Jadwiga Prolińska

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jadwiga Prolińska
piosenkarka
brak zdjecia
Data urodzenia 18 kwietnia 1927
Miejsce urodzenia Winniki k. Lwowa
Data śmierci 23 marca 1984
Miejsce śmierci Warszawa
Miejsce spoczynku Stare Powązki (kw. 41-2-16)


Jadwiga Prolińska (1927-1984) – piosenkarka

Życiorys

Jadwiga Prolińska urodziła się 18 kwietnia 1927 roku w Winnikach k. Lwowa (ob. Ukraina). Studiowała na Wydziale Chemii w Wyższej Szkole Inżynierskiej w Szczecinie, równocześnie uczyła się śpiewu. Pierwsze kroki na estradzie stawiała w 1950 roku w Szczecinie w koncertach organizowanych przez Państwową Organizację Imprez Artystycznych „Artos”. Recytowała wiersze i brała udział w skeczach. W tym samym roku przeniosła się do Warszawy. Tam rok później zdała eksternistyczny egzamin estradowy, uzyskując uprawnienia piosenkarki. W 1952 roku na kilka lat związała się z Teatrem Satyryków (1952-1955), gdzie wylansowała piosenkę A skąd to tak, oparta na rosyjskiej melodii ludowej. Później występowała w Teatrze Satyryków „Syrena” (1955-56) kierowanym przez Kazimierza Rudzkiego, Janusza Warneckiego i Jerzego Jurandota. Szybko stała się gwiazdą tego teatru. W kolejnych latach śpiewała na estradach całego kraju. Blisko współpracowała z Polskim Radiem. Piosenki w jej wykonaniu oraz płyty gramofonowe cieszyły się znaczną popularnością. Śpiewała także w Czechosłowacji, we Francji, w NRD, gdzie występowała w programach telewizyjnych, oraz w Kanadzie i w USA - głównie dla Polonii amerykańskiej. Jako pierwsza w Polsce wprowadziła do repertuaru piosenki oparte na cygańskich i rosyjskich romansach. Te ostatnie przywoziła z koncertów w Związku Radzieckim, gdzie cieszyła się dużą popularnością. Była admiratorką twórczości Aleksandra Wertyńskiego i Marka Bernesa, którego poznała i z którym się serdecznie zaprzyjaźniła. Występowała również w telewizji, m.in. w 1970 roku zaśpiewała w programie rozrywkowym Andrzeja Androchowicza i Andrzeja Rokity Zapraszamy na pół czarnej, zrealizowanym w Szczecinie, a także zagrała Olimpię w Damie kameliowej (1958) Aleksandra Dumasa w reż. Adama Hanuszkiewicza. W filmie Wraki (1956) Ewy i Czesława Petelskich wystąpiła w roli piosenkarki Ireny.

Obdarzona interesującym głosem, dużą muzykalnością oraz świetnymi warunkami zewnętrznymi (urodą przypominała Cygankę) była jedną z najpopularniejszych polskich piosenkarek przełomu lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych. Występowała i nagrywała płyty m.in. z orkiestrami Jana Cajmera, Zygmunta Karasińskiego, Waldemara Kazaneckiego, Józefa Mazurkiewicza, Bogusława Klimczuka, Jerzego Abratowskiego. Jej najsłynniejszym szlagierem stał się walczyk Pójdę na Stare Miasto, który nagrała 21 lipca 1953 roku z orkiestrą Waldemara Kazaneckiego i z towarzyszeniem Chóru Czejanda.

W związku z postępującą ciężką chorobą, w 1975 roku zakończyła karierę artystyczną.

Zmarła 23 marca 1984 roku w Warszawie. Została pochowana na Starych Powązkach (kw. 41-2-16).

