku. Krewnych z obu stron dotknęła tragedia Holocaustu; piętnastoletnia dziewczyna została zmuszona do robót w tomaszowskiej fabryce. Gdy znalazła się w lutym 1944 roku na liście wysyłanych do Niemiec, ponownie uciekła do Radomska. Tam zdała maturę w 1946 roku i postanowiła studiować bibliotekarstwo na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Łódzkiego. Od grudnia tego roku podjęła jednocześnie pracę w Biurze Badania Czytelnictwa Spółdzielni Wydawniczej „Czytelnik”, gdzie pozostała do maja 1949 roku. Odbywszy praktykę zawodową w łódzkiej Bibliotece Uniwersyteckiej, zdecydowała się na dodatkowe studia z zakresu historii sztuki. W dniu 10 lutego 1950 roku rozpoczęła, przerywaną z powodu obowiązków uczelnianych, współpracę z Muzeum Sztuki w Łodzi – najpierw jako kancelistka, później starsza asystentka. W lutym 1952 roku uzyskała dyplom pierwszego stopnia, a we wrześniu przystąpiła do egzaminu magisterskiego.

Niedługo potem Jadwiga Oczkowska – zachęcona przez starszą koleżankę Natalię Pacanowską-Haltrecht, obejmującą pozycję dyrektorki w Muzeum Pomorza Zachodniego – opuściła ostatecznie rodzinne miasto. W Szczecinie z dniem 1 listopada 1952 roku otrzymała funkcję muzealnej instruktorki nowo powołanej służby społeczno-oświatowej. W swym docelowym miejscu pracy poznała Zdzisława Najdę – referendarza, a następnie planistę w dziale administracji muzeum – przyszłego męża oraz ojca dwóch synów, Piotra i Stanisława. Gdy Zdzisław Najda został rychło przeniesiony do innej instytucji, Oczkowska-Najdowa trwale związała się ze szczecińskim muzeum i środowiskiem artystycznym, poświęcając mu wystawy, indywidualne studia, a wreszcie monografię. W 1955 roku została adiunktem, a dekadę później – kustoszem. Równolegle w latach 1956–1975 przekazywała wiedzę o sztuce w miejscowym Państwowym Liceum Sztuk Plastycznych. Od 1 października 1972 roku powierzono jej opiekę nad zbiorami sztuki współczesnej Muzeum Narodowego w Szczecinie. Mimo osiągnięcia wieku emerytalnego w 1987 roku pozostawała przez kolejne dziesięć lat kierowniczką prowadzonego od 1980 roku działu. Z muzeum odeszła 31 października 1997 roku.

Najdowa przygotowała w trakcie swojej 45-letniej pracy w Szczecinie około stu wystaw krajowych i zagranicznych (m.in. w Berlinie, Lubece, Rostocku, Skagen, Stockton i Turku). Teksty poświęciła dziełom ze szczecińskiej kolekcji, m.in. Johanna Friedricha Augusta Tischbeina, Stanisława Wyspiańskiego, Wacława Zaboklickiego, Aleksandra Władysława Maleckiego, a także twórczości wielu współczesnych sobie artystów szczecińskich, m.in.: Jerzego Brzozowskiego, Tadeusza Eysymonta, Stanisława Jeziorańskiego, Janiny Matysik, Łukasza Niewisiewicza, Wieńczysława Mazusia, Ziemowita Szumana, Mariana Tomaszewskiego i Andrzeja Żywickiego. Jej książka "Szczecińska plastyka w latach 1945–1960", Poznań 1962, pozostaje do dziś najpełniejszym monograficznym opracowaniem tego tematu. Najdowa została uhonorowana m.in. Gryfem Pomorskim (1965), Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego (1966), Medalem XXX-lecia PRL (1974), Złotym Krzyżem Zasługi (1977), odznaką Zasłużony Działacz Kultury (1976) i wojewódzką nagrodą w dziedzinie kultury (1978). Zmarła 10 lutego 2010 roku w Szczecinie.

Bibliografia

  • Bogdana Kozińska, Szczecińscy muzealnicy – współtwórcy dorobku Muzeum Narodowego w Szczecinie / Stettiner Museumsmitarbeiter – Mitwirkende an den Errungenschaften des Nationalmuseums Stettin, w: 100 lat muzeum w Szczecinie / 100 Jahre Museum in Stettin, red. S.P. Kubiak, D. Kacprzak, Szczecin 2013, s. 141–180;
  • Ewa Hendryk, Jadwiga Najdowa, w: Encyklopedia Szczecina, red. T. Białecki, Szczecin 2015, s. 620;
  • Szymon Piotr Kubiak, Daleko od Moskwy. Gérard Singer i sztuka zaangażowana, Szczecin 2016.



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: dr Szymon Piotr Kubiak