Występy estradowe (Szczecin)

Tytuł koncertu Repertuar Współwykonawcy Miejsce koncertu Data
Kabarety warszawskie Program z kabaretów „Zielona Papuga” i „Czarny Kot” Zofia Jamry, Maria Chmurkowska, Bogumił Kłodkowski Sala ZBM 11 grudnia 1958



Wybrane piosenki

Etykieta „czwórki” z nagraniami Jadwigi Prolińskiej
  • A skąd to tak (ros. mel. ludowa, sł. Jerzy Jurandot)
  • A śnieg pada (muz. Andriej Eszpaj, Anatol Jewtuszenko, sł. Wiktor Maksymkin)
  • A to jest maj (muz. Romuald Żyliński, sł. Artur Międzyrzecki)
  • Ballada o kolczykach (muz. Marek Sart, sł. Jerzy Ficowski)
  • Bezdomna muzyczka (muz. Marek Sart, sł. Jerzy Ficowski)
  • Cyganicha (muz. Bogusław Klimczuk, sł. Andrzej Bianusz)
  • Ech, jamszczyk goni konie (mel. ludowa)
  • Jest taki jeden kraj (muz. Heino Gaze, sł. Helena Kołaczkowska)
  • Johnny (muz. Les Paul, Paddy Roberts, Marcel Stellman, sł. Janusz Odrowąż)
  • Każda miłość jest pierwsza (muz. Marek Sart, sł. Jerzy Jurandot)
  • Ktoś gra walczyka
  • Leśne cyganeczki (muz. Marek Sart, sł. Jerzy Ficowski)
  • Łódka (mel. ludowa, sł. Jerzy Jurandot)
  • Mexicana (muz. Władysław Pawelec, sł. Zbigniew Kaszkur, Zbigniew Zapert)
  • Mołdawianka (mel. ludowa, sł. Jan Zalewski)
  • Nie patrz na mnie tak (muz. Zygmunt Karasiński, sł. Kazimierz Winkler)
  • Niech żyje miłość (mel. ludowa, sł. Krystyna Żywulska)
  • Oczy czarne (ros. mel. ludowa)
  • Pieśń mołdawska (mołd. mel. ludowa, sł. J. Zalewski)
  • Powróżyć, karty stawiać (muz. Franciszka Leszczyńska, sł. Roman Sadowski)
  • Pójdę na Stare Miasto (muz. Władysław Szpilman, sł. Edward Fiszer)
  • Rwie mi się serduszko (muz. Marek Sart, sł. Jerzy Ficowski)
  • Trzy listy (muz. Leon Boruński, sł. Jerzy Jurandot)
  • Ty jesteś moją miłością (muz. Stefan Musiałowski, sł. Irena Grygolunas)
  • Wołodia (mel. ludowa, sł. Ludwik Starski i Emanuel Schlechter)
  • Zagubiona piosenka (muz. Leopold Korbar, sł. Roman Sadowski)
  • Zawsze będzie miłość (muz. Zbigniew Kurtycz, sł. Andrzej Tylczyński)
  • Złota trąbka (muz. Jerzy Abratowski, sł. Andrzej Tylczyński)
  • Znali, kochali ją (muz. Jerzy Geisler, sł. Jadwiga Urbanowicz)



Wybrane nagrania płytowe

Okładka płyty kompaktowej wytwórni Teddy Records z nagraniami Jadwigi Prolińskiej
  • Jadwiga Prolińska z Orkiestrą Taneczną Polskiego Radia – 1. Jest taki jeden kraj, 2. Zagubiona piosenka, 3. Ballada o kolczykach, 4. Rwie mi się serduszkoEP Polskie Nagrania Muza – N 0012
  • Jadwiga Prolińska z Zesp. Instr. pod dyr. Janusza Senta - ROMANSE CYGAŃSKIE – 1. Mołdawianka, 2. Łódka, 3. Ech, Jamszczyk goni konie, 4. Oczy czarneEP „Pronit” – N 0149
  • 1963 – Jadwiga Prolińska z Zesp. Instr. pod dyr. Józefa Mazurkiewicza – 1. Mexicana, 2. Znali, kochali ją, 3. Każda miłość jest pierwsza, 4. Powróżyć, karty stawiaćEP Polskie Nagrania Muza – N 0178
  • Różni wykonawcy - ULUBIENI PIOSENKARZE nr 4 – 1. Nie patrz tak na mnieL „Pronit” – L0316 (z Zesp. Instr. Bogusława Klimczuka)
  • 1997 – Różni wykonawcy - ZŁOTE PRZEBOJE SOCJALIZMU vol. 6 - 1. Pójdę na Stare Miasto - CD Intersonus CD IS084 (z Chórem Czejanda)
  • 2011 – Różni wykonawcy - NIEZAPOMNIANE PIOSENKI ROKU 1960 (Muzyczne Sentymenty nr 8) – 1. Mexicana, 2. Nie patrz tak na mnieCD Teddy Records TR CD 108 (z Zesp. Instr. Józefa Markiewicza; z Zesp. Instr. Bogusława Klimczuka)
  • 2011 – Różni wykonawcy - NIEZAPOMNIANE PIOSENKI LAT 50-TYCH (Muzyczne Sentymenty nr 10) – 1. Ty jesteś moją miłościąCD Teddy Records TR CD 110 (z Ork. Kazimierza Turewicza)
  • 2011 – Różni wykonawcy - NIEZAPOMNIANE PIOSENKI LAT 50-TYCH (Muzyczne Sentymenty nr 12) – 1. Trzy listyCD Teddy Records TR CD 112 (z Zesp. Instr. Jerzego Abratowskiego)
  • 2013 – Jadwiga Prolińska - OCALONE NAGRANIA (Archiwalne nagrania z lat 50. i 60.)CD Teddy Records TR CD 1072 (z ork. i zesp. Jerzego Abratowskiego, Jana Cajmera, Edwarda Ciukszy, Bogusława Klimczuka, Wiesława Machana, Czesława Majewskiego, Józefa Mazurkiewicza, Janusza Senta)



Film

  • 1954Kariera reż. Jan Koecher (wykonanie piosenki: muz. Stanisław Skrowaczewski, sł. Edward Fiszer)
  • 1956Wraki reż. Ewa i Czesław Petelscy (rola: piosenkarka Irena)



Telewizja

  • 1958Dama kameliowa reż. Adam Hanuszkiewicz - rola: Olimpia (Teatr TV)
  • 1959Jadwiga Prolińska. Koncert telewizyjny reż. Władysław Forbert, Jerzy Gruza
  • 1970Zapraszamy na pół czarnej reż. Jerzy Wąsowicz



O Jadwidze Prolińskiej

Jadwiga Prolińska - gwiazda warszawskiego Teatru Satyryków - wprowadziła na scenę urok silnego, nośnego głosu, dla którego zbędne wydają się mikrofony. Jej bardzo niski głos i bardzo piękny głos oraz wspaniała uroda w stosunkowo szybkim tempie zyskały wielu zwolenników. Swoboda operowania tym naprawdę dużym głosem sprawia, iż Prolińska świetnie czuje się w piosenkach typu - jeśli można to tak okreslić - plenerowego. Mniej intymnych, a wymagających szerokiej frazy - choćby w piosenkach radzieckich, melodiach cygańskich itp. Niestety nie powiódł się jej debiut filmowy. W nakręconych wg powieści Meissnera „Wrakach” Prolińska wypadła niekorzystnie zarówno jako pieśniarka, jak i... kobieta. (Lucjan Kydryński)

Ciekawostki

  • Portret Jadwigi Prolińskiej narysował w 1947 roku szczeciński artysta malarz Tadeusz Haberko



Bibliografia

  • Zbigniew Adrjański, Kalejdoskop estradowy 1944-1989, Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa 2002
  • Lucjan Kydryński, Wierzę piosence, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 1959
  • Dariusz Michalski, Piosenka przypomni ci... Historia polskiej muzyki rozrywkowej lata 1945-1958, Wydawnictwo Iskry, Warszawa 2010



IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